Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
Tweede Kamer der Staten-Generaal
InhoudsopgaveA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL B. BEGROTINGSTOELICHTING1 Leeswijzer2 De producten2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties3 Productartikelen3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen3.3 Artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. Art. III Deltawet3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven3.6 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen van het Rijk3.7 Artikel 7 Investeren in Waterkwaliteit4 Bijlagen4.1 Verdiepingsbijlage4.2 Projectoverzichten
36 850 J Wijziging van de begrotingsstaat van het Deltafonds (J) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING
Vergaderjaar 2025‒2026
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
1. de begrotingsstaat voor het begrotingsfonds Deltafonds (J)
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. Tieman
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Algemeen
Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Mobiliteitsfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel is als volgt:
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerp-begroting) in € miljoen
Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50
1
2
=> 50 en < 200
2
4
=> 200 < 1000
5
5
=> 1000
5
5
Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie vraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is als volgt opgebouwd:
– Allereerst is de begroting(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar 2025 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld.
– Daarna is eerst op hoofdlijnen (paragraaf 2.1) inzicht verstrekt in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.
– Via de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) worden alle beleidsmatig relevante mutaties op het niveau van het artikelonderdeel zichtbaar gemaakt, en waar zinvol en relevant, ook toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.
– Als onderdeel van de artikelsgewijze toelichting is in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) door middel van een meerjarige mutatietabel op artikelonderdeelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit voor de volledige looptijd van het fonds.
– Tenslotte zijn in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.2) van dit wetsvoorstel de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze (meerjarige) MIRT- tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:
• van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen
• van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
2 De producten
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
In de onderstaande worden de belangrijkste mutaties van deze suppletoire begroting toegelicht.
Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1 miljoen)
Vastgestelde begroting 2025
1.723,0
Stand 1e suppletoire begroting 2025
1.744,7
Stand Suppletoire Begroting September 2025
1.792,0
Belangrijkste suppletoire mutaties
Relevante kadermutaties:
1) Nadelig saldo 2025
105,5
2) Diverse overboekingen ministeries
diversen
‒ 1,0
3) Diverse overboekingen naar begroting IenW
diversen
1,1
4) Desalderingen
1
0,1
Stand 2e suppletoire begroting 2025
1.897,6
Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1 miljoen)
Vastgestelde begroting 2025
1.723,0
Stand 1e suppletoire begroting 2025
1.744,7
Stand Suppletoire Begroting September 2025
1.792,0
Belangrijkste suppletoire mutaties
Relevante kadermutaties:
1) Nadelig saldo 2025
5,5
2) Diverse overboekingen ministeries
diversen
‒ 1,0
3) Diverse overboekingen naar begroting IenW
diversen
1,1
4) Desalderingen
1
0,1
Stand 2e suppletoire begroting 2025
1.797,6
Toelichting
1. Nadelig saldo 2025Het saldo 2025 bestaat uit € 105,5 miljoen hogere uitgaven en € 5,5 miljoen hogere ontvangsten. Per saldo wordt er een nadelig saldo 2025 van € 100,0 miljoen verwacht. Zowel de saldomutaties op de uitgaven als de ontvangsten worden in 2026, conform de Comptabiliteitswet 2016, artikel 2.11 lid 4, geboekt ten laste van de begroting van het daarop volgende jaar (in dit geval 2026). Hierdoor blijft de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd. Voor een nadere toelichting hoe het saldo is verwerkt op de artikelen wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting (hoofdstuk 3). De verwerking in 2026 zal plaats vinden bij de 1e suppletoire begroting (Voorjaarsnota) 2026.
2. Diverse overboekingen ministeries
3. Diverse overboekingen naar begroting IenW
4. DesalderingenDe wijzigingen, posten 2 t/m 4, zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
3 Productartikelen
3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 1 Investeren in waterveiligheid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
2.027.266
‒ 512.228
1.515.038
Uitgaven
644.546
171.596
816.142
waarvan juridisch verpplicht
79%
1.01
Grote projecten waterveiligheid
110.207
‒ 5.766
104.441
1.01.01
Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten
106.736
‒ 4.505
102.231
1.01.02
Programma HWBP-2 Rijksprojecten
1.784
‒ 1.042
742
1.01.03
Ruimte voor de rivier
780
‒ 297
483
1.01.04
Maaswerken
907
78
985
1.02
Ontwikkeling waterveiligheid
504.457
183.222
687.679
1.02.01
Planning waterveilgheid
82.404
‒ 30.332
52.072
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
2.088
2.088
1.02.02
Aanleg waterveiligheid
422.053
213.554
635.607
1.03
Studiekosten
29.882
‒ 5.860
24.022
1.03.01
Studie en onderzoekskosten
29.882
‒ 5.860
24.022
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
10.037
336
10.373
Ontvangsten
183.082
5.537
188.619
1.09
Ontvangsten investeren in waterveiligheid
183.082
5.537
188.619
1.09.01
Ontvangsten waterschappen HWBP-2
0
4.891
4.891
1.09.03
Ontvangsten waterschappen HWBP
181.598
181.598
1.09.04
Overige ontvangsten HWBP
0
258
258
1.09.05
Overige aanleg ontvangsten
1.484
388
1.872
Toelichting
Verplichtingen
Op het artikel Investeren in waterveiligheid zal in 2025 ca. € -512 miljoen minder aan verplichtingen worden vastgelegd.
HWBP Waterschapsprojecten (€ -373 miljoen)
– Bij de HWBP waterschapsprojecten wordt de lagere verplichtingenrealisatie in 2025 met name veroorzaakt door:HWBP Zwolle-Olst (€ -217 miljoen), waarbij het project in drie deelprojecten is gesplitst waarbij deel 2 en deel 3 in 2027 en 2029 verplicht worden.
– Door vertragingen in onder andere besluitvorming, extra onderzoeken, of gewijzigde uitvoeringsplanningen wordt € -139 miljoen verschoven, voornamelijk bij:
• HWBP Sterke Lekdijk (€ -71miljoen),
• HWBP Koehool-Lauwersmeer (€ -24 miljoen),
• HWBP Dijkringen Noordelijke Maasvallei (€ -20 miljoen),
• HWBP Noordelijke Lekdijk (€ -7,4 miljoen),
– en nog 4 projecten (€ -17 miljoen).
– Bij het HWBP Spijk-Werstervoort € € -7 miljoen) is een schuif door beperkte capaciteit en acualisatie van de duur van de projectfases.
– Diverse andere mutaties van per saldo € -10 miljoen.
HWBP Rijksprojecten (€ -55 miljoen)
Doordat in 2025 de reservering voor Rijksprojecten niet aan aangesproken, wordt een bedrag van € -40 miljoen aan verplichtingenbudget doorgeschoven naar 2026. Daarnaast wordt € -13 miljoen naar latere jaren doorgeschoven in verband met een, door het waterschap, gewijzigde uitvoeringsplanning voor het project Lekdijk. Diverse kleinere muttaies van per saldo € -2 miljoen.
Rivierverruiming Maas (€ -35 miljoen)
Voor de Rivierverruiming Maas wordt € -35 miljoen doorgeschoven van 2025 naar 2026. Dit betreft het project Ruimte voor de Maas bij Oeffelt. De vergunningverlening door de bevoegde gezagen kost meer tijd dan beoogd.
Diverse kleinere mutaties tellen per saldo op tot € -49 miljoen.
Uitgaven
1.01 Grote projecten
De mutatie op dit artikelonderdeel van € -5,8 miljoen heeft betrekking op lagere realisatie van € -5,2 miljoen op de risicoreserveringen HWBP-2 waarop in 2025 geen beroep is gedaan. Daarnaast wordt op het project Markeermeerdijk € 1,8 miljoen. Diverse kleinere mutaties van per saldo € -2,4 miljoen.
1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
In 2025 wordt op dit artikelonderdeel € 183,2 miljoen meer gerealiseerd.
– Ruimte voor de Rivier (€ - 7,5 miljoen): Dit betreft de projecten Dam Lateraalkanaal die langer lopen dan gepland doordat RWS eisen stelt aan dijkversteking Buggenum. Voor Lob van Gennep is subsidie ontvangen, die later wordt ingezet bij de realisatiefase. Daarnaast zijn een aantal onderwerpen vertraagd/lopen langer door. In overleg met RWS is het niet mogelijk gebleken om al dit jaar onderzoeken te starten voor het Maasstroomgebied. Dit heeft te maken met de capaciteitsdruk bij RWS. Deze onderzoeken zijn daarom verplaatst naar 2026.
– HWBP (€ 121,3 miljoen): Op het programma HWBP is een tekort ontstaan van per saldo € 112 miljoen. Dit tekort wordt veroorzaakt door dat de projecten conform planning zijn uitgevoerd waardoor een interne overprogrammering van € 121 miljoen niet kan worden opgevangen. De overprogrammering betreft de programmering waartegenover in 2025 geen beschikbare middelen staan omdat eerder er werd uitgegaan dat de uitvoering van de programmering onvoorziene vertragingen zou ondervinden.
– Rivierverruiming Maas (€ - 15,9 miljoen):. Voor Rivierverruiming Maas wordt € -15,9 miljoen doorgeschoven van 2025 naar 2026. Dit betreft het project Ruimte voor de Maas bij Oeffelt. De vergunningverlening door de bevoegde gezagen kost meer tijd dan beoogd.
– Ijsseldelta fase 2 (€ -2,7 miljoen): Dit betreft het projectbudget van IJsseldelta fase 2. Dit zal ingezet worden voor de afrondingen van de realisatiefase dat na de afkoopsom van de Roggebotbrug (naar verwachting in 2025) zal plaatsvinden.
– Reservering areaalgroei (€ - 3,0 miljoen):De reservering areaalgroei wordt doorgeschoven naar 2026 omdat er in 2025 geen beroep op de reservering is gedaan.
– Overprogrammering (€ 107,6 miljoen) In de ontwerpbegroting 2026 bedroeg de programmering € 183,7 miljoen meer dan de beschikbare middelen. De verwachting is dat vertragingen in het programma niet voldoende zullen zijn om de overprogrammering binnen het kader op te vangen, hetgeen resulteert in hogere realisatie dan eerder begroot.
– Diverse andere mutaties van per saldo € -16,6 miljoen.
1.03 Studiekosten
In 2025 wordt op dit artikel € -5,9 miljoen minder gerealiseerd. Dit betreft een overboeking van € -2,0 miljoen naar artikel 5.02 voor een bijdrage van I&W aan het beheer en onderhoud van het modelinstrumentarium van Deltares 2025. Daarnaast schuif € -3,2 miljoen door naar 2026 met name Cybersecurity als gevolg van dit moment onvoldoende capaciteit om stappen te zetten op het cybersecuritydossier. Diverse andere mutaties van per saldo € -0,7 miljoen.
Ontvangsten
1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
De ontvangsten in 2025 vallen € 5,5 miljoen hoger uit dan verwacht. Dit komt voornamelijk door hogere ontvangsten naar aanleiding van de afwikkeling juridische schikking bij project Eemdijk en Zuidelijke Randmeren. Dit in verband met de afwikkeling herstelkosten thermisch gereinigde grond (€ 4,9 miljoen) en diverse kleine mutaties (€ 0,6 miljoen).
3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
50.979
‒ 36.631
14.348
Uitgaven
54.491
‒ 23.050
31.441
waarvan juridisch verpplicht
92%
2.02
Ontwikkeling zoetwatervoorziening
41.333
‒ 13.377
27.956
2.02.01
Planning zoeterwatervoorziening
0
0
2.02.02
Aanleg zoetwatervoorziening
41.333
‒ 13.377
27.956
2.03
Studiekosten
13.158
‒ 9.673
3.485
2.03.01
Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma
13.158
‒ 9.673
3.485
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
420
85
505
Ontvangsten
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De verlaging van het beschikbare verplichtingenbedrag met € -36,6 miljoen, is gerelateerd aan de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Voor het Deltaplan zoetwater bedraagt de verplichtingenmutatie € -26,9 miljoen, voor bevaarbaarheid jachthavens € -8,8 miljoen en diverse kleinere mutaties van per saldo € -0,9 miljoen.
Uitgaven
2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
De mutaties op dit artikelonderdeel betreffen;
– Deltaplan Zoetwater (€ - 11,1 miljoen) Vanwege beperkte capaciteit konden aanvullende projecten niet worden opgestart, waaronder projecten projecten regio LAAG Noord Nederland en bij regio Zuid-Westelijke Delta. Een bedrag van € - 8,5 miljoen wordt doorgeschoven naar 2026. Daarnaast wordt € - 2,6 miljoen overgeboekt naar artkel 7 Investeren in waterkwaliteit ter financiering van enkele projeten van het PAGW.
– Ecologische maatregelen markermeer (€ - 1,5 miljoen): De huidige samenwerkingsovereenkomst tussen Rijkswaterstaat en provincie Noord-Holland is verlopen en in 2026 zal worden herzien. Als gevolg hiervan wordt € -1,5 miljoen doorgeschoven naar 2026.
– Diverse kleinere mutatie van per saldo € 0,8 miljoen
2.03 Studiekosten
De mutaties op dit artikelonderdeel betreffen;
– Bevaarbaarheid jachthavens (€ - 9,4 miljoen): De subsidieregelig Bevaarbaarheid jachthavens loopt dit jaar af en wordt niet verlengd. Het saldo wordt herschikt ten behoeve van Deltaplan Zoetwater van waaruit de regeling oorspronkelijk is gefinancierd.
– Diverse kleinere mutatie van per saldo € -0,3 miljoen.
3.3 Artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
427.527
‒ 8.194
419.333
Uitgaven
423.290
‒ 2.239
421.051
waarvan juridisch verpplicht
100%
3,01
Exploitatie
8.558
8.558
3,01.01
Exploitatie watermanagement
8.558
8.558
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
8.558
8.558
3,02
Onderhoud en vernieuwing
414.732
‒ 2.239
412.493
3,02.01
Onderhoud waterveiligheid
354.613
354.613
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
354.613
354.613
3,02.02
Onderhoud zoetwatervoorziening
34.549
30
34.579
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
34.549
30
34.579
3,02.03
Vernieuwing
25.570
‒ 2.269
23.301
Ontvangsten
Toelichting
Verplichtingen
Verplichtingenschuif van per saldo € -8,2 miljoen naar 2026 betreft het doorschuiven van de risicoreservering € -7,7 miljoen, € 0,7 miljoen lagere realisatie op het project stroomlijnen. Diverse kleinere mutaties van per saldo € 0,2 miljoen.
Uitgaven
Artikelonderdeel 3.02 Onderhoud en vernieuwing
De wijzigingen zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. Art. III Deltawet
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 7 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 4 Experimenteren cf. Art. III Deltawet (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
31.728
‒ 2.187
29.541
Uitgaven
118.366
‒ 21.524
96.842
waarvan juridisch verpplicht
100%
4,02
GIV/PPS
118.366
‒ 21.524
96.842
4,02.01
GIV/PPS
118.366
‒ 21.524
96.842
Ontvangsten
Toelichting
Verplichtingen/ Uitgaven
Artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
In 2025 zijn de uitgaven op de Afsluitdijk € -21,5 miljoen en de verplichtingen € -2,2 miljoen lager dan verwacht. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door uitstel besluitvorming of herijking van planning op een aantal (endogene en exogene) wijzigingen en de financiering daarvan (€ -21,3 miljoen). De belangrijkste oorzaken zijn de vertraging bij het collega-project renovatie Monument de Vlieter met als gevolg dat de werkzaamheden aan Dijk niet meer in 2025 plaatsvinden, herijking van het risicomanagementdossier en verwante planning van risico's, herijking kosten en betaaltermijnen voor werkzaamheden ten behoeve van bodembescherming Kornwerderzand.
3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
417.518
‒ 4.868
412.650
Uitgaven
414.291
‒ 2.023
412.268
waarvan juridisch verpplicht
98%
5.01
Apparaat
328.095
6.625
334.720
5.01.01
Staf Deltacommissaris
1.571
78
1.649
5.01.02
Apparaatskosten RWS
326.524
6.547
333.071
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
326.524
6.547
333.071
5.02
Overige uitgaven
75.496
1.852
77.348
5.02.01
Overige netwerkgebonden uitgaven
72.335
1.862
74.197
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
72.335
1.862
74.197
5.02.02
Programma-uitgaven DC
3.161
‒ 10
3.151
5.03
Investeringsruimte
10.700
‒ 10.500
200
5.03.01
Programmaruimte
10.700
‒ 10.500
200
5.04
Reserveringen
0
0
5.04.01
Reserveringen
0
0
Ontvangsten
27.797
27.797
5.10
Saldo afgesloten rekeningen
27.797
27.797
Toelichting
Verplichtingen
Op het artikel Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven zal in 2025 € -4,9 miljoen minder aan verplichtingen worden vastgelegd dan aanvankelijk werd gepland. Dit betreft voor € -4,7 miljoen de investeringsruimte, reservering Integraal Rivierenmanagent € -3,2 miljoen, en de bijdrage van IenW aan het beheer en onderhoud van het modelinstrumentarium van Deltares 2025 € 2,0 miljoen. Daarnaast enkele kleinere mutaties van per saldo € 1,0 miljoen.
Uitgaven
Artikel 5.01 Apparaat
Het budget op dit artikelonderdeel is in 2025 met € 6,6 miljoen verhoogd. Dit komt met name door de verhoging van de bijdrage aan de apparaatskosten van RWS met € 5,8 miljoen vanuit de investeringsruimte (artikelonderdeel 5.03) om de dotatie van RWS aan de verlofreservering in 2025 volledig te dekken. De invoering van het IKB-spaarverlof en de verruiming van het aantal IKB-uren heeft gevolgen voor de jaarlijkse lasten van agentschappen. Agentschappen zijn op basis van de geldende wet- en regelgeving verplicht om voor de openstaande verlofuren (regulier verlof en IKB-verlof) een kortlopende schuld op de balans op te nemen. Sinds de verruiming van het aantal IKB-uren, die kunnen worden toegevoegd aan het IKB-spaarverlof, is een aanzienlijke stijging zichtbaar in het totaal aantal verlofuren ultimo het jaar en de hiermee samenhangende kortlopende schuld op de balans van RWS. De lasten die samenhangen met de groei van het aantal IKB-verlofuren zijn bij RWS niet gedekt, met als gevolg dat de totale dotatie aan de verlofreservering in 2025 niet volledig was gedekt. Daarnaast is sprake van enkele kleinere mutaties van per saldo € 0,8 miljoen.
Artikel 5.02 Overige uitgaven
De wijzigingen zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
Artikel 5.03 Investeringsruimte
Het budget op dit artikelonderdeel is in 2025 met € 10,5 miljoen verlaagd. Dit komt door de overboeking van € 5,8 miljoen naar de apparaatskosten van RWS (artikelonderdeel 5.01) om de dotatie van RWS aan de verlofreservering in 2025 volledig te dekken. Daarnaast wordt € -4,7 miljoen doorgeschoven naar 2026 daar er voor dit bedrag in 2025 geen beroep wordt gedaan op de investeringsruimte.
3.6 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen van het Rijk
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 9 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel6 Bijdragen andere begrotingen van het Rijk (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
0
0
Ontvangsten
1.580.114
58
1.580.172
6.09
Ten laste van begroting IenW
1.580.114
58
1.580.172
Toelichting
De wijziging is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
3.7 Artikel 7 Investeren in Waterkwaliteit
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 10 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 7 Investeren in Waterkwaliteit (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting(incl. Suppletoire Begrotingen,NvW en amendementen)
Mutaties2e SuppletoireBegroting
Stand 2eSuppletoireBegroting
(1)
(2)
(3)=(1)+(2)
Verplichtingen
379.143
‒ 32.642
346.501
Uitgaven
136.997
‒ 17.182
119.815
waarvan juridisch verpplicht
95%
7.01
Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
82.663
‒ 14.968
67.695
7.01.01
Real.progr.Kaderrichtlijn water
82.663
‒ 14.968
67.695
7.02
Ontwikkeling waterkwaliteit
31.052
1.940
32.992
7.02.01
Aanleg waterkwaliteit
25.338
1.961
27.299
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
106
106
7.02.02
Planning waterkwaliteit
5.714
‒ 21
5.693
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
5.545
‒ 15
5.530
7.03
Studiekosten waterkwaliteit
23.282
‒ 4.154
19.128
7.03.01
Studiekosten waterkwaliteit
23.282
‒ 4.154
19.128
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
7.390
804
8.194
Ontvangsten
988
‒ 17
971
Toelichting
Verplichtingen
Op het artikel Investeren in waterkwaliteit zal in 2025 ca. € -32,6 miljoen minder aan verplichtingen worden vastgelegd dan aanvankelijk werd gepland. De oorzaak hiervan is:
– Kaderrichtlijn Water (€ -24,5 miljoen)
• In 2025 zal voor € - 24,5 miljoen minder aan verplichtingen worden aangegaan dan aanvankelijk werd gepland.Dit komt voornamelijk door;
• KRW ON UWDH (€ -22,7 miljoen) om risico's op grond (vervuild en mindere toepassing) en op conditionering met opdrachtnemer af te sluiten.
• KRW/N2000 MN (€ -1,4 miljoen) omdat de situatie buiten afwijkt van de beschreven uitgangspositie in het project opdracht formulier waardoor meer tijd en onderzoek nodig is om de scope vast te stellen. Ook het opstellen van de samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer neemt meer tijd in beslag en dit leidt tot vertraging.
• KRW MN 2e & 3e tranche (€ -0,9 miljoen) is er een verplichtingenschuif omdat de ramingen voor vispassage Zuidersluis en Houtribdijk lager zijn uitgevallen dan eerder is aangenomen doordat de projecten eenvoudiger uitgevoerd kunnen worden dan waarmee in de verkenningsfase rekening is gehouden. Het vrijvallende verplichtingenbudget wordt doorgeschoven naar 2026 om elders binnen de KRW te worden benut.
• ZN C KRW 2e en 3e tranche (€ -0,8 miljoen) heeft een verplichtingenschuif wegens het vervallen van een grondaankooptransactie bij geul Leijgraaf Arcen, welke is opgelost met een afspraak met de huidige eigenaar over beheer en onderhoud van het terrein rondom de aan te leggen geul.
• Diverse kleinere mutatie van per saldo € 1,3 miljoen.
– Delta-aanpak Agrarisch Waterbeheer (€ -5,0 miljoen): Het betreft een overboeking van € 3,0 miljoen naar de begroting Hoofdstuk XII voor de bijdrageverlening aan het Kadaster. Tevens is de verwachting dat een deel van de subsidieaanvragen door de waterschappen in 2026 wordt ingediend (€ -2,0 mln.).
– Emissietoets RWZI (€ -3,4 miljoen); Het betreft een budgetschuif naar 2026. De opdracht voor de emissietoets RWZI wordt in 2026 verstrekt vanwege een langere doorlooptijd van het vooronderzoek..
– Diverse kleinere mutaties van per saldo € 0,3 miljoen.
Uitgaven
7.01 Real. Progr. Kaderrichtlijn water
De kasschuif van 2025 naar 2026 van € -15,0 miljoen wordt grotendeels veroorzaakt bij projecten
– KRW Oost-Nederland (€ -8 miljoen): door uitloop voor de planstudie door GROW waardoor termijnbedragen verder in de tijd schuiven. Ook is het aantal transacties voor het verkrijgen van gronden voor 2025 nog beperkt. Daarnaast kan de capaciteitsbehoefte door toepassing van het kader voor de wet DBA niet in de volle breedte worden ingevuld.
– KRW/N2000 Midden-Nederland (€ -1,7 miljoen); de situatie buiten afwijkt van de beschreven uitgangspositie. Hierdoor is er meer tijd en onderzoek nodig om de scope vast te stellen voor deze maatregelen. Ook het opstellen van de samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer neemt meer tijd in beslag en dit leidt tot vertraging.
– KRW Klimaatpark IJsselpoort (€ -1,6 miljoen); vanwege vertraging in de afstemming van dit project zijn in 2025 minder kosten gemaakt dan verwacht.
– KRW/N2000 Friesland (€ -1,0 miljoen); doordat de formalisering van de financiële afspraken tussen Provincie Friesland en PAGW vertraging heeft opgelopen, waardoor de uitvoering niet meer in 2025 kan plaatsvinden.
– Diverse kleinere mutaties van per saldo € -2,7 miljoen.
7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
De wijziging zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
7.03 Studiekosten waterkwaliteit
– Emissietoets RWZI (€ -4,2 miljoen); Het betreft een budgetschuif naar 2026. De opdracht voor de emissietoets RWZI wordt in 2026 verstrekt doordat het vooronderzoek een langere doorlooptijd.
– Diverse kleinere mutaties van per saldo € 0,2 miljoen.
4 Bijlagen
4.1 Verdiepingsbijlage
Tabel 11 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
1 Investeren in waterveiligheid
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
36.004
60.122
35.119
163.582
6.634
7.229
0
Mutaties Voorjaarsnota 2025
70.679
‒ 44.780
‒ 20.773
8.548
230
343
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
106.683
15.342
14.346
172.130
6.864
7.572
0
Mutaties Miljoenennota 2026
3.524
507
474
5.685
227
250
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
110.207
15.849
14.820
177.815
7.091
7.822
0
Saldo 2025 Investeren in waterveiligheid
0
‒ 5.766
5.766
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 5.766
5.766
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
104.441
21.615
14.820
177.815
7.091
7.822
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid
490.979
716.188
666.251
520.841
541.258
509.776
411.090
535.622
616.762
523.907
556.608
536.135
487.005
404.523
417.122
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 55.023
‒ 170.548
‒ 81.885
‒ 114.834
13.257
112.076
31.876
‒ 66.309
‒ 97.905
‒ 101.129
‒ 71.883
4.420
225.811
322.601
‒ 28.555
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid
435.956
545.640
584.366
406.007
554.515
621.852
442.966
469.313
518.857
422.778
484.725
540.555
712.816
727.124
388.567
Mutaties Miljoenennota 2026
68.501
13.895
49.038
16.536
‒ 102.007
‒ 31.253
13.350
5.930
8.993
15.736
20.156
22.192
18.856
20.615
102.327
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid
504.457
559.535
633.404
422.543
452.508
590.599
456.316
475.243
527.850
438.514
504.881
562.747
731.672
747.739
490.894
RvdR 2.0 Sedimentatiesuppleties
‒ 265
‒ 265
Saldo 2025 Investeren in waterveiligheid
0
183.487
‒ 183.487
Mutaties najaarsnota 2025
183.222
‒ 183.487
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
687.679
376.048
633.404
422.543
452.508
590.599
456.316
475.243
527.850
438.514
504.881
562.747
731.672
747.739
490.894
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
33.497
29.182
32.627
20.836
17.723
16.872
13.672
13.672
13.688
13.432
13.432
13.432
13.432
13.432
13.432
Mutaties Voorjaarsnota 2025
3.252
7.500
2.726
8.154
944
498
498
498
‒ 702
‒ 702
‒ 702
‒ 702
‒ 702
‒ 702
‒ 702
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
36.749
36.682
35.353
28.990
18.667
17.370
14.170
14.170
12.986
12.730
12.730
12.730
12.730
12.730
12.730
Mutaties Miljoenennota 2026
‒ 6.867
1.424
‒ 433
‒ 493
4.498
253
206
206
189
185
185
185
185
185
185
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
29.882
38.106
34.920
28.497
23.165
17.623
14.376
14.376
13.175
12.915
12.915
12.915
12.915
12.915
12.915
B&O modelinstrumentarium Deltares
‒ 2.000
‒ 2.000
BCF: DU Bovenregionale Analyse - BTW
‒ 126
‒ 126
Bijdrage Interne kosten voor de RWS-fte's
‒ 68
‒ 68
BZK: DU Bovenregionale Analyse
‒ 1.464
‒ 1.464
EZ: POA TKI Watertechnologie en TKI Deltatechnologie
‒ 200
‒ 200
Herschikking budget LWKM
71
71
Herschikking DC 1.9 fte RWS
‒ 237
‒ 237
HXII: Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
861
861
Inzet Deltaprogramma Centraal holland
‒ 94
‒ 94
Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
‒ 90
‒ 90
Saldo 2025 Investeren in waterveiligheid
0
‒ 3.248
3.248
Subsidieonvangst EU project Flood Wisdom Transnationaal
60
60
VRO: Bijdrage aan Platform Samen Klimaatbestendig
100
100
VRO: Bijdrage Platform Samen Klimaatbestendig Hitte
175
175
VWS: Bijdrage Platform Samen Klimaatbestendig
400
400
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 5.860
3.248
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
24.022
41.354
34.920
28.497
23.165
17.623
14.376
14.376
13.175
12.915
12.915
12.915
12.915
12.915
12.915
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2056 Investeren in waterveiligheid
560.480
805.492
733.997
705.259
565.615
533.877
424.762
549.294
630.450
537.339
570.040
549.567
500.437
417.955
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in waterveiligheid
579.388
597.664
634.065
607.127
580.046
646.794
457.136
483.483
531.843
435.508
497.455
553.285
725.546
739.854
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in waterveiligheid
644.546
613.490
683.144
628.855
482.764
616.044
470.692
489.619
541.025
451.429
517.796
575.662
744.587
760.654
503.809
Totaal Uitgaven stand 2e suppletoire wet 2025 Investeren in waterveiligheid
816.142
439.017
683.144
628.855
482.764
616.044
470.692
489.619
541.025
451.429
517.796
575.662
744.587
760.654
503.809
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
167.535
150.786
157.715
178.013
192.523
187.905
209.466
211.335
194.004
220.954
192.267
197.148
190.040
190.040
190.040
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 7.614
1.433
278
1.121
‒ 9.403
13.657
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
159.921
152.219
157.993
179.134
183.120
201.562
209.466
211.335
194.004
220.954
192.267
197.148
190.040
190.040
190.040
Mutaties Miljoenennota 2026
23.161
14.120
‒ 12.946
1.974
9.506
‒ 8.245
4.432
4.127
5.486
3.292
6.231
7.144
4.025
5.557
‒ 233
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
183.082
166.339
145.047
181.108
192.626
193.317
213.898
215.462
199.490
224.246
198.498
204.292
194.065
195.597
189.807
Saldo 2025 Investeren in waterveiligheid
0
5.477
‒ 5.477
Subsidieonvangst EU project Flood Wisdom Transnationaal
60
60
Mutaties najaarsnota 2025
5.537
‒ 5.477
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
188.619
160.862
145.047
181.108
192.626
193.317
213.898
215.462
199.490
224.246
198.498
204.292
194.065
195.597
189.807
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2025 Investeren in waterveiligheid
167.535
150.786
157.715
178.013
192.523
187.905
209.466
211.335
194.004
220.954
192.267
197.148
190.040
190.040
Totaal Ontvangsten Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in waterveiligheid
159.921
152.219
157.993
179.134
183.120
201.562
209.466
211.335
194.004
220.954
192.267
197.148
190.040
190.040
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in waterveiligheid
183.082
166.339
145.047
181.108
192.626
193.317
213.898
215.462
199.490
224.246
198.498
204.292
194.065
195.597
189.807
Totaal Ontvangsten stand 2e suppletoire wet 2025 Investeren in waterveiligheid
188.619
160.862
145.047
181.108
192.626
193.317
213.898
215.462
199.490
224.246
198.498
204.292
194.065
195.597
189.807
Tabel 12 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening
2 Investeren in zoetwatervoorziening
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening
48.097
46.830
65.946
41.780
11.804
258
258
258
277
280
258
258
258
258
258
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 7.317
7.300
1.253
2.488
984
‒ 19
‒ 22
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening
40.780
54.130
67.199
44.268
12.788
258
258
258
258
258
258
258
258
258
258
Mutaties Miljoenennota 2026
553
1.953
‒ 12.043
708
‒ 10.057
‒ 244
9
9
9
9
9
9
9
9
9
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening
41.333
56.083
55.156
44.976
2.731
14
267
267
267
267
267
267
267
267
267
Herschikking DP zoetwater fase 2
‒ 2.573
‒ 2.573
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
0
‒ 10.804
10.804
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 13.377
10.804
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening
27.956
66.887
55.156
44.976
2.731
14
267
267
267
267
267
267
267
267
267
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
11.140
2.200
2.200
1.000
Mutaties Voorjaarsnota 2025
1.354
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
12.494
2.200
2.200
1.000
Mutaties Miljoenennota 2026
664
123
210
105
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
13.158
2.323
2.410
1.105
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
0
‒ 9.673
9.673
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 9.673
9.673
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
3.485
11.996
2.410
1.105
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
59.237
49.030
68.146
42.780
11.804
258
258
258
277
280
258
258
258
258
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
53.274
56.330
69.399
45.268
12.788
258
258
258
258
258
258
258
258
258
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
54.491
58.406
57.566
46.081
2.731
14
267
267
267
267
267
267
267
267
267
Totaal Uitgaven stand 2e suppletoire wet 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
31.441
78.883
57.566
46.081
2.731
14
267
267
267
267
267
267
267
267
267
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
Mutaties Voorjaarsnota 2025
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties Miljoenennota 2026
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties najaarsnota 2025
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten stand 2e suppletoire wet 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Tabel 13 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 3.01 Exploitatie
8.261
14.181
17.098
16.844
16.643
16.977
20.742
21.220
8.523
8.523
8.523
8.523
8.523
8.523
8.523
Mutaties Voorjaarsnota 2025
23
‒ 1.334
‒ 1.334
11.080
9.730
9.751
9.053
9.053
9.164
9.164
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 3.01 Exploitatie
8.284
14.181
17.098
16.844
16.643
16.977
19.408
19.886
19.603
18.253
18.274
17.576
17.576
17.687
17.687
Mutaties Miljoenennota 2026
274
468
565
556
550
561
641
657
647
603
604
581
581
584
584
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 3.01 Exploitatie
8.558
14.649
17.663
17.400
17.193
17.538
20.049
20.543
20.250
18.856
18.878
18.157
18.157
18.271
18.271
Mutaties najaarsnota 2025
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 3.01 Exploitatie
8.558
14.649
17.663
17.400
17.193
17.538
20.049
20.543
20.250
18.856
18.878
18.157
18.157
18.271
18.271
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 3.02 Onderhoud en vernieuwing
388.962
337.306
316.188
381.089
430.609
423.058
415.285
410.590
264.591
296.857
296.858
313.784
313.784
250.493
250.482
Mutaties Voorjaarsnota 2025
12.106
121.000
124.958
99.995
57.243
4.097
118.681
216.974
338.150
330.899
338.332
322.676
327.679
390.859
343.170
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 3.02 Onderhoud en vernieuwing
401.068
458.306
441.146
481.084
487.852
427.155
533.966
627.564
602.741
627.756
635.190
636.460
641.463
641.352
593.652
Mutaties Miljoenennota 2026
13.664
13.973
14.046
14.813
14.965
12.764
16.703
19.794
18.974
19.799
20.046
20.003
20.168
20.163
18.588
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 3.02 Onderhoud en vernieuwing
414.732
472.279
455.192
495.897
502.817
439.919
550.669
647.358
621.715
647.555
655.236
656.463
661.631
661.515
612.240
RvdR 2.0 Sedimentatiesuppleties
30
30
Saldo 2025 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
0
‒ 2.269
2.269
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 2.239
2.269
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 3.02 Onderhoud en vernieuwing
412.493
474.548
455.192
495.897
502.817
439.919
550.669
647.358
621.715
647.555
655.236
656.463
661.631
661.515
612.240
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2025 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
397.223
351.487
333.286
397.933
447.252
440.035
436.027
431.810
273.114
305.380
305.381
322.307
322.307
259.016
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
409.352
472.487
458.244
497.928
504.495
444.132
553.374
647.450
622.344
646.009
653.464
654.036
659.039
659.039
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
423.290
486.928
472.855
513.297
520.010
457.457
570.718
667.901
641.965
666.411
674.114
674.620
679.788
679.786
630.511
Totaal Uitgaven stand 2e suppletoire wet 2025 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
421.051
489.197
472.855
513.297
520.010
457.457
570.718
667.901
641.965
666.411
674.114
674.620
679.788
679.786
630.511
Tabel 14 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
96.590
91.586
62.915
62.699
62.894
62.432
59.219
59.069
61.816
61.830
58.953
58.474
55.429
59.328
52.372
Mutaties Voorjaarsnota 2025
19.843
‒ 2.818
22.243
‒ 2.389
‒ 2.374
‒ 2.369
‒ 306
‒ 274
‒ 135
‒ 94
‒ 26
‒ 32
36
‒ 24.781
‒ 122
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
116.433
88.768
85.158
60.310
60.520
60.063
58.913
58.795
61.681
61.736
58.927
58.442
55.465
34.547
52.250
Mutaties Miljoenennota 2026
1.933
1.474
1.414
1.001
1.005
997
978
976
1.024
1.025
978
970
921
573
867
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
118.366
90.242
86.572
61.311
61.525
61.060
59.891
59.771
62.705
62.761
59.905
59.412
56.386
35.120
53.117
Saldo 2025 Experimenteren cf art III Deltawet
0
‒ 21.524
21.524
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 21.524
21.524
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
96.842
111.766
86.572
61.311
61.525
61.060
59.891
59.771
62.705
62.761
59.905
59.412
56.386
35.120
53.117
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2025 Experimenteren cf. art. III Deltawet
96.590
91.586
62.915
62.699
62.894
62.432
59.219
59.069
61.816
61.830
58.953
58.474
55.429
59.328
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Experimenteren cf. art. III Deltawet
116.433
88.768
85.158
60.310
60.520
60.063
58.913
58.795
61.681
61.736
58.927
58.442
55.465
34.547
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Experimenteren cf. art. III Deltawet
118.366
90.242
86.572
61.311
61.525
61.060
59.891
59.771
62.705
62.761
59.905
59.412
56.386
35.120
53.117
Totaal Uitgaven stand 2e suppletoire wet 2025 Experimenteren cf. art. III Deltawet
96.842
111.766
86.572
61.311
61.525
61.060
59.891
59.771
62.705
62.761
59.905
59.412
56.386
35.120
53.117
Tabel 15 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
312.729
321.914
314.853
309.703
309.952
305.453
303.740
293.490
293.490
293.490
293.490
293.490
294.244
293.334
295.513
Mutaties Voorjaarsnota 2025
3.120
681
‒ 400
‒ 1.499
‒ 3.246
‒ 3.301
‒ 4.175
3.475
‒ 4.175
‒ 4.175
‒ 4.175
‒ 4.329
‒ 4.329
‒ 4.329
‒ 6.467
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
315.849
322.595
314.453
308.204
306.706
302.152
299.565
296.965
289.315
289.315
289.315
289.161
289.915
289.005
289.046
Mutaties Miljoenennota 2026
12.246
15.695
13.980
13.782
13.508
13.352
13.466
13.361
13.047
13.047
13.047
13.042
13.074
13.036
13.037
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
328.095
338.290
328.433
321.986
320.214
315.504
313.031
310.326
302.362
302.362
302.362
302.203
302.989
302.041
302.083
Bijdrage Interne kosten voor de RWS-fte's
68
68
Herschikking van programmageld naar personeelskosten
10
10
Inzet Deltaprogramma Centraal holland
94
94
KGG: Indexering Wind op Zee 2025
148
148
LVVN: Natuurmonitoring IenW / RWS
270
270
Risicoreservering Individueel Keuze Budget
5.800
5.800
RvdR 2.0 Sedimentatiesuppleties
235
235
Mutaties najaarsnota 2025
6.625
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
334.720
338.290
328.433
321.986
320.214
315.504
313.031
310.326
302.362
302.362
302.362
302.203
302.989
302.041
302.083
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
76.648
131.435
153.204
151.339
148.834
151.780
184.984
189.201
77.137
77.137
77.137
77.137
77.137
77.030
77.030
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 1.835
‒ 100.909
‒ 124.159
‒ 122.412
‒ 119.908
‒ 122.854
‒ 164.481
‒ 168.698
‒ 56.681
‒ 56.681
‒ 56.681
‒ 56.681
‒ 56.681
‒ 56.681
‒ 56.681
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
74.813
30.526
29.045
28.927
28.926
28.926
20.503
20.503
20.456
20.456
20.456
20.456
20.456
20.349
20.349
Mutaties Miljoenennota 2026
683
499
475
474
474
474
335
335
334
334
334
334
334
332
332
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
75.496
31.025
29.520
29.401
29.400
29.400
20.838
20.838
20.790
20.790
20.790
20.790
20.790
20.681
20.681
B&O modelinstrumentarium Deltares
2.000
2.000
EZ: Kennisprogramma Natte Kunstwerken (KpNK)
‒ 138
‒ 138
Herschikking van programmageld naar personeelskosten
‒ 10
‒ 10
Mutaties najaarsnota 2025
1.852
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
77.348
31.025
29.520
29.401
29.400
29.400
20.838
20.838
20.790
20.790
20.790
20.790
20.790
20.681
20.681
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
55.400
98.760
126.257
44.913
41.500
116.945
127.299
82.380
82.795
100.186
154.298
214.087
253.050
380.505
335.255
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 27.500
‒ 55.632
‒ 49.799
23.366
5.559
‒ 53.495
‒ 39.916
‒ 48.869
‒ 46.884
‒ 67.775
‒ 121.886
‒ 181.675
‒ 241.475
‒ 369.918
8.240
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
27.900
43.128
76.458
68.279
47.059
63.450
87.383
33.511
35.911
32.411
32.412
32.412
11.575
10.587
343.495
Mutaties Miljoenennota 2026
‒ 17.200
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
‒ 86.758
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
10.700
43.128
76.458
68.279
47.059
63.450
87.383
33.511
35.911
32.411
32.412
32.412
11.575
10.587
256.737
Risicoreservering Individueel Keuze Budget
‒ 5.800
‒ 5.800
Saldo 2025 Investeringsruimte
0
‒ 4.700
4.700
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 10.500
4.700
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
200
47.828
76.458
68.279
47.059
63.450
87.383
33.511
35.911
32.411
32.412
32.412
11.575
10.587
256.737
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
4.875
11.684
11.300
73.890
98.833
161.160
197.450
121.950
359.716
477.516
474.516
472.516
472.512
479.333
481.167
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 4.875
‒ 2.442
484
6.460
‒ 9.925
‒ 2.300
164.667
164.667
‒ 97.599
‒ 97.599
‒ 97.600
‒ 97.600
‒ 264.262
‒ 271.083
‒ 272.917
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
0
9.242
11.784
80.350
88.908
158.860
362.117
286.617
262.117
379.917
376.916
374.916
208.250
208.250
208.250
Mutaties Miljoenennota 2026
‒ 251
‒ 100
‒ 3.425
‒ 3.527
‒ 8.511
‒ 11.484
‒ 7.800
‒ 6.985
‒ 16.129
‒ 16.129
‒ 16.129
‒ 16.129
‒ 16.129
‒ 16.129
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
0
8.991
11.684
76.925
85.381
150.349
350.633
278.817
255.132
363.788
360.787
358.787
192.121
192.121
192.121
Mutaties najaarsnota 2025
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
0
8.991
11.684
76.925
85.381
150.349
350.633
278.817
255.132
363.788
360.787
358.787
192.121
192.121
192.121
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
449.652
563.793
605.614
579.845
599.119
735.338
813.473
687.021
813.138
948.329
999.441
1.057.230
1.096.943
1.230.202
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
418.562
405.491
431.740
485.760
471.599
553.388
769.568
637.596
607.799
722.099
719.099
716.945
530.196
528.191
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
414.291
421.434
446.095
496.591
482.054
558.703
771.885
643.492
614.195
719.351
716.351
714.192
527.475
525.430
771.622
Totaal Uitgaven stand 2e suppletoire wet 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
412.268
426.134
446.095
496.591
482.054
558.703
771.885
643.492
614.195
719.351
716.351
714.192
527.475
525.430
771.622
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
Mutaties Voorjaarsnota 2025
27.797
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties Miljoenennota 2026
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties najaarsnota 2025
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand eerste suppletoire wet 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2026 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten stand 2e suppletoire wet 2025 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
27.797
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Tabel 16 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
1.555.433
1.981.579
1.950.280
1.672.567
1.543.840
1.641.115
1.617.756
1.631.763
1.673.549
1.648.966
1.742.174
1.791.056
1.785.702
1.776.984
1.741.379
Mutaties Voorjaarsnota 2025
586
‒ 259.408
87.464
45.231
‒ 4.965
‒ 64.795
65.205
50.205
10.205
10.305
‒ 4.695
‒ 4.695
‒ 4.695
‒ 4.695
‒ 4.695
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
1.556.019
1.722.171
2.037.744
1.717.798
1.538.875
1.576.320
1.682.961
1.681.968
1.683.754
1.659.271
1.737.479
1.786.361
1.781.007
1.772.289
1.736.684
Mutaties Miljoenennota 2026
24.095
‒ 1.722.171
‒ 2.037.744
‒ 1.717.798
‒ 1.538.875
‒ 1.576.320
‒ 1.682.961
‒ 1.681.968
‒ 1.683.754
‒ 1.659.271
‒ 1.737.479
‒ 1.786.361
‒ 1.781.007
‒ 1.772.289
‒ 1.736.684
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
1.580.114
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
BCF: DU Bovenregionale Analyse - BTW
‒ 126
‒ 126
Bijdrage aan LVVN Steurproject
‒ 65
‒ 65
BZK: DU Bovenregionale Analyse
‒ 1.464
‒ 1.464
EZ: Kennisprogramma Natte Kunstwerken (KpNK)
‒ 138
‒ 138
EZ: POA TKI Watertechnologie en TKI Deltatechnologie
‒ 200
‒ 200
Herschikking DC 1.9 fte RWS
‒ 237
‒ 237
HXII: Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
1.317
1.317
KGG: Indexering Wind op Zee 2025
148
148
LVVN: Bijdrage Ctgb-KRW methodiek
‒ 122
‒ 122
LVVN: Natuurmonitoring IenW / RWS
270
270
VRO: Bijdrage aan Platform Samen Klimaatbestendig
100
100
VRO: Bijdrage Platform Samen Klimaatbestendig Hitte
175
175
VWS: Bijdrage Platform Samen Klimaatbestendig
400
400
Mutaties najaarsnota 2025
58
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
1.580.172
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2025 Bijdragen andere begrotingen Rijk
1.555.433
1.981.579
1.950.280
1.672.567
1.543.840
1.641.115
1.617.756
1.631.763
1.673.549
1.648.966
1.742.174
1.791.056
1.785.702
1.776.984
Totaal Ontvangsten Stand eerste suppletoire wet 2025 Bijdragen andere begrotingen Rijk
1.556.019
1.722.171
2.037.744
1.717.798
1.538.875
1.576.320
1.682.961
1.681.968
1.683.754
1.659.271
1.737.479
1.786.361
1.781.007
1.772.289
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2026 Bijdragen andere begrotingen Rijk
1.580.114
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten stand 2e suppletoire wet 2025 Bijdragen andere begrotingen Rijk
1.580.172
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Tabel 17 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
7 Investeren in waterkwaliteit
Totaal mutatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
83.314
180.031
182.789
3.508
0
Mutaties Voorjaarsnota 2025
‒ 3.294
‒ 41.450
160.683
93.679
2.659
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
80.020
138.581
343.472
97.187
2.659
Mutaties Miljoenennota 2026
2.643
4.577
11.345
3.210
88
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
82.663
143.158
354.817
100.397
2.747
Saldo 2025 Investeren in waterkwaliteit
0
‒ 14.968
14.968
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 14.968
14.968
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
67.695
158.126
354.817
100.397
2.747
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
55.245
76.874
115.423
57.467
48.759
55.976
93.218
115.381
88.493
16.497
103
103
103
Mutaties Voorjaarsnota 2025
2.349
12.418
43.120
35.085
30.100
16.031
‒ 40.480
‒ 50.100
‒ 35.100
‒ 2.322
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
57.594
89.292
158.543
92.552
78.859
72.007
52.738
65.281
53.393
14.175
103
103
103
Mutaties Miljoenennota 2026
‒ 26.542
‒ 3.438
‒ 56.335
‒ 21.159
118.803
34.284
1.659
2.074
1.359
383
240
3
3
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
31.052
85.854
102.208
71.393
197.662
106.291
54.397
67.355
54.752
14.558
343
106
106
Herschikking DP zoetwater fase 2
2.573
2.573
Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
‒ 6
‒ 6
Saldo 2025 Investeren in waterkwaliteit
0
‒ 627
627
Mutaties najaarsnota 2025
1.940
627
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
32.992
86.481
102.208
71.393
197.662
106.291
54.397
67.355
54.752
14.558
343
106
106
0
0
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
21.227
14.072
5.825
1.089
920
1.104
265
265
265
265
265
265
265
265
265
Mutaties Voorjaarsnota 2025
8.875
11.930
9.291
9.711
10.109
136
175
175
175
175
175
175
175
175
175
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
30.102
26.002
15.116
10.800
11.029
1.240
440
440
440
440
440
440
440
440
440
Mutaties Miljoenennota 2026
‒ 6.820
‒ 1.450
‒ 226
1.444
713
631
6
6
6
6
6
6
6
6
6
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
23.282
24.552
14.890
12.244
11.742
1.871
446
446
446
446
446
446
446
446
446
Bijdrage aan LVVN Steurproject
‒ 65
‒ 65
Herschikking budget LWKM
‒ 71
‒ 71
HXII: Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
456
456
Kennisonderzoek Water en Bodem Deltares 2025 aanv.
96
96
LVVN: Bijdrage Ctgb-KRW methodiek
‒ 122
‒ 122
Saldo 2025 Investeren in waterkwaliteit
0
‒ 4.448
4.448
Mutaties najaarsnota 2025
‒ 4.154
4.448
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
19.128
29.000
14.890
12.244
11.742
1.871
446
446
446
446
446
446
446
446
446
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2025 Investeren in waterkwaliteit
159.786
270.977
304.037
62.064
49.679
57.080
93.483
115.646
88.758
16.762
368
368
368
265
Totaal Uitgaven Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in waterkwaliteit
167.716
253.875
517.131
200.539
92.547
73.247
53.178
65.721
53.833
14.615
543
543
543
440
Totaal Uitgaven Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in waterkwaliteit
136.997
253.564
471.915
184.034
212.151
108.162
54.843
67.801
55.198
15.004
789
552
552
446
446
Totaal Uitgaven 2e suppletoire wet 2025 Investeren in waterkwaliteit
119.815
273.607
471.915
184.034
212.151
108.162
54.843
67.801
55.198
15.004
789
552
552
446
446
Ontwerpbegroting 2025 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
0
0
Mutaties Voorjaarsnota 2025
988
225
Stand eerste suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
988
225
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties Miljoenennota 2026
Stand ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
988
225
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo 2025 Investeren in waterkwaliteit
0
‒ 17
17
Mutaties najaarsnota 2025
0
‒ 17
17
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Stand tweede suppletoire wet 2025 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
971
242
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2025 Investeren in waterkwaliteit
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand eerste suppletoire wet 2025 Investeren in waterkwaliteit
988
225
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten Stand ontwerpbegroting 2026 Investeren in waterkwaliteit
988
225
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Ontvangsten stand 2e suppletoire wet 2025 Investeren in waterkwaliteit
971
242
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.2 Projectoverzichten
In deze bijlage zijn de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT- tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:
– van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;
– van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
De stand «vorig» betreft de stand in de Ontwerpbegroting 2026.
Tabel 18 Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
Projectoverzicht tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (1.01.01/02)
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project HWBP-2
2027
2027
Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten
1
2
170
170
HWBP-2 Waterschapsprojecten
102
107
2.659
2.659
Overige projectkosten (Programmabureau)
0
0
50
50
afrondingen
Programma
103
109
2.879
2.879
Begroting (DF 1.01.01/02)
103
109
Tabel 19 Ruimte voor de rivier
Projectoverzicht Ruimte voor de Rivier (1.01.03)
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project RvdR
2019
2019
Projecten Nationaal
Projectbudget RvdR
0
1
2.247
2.247
afrondingen
Programma
0
1
2.246
2.246
Begroting (DF 1.01.03)
0
1
Tabel 20 Maaswerken
Projectoverzicht Maaswerken (1.01.04)
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project Maaswerken
Projecten Zuid-Nederland
Grensmaas
1
1
121
121
2017/2027
2017/2027
Zandmaas
0
0
391
391
2021
2021
afrondingen
Programma
1
1
512
512
Begroting (DF 1.01.04)
1
1
Tabel 21 Verkenningen en planuitwerking waterveiligheid
Verkenningen en Planuitwerkingen (1.02.01)
Budget
Openstelling
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
Huidig
Vorig
Projecten Nationaal
Reservering Areaalgroei
28
28
Ruimte voor de Rivier 2.0
162
162
2029
2029
Projecten Noordwest-Nederland
EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid (mn Afsluitdijk)
10
10
Projecten Zuid-Nederland
Meerkosten rivierverruiming Rijn en Maas
280
280
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta 2e fase
119
119
2024
2024
afronding
Totaal programma planuitwerking en verkenning
599
599
Begroting DF 1.02.01
599
599
Tabel 22 Realisatieprogramma waterveiliheid
Projectoverzicht Realisatieprogr. (1.02.02)
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Projecten Nationaal
Programma HWBP
HWBP Rijksprojecten
20
22
780
780
HWBP Waterschapsprojecten
658
533
8.610
8.610
HWBP Overige projectkosten (programmabureau)
12
14
229
229
Wettelijk BeoordelingsInstrumentarium 2023
4
7
45
45
2027
2027
Zandhonger Oosterschelde
0
1
12
11
Landelijk Verbeterprogr. Regionale Rijksk.
0
1
15
14
Kennisprogramma Zeespiegelstijging
1
1
10
10
Meanderende Maas
2
4
9
9
2031
2031
Projecten Noord-Nederland
Afsluitdijk
2
5
18
18
2027
2027
Afsluitdijk Bestaande Spuisluis
4
7
207
207
Projecten Oost-Nederland
Kribverlaging Pannerdensch Kanaal
0
1
29
29
2023
2023
IJsseldelta 2e fase
93
93
2021
2021
Monitoring Langsdammen Waal
0
1
5
5
2028
2028
Projecten Zuidwest-Nederland
Overige onderzoeken en kleine projecten
0
88
88
Dijkversterking en herstel steenbekleding
0
0
827
827
2023
2023
Projecten Zuid-Nederland
Beekdalen
7
8
310
310
2030
2030
afrondingen
2
1
Programma
712
606
11.287
11.285
Begroting (DF 1.02.02)
636
422
Overprogrammering (-)
‒ 76
‒ 184
Tabel 23 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening
Projectoverzicht realisatieprogramma (2.02.02)
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Projecten Nationaal
Deltaplan Zoetwater Fase 1
4
4
79
79
2027
2027
Deltaplan Zoetwater Fase 2
22
33
240
243
2027
2027
Impulsregeling ruimtelijke adaptie
167
167
Waterbewust leven
1
2
7
7
2030
2030
Projecten Zuidwest-Nederland
Ecologische maatregelen Markermeer
1
10
11
2023
2023
Besluit Beheer Haringvlietsluizen
1
2
85
85
2018/2030
2018/2030
Afrondingen
‒ 1
Programma
28
41
588
592
Begroting (DF 2.02.02)
28
41
Tabel 24 Programma vernieuwing
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Huidig
Vorig
Programma Vernieuwing
23
30
2.517
2.517
Divers
Divers
Totaal programma
23
30
2.517
2.517
Begroting DF 3.02.03
23
26
Overprogrammering (-)
0
‒ 4
Tabel 25 Geïntegreerde contractvormen/PPS
Geïntegreerde contractvormen/PPS
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Huidig
Vorig
Afsluitdijk
97
83
2.079
2.079
2025
2025
Totaal programma
97
83
2.079
2.079
Begroting DF 4.02.01
97
83
Tabel 26 Realisatieprogramma Kaderrichtlijn water
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
KRW 1e tranche
30
30
KRW 2e en 3e tranche
68
83
932
932
2027
2027
afrondingen
Totaal programma
68
83
962
962
Begroting DF 7.01.01
68
83
Tabel 27 Realisatieprogramma waterkwaliteit
Kasbudget 2025
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
Bijdrageregeling medicijnresten
6
5
61
61
2028
2028
Grote wateren
12
10
603
601
2033
2033
Verruiming vaargeul Westerschelde
26
26
Natuurcompensatie Perkpolder
1
7
7
2028
2028
DAW Projecten (subsidies aan o.a. Kadaster, LTO)
9
9
29
29
afrondingen
Totaal programma
27
25
726
724
Begroting DF 7.02.01
27
25
Tabel 28 Verkenning en planuitwerking waterkwaliteit
Verkenningen en planuitw.programma (7.02.02)
Budget
Oplevering/openstelling
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
Huidig
Vorig
EPK Planuitwerking en verkenningen Waterkwaliteit
25
13
Projecten Zuid-Nederland
Grevelingen
111
111
Totaal programma planuitwerking en verkenning
136
124
Begroting DF 7.02.02
136
124
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
R. Tieman, minister van Infrastructuur en Waterstaat
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.