Stenogram : Georganiseerde criminaliteit, ondermijning en criminaliteitsbestrijding
10 Georganiseerde criminaliteit, ondermijning en criminaliteitsbestrijding
Vergaderjaar 2021-2022
Vergaderingnummer 104
Te raadplegen sinds
2022-09-20Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie
Toon alle stukken over dossier29911Toon alle items in vergaderingHandelingen TK 2021-2022, 104
Aan de orde is het tweeminutendebat Georganiseerde criminaliteit, ondermijning en criminaliteitsbestrijding (CD d.d. 15/06).
De voorzitter:
Aan de orde is het tweeminutendebat Georganiseerde criminaliteit, ondermijning en criminaliteitsbestrijding. Het commissiedebat vond plaats op 15 juni jongstleden. Dat is alweer lang geleden. Een hartelijk woord van welkom aan de minister. Fijn dat u bij ons bent. We hebben vijf deelnemers van de zijde van de Kamer. De eerste is mevrouw Mutluer van de fractie van de Partij van de Arbeid. Ik geef graag aan haar het woord.
Mevrouw Mutluer (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het heel erg belangrijk is om de aanpak van ondermijnende criminaliteit voort te zetten. Daarvoor heb ik twee moties voorbereid. De eerste motie gaat over de grootschalige drugssmokkel via logistieke knooppunten.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de regering werkt aan een plan van aanpak om grootschalige drugssmokkel via logistieke knooppunten tegen te gaan;
van mening dat dat plan ook zou moeten leiden tot voldoende capaciteit om zeecontainers op drugs te scannen;
van mening dat dat plan ook zou moeten leiden tot versterking en reorganisatie van de opsporing en handhaving;
verzoekt de regering in dit plan mee te nemen hoe onder andere met voldoende capaciteit ten minste alle fruitcontainers kunnen worden gescand;
verzoekt de regering tevens om in dit plan mee te nemen hoe de opsporing in zeehavens kan worden versterkt en dit kan worden verricht door clusters van rechercheurs, specialisten en handhavers die in onderlinge samenhang onderzoek doen naar drugssmokkel, inclusief de daarbij betrokken malafide ondernemingen, personen en onverklaarbare geldstromen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Mutluer.
Zij krijgt nr. 363 (29911).
Mevrouw Mutluer (PvdA):
De volgende motie gaat over de vakantieparken. Ik denk dat vele van mijn collega's daarover ook een motie hebben ingediend. We moeten dus even kijken hoe we dat doen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat vakantieparken door criminelen worden misbruikt voor criminele activiteiten, waaronder witwaspraktijken en uitbuiting van arbeidsmigranten;
van mening dat er onvoldoende zicht is op deze criminele activiteiten;
van mening dat criminelen moeten worden beperkt in het misbruiken van recreatieverblijven;
van mening dat het laten opnemen van recreatieverblijven in het Kadaster, het verplicht laten registreren van een vastgoed-vog, het eigendom via notariële akte laten overgaan en een verbod opleggen om deze verblijven met cash geld te verhandelen hieraan mogelijk kunnen bijdragen;
verzoekt de regering om in overleg met de RIEC's een actieplan op te stellen om misbruik van vakantieparken tegen te gaan, hierbij de bovenstaande oplossingen mee te nemen, en de Kamer daarover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Mutluer.
Zij krijgt nr. 364 (29911).
Heel goed, dank u wel. Dan mevrouw Michon-Dekker van de fractie van de ... Michon-Derkzen. Ja, het is mijn dag nog niet. Mevrouw Michon-Derkzen van de fractie van de VVD.
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Ik heb drie moties. Ik begin direct.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de aanpak van de georganiseerde drugscriminaliteit, waaronder ook het doorbreken van het criminele verdienmodel, een integrale aanpak vereist waarin alle publieke en private organisaties die betrokken zijn bij de aanpak van ondermijning, alle relevante informatie moeten kunnen uitwisselen;
constaterende dat er bij alle partners in het veiligheidsdomein, zoals ook geuit door de burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam, veel behoefte bestaat om ruimere mogelijkheden te ontvangen om relevante informatie te delen;
overwegende dat de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, die sinds december 2020 in de Eerste Kamer ligt, slechts gedeeltelijk voorziet in deze behoefte van de partners in het veiligheidsdomein;
overwegende dat in het coalitieakkoord is afgesproken dat organisaties beter moeten kunnen samenwerken en gegevens uitwisselen, waarbij grondslagen voor gegevensuitwisseling met de juiste waarborgen worden verankerd in de wet en dat in adequaat toezicht wordt voorzien;
overwegende dat tot op heden door het kabinet nog te weinig voor de Kamer zichtbare en inzichtelijke stappen zijn gezet om uitvoering te geven aan deze afspraak;
verzoekt de regering bij de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in overleg met relevante organisaties en samenwerkingsverbanden, zoals de RIEC's en gemeenten, alle knelpunten met betrekking tot het delen van relevante informatie te geven, en de Kamer daarover voor de begrotingsbehandeling van JenV te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Michon-Derkzen, Knops en Eerdmans.
Zij krijgt nr. 365 (29911).
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Ik ga snel door met de tweede motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het MIT in mei 2022 naar de NSOC is omgevormd, omdat er geen probleemanalyse aan het MIT ten grondslag lag, terwijl er juist zichtbare meerwaarde nodig is om bij te dragen aan concrete resultaten in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit;
constaterende dat in de aankomende veertien maanden concrete resultaten van NSOC moeten worden bereikt op het terrein van informatiedeling en het opzetten van nieuwe interventiemogelijkheden om criminele netwerken en hun verdienmodellen aan te pakken;
constaterende dat een belangrijke meerwaarde van NSOC bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit zit in het aansluiting zoeken bij de praktijk van de moederorganisaties, de RIEC's en de lokale driehoeken;
verzoekt de regering te bewerkstelligen dat de NSOC en de RIEC's een gezamenlijke agenda krijgen, zodat de NSOC optimaal is toegerust bij te dragen aan het werk van de RIEC's,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Michon-Derkzen en Mutluer.
Zij krijgt nr. 366 (29911).
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Nu heb ik dus nog een derde motie. Staat u mij dat toe?
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er een grote schaarste is aan politiepersoneel en de arbeidsmarkt krap is en deze schaarste steeds verder toeneemt;
overwegende dat door meer concrete publiek-private samenwerking tussen de politie en marktpartijen een deel van deze problemen kan worden opgelost;
overwegende dat er op hrm reeds goed wordt samengewerkt door de politie met Defensie, de Dienst Justitiële Inrichtingen en de Douane;
verzoekt de regering te bevorderen dat er meer hrm-samenwerking komt tussen politie en de private beveiligingsbedrijven, zoals het bevorderen van de doorstroom van beveiligers naar de politie en het bevorderen van de doorstroom van uitvallers van de Politieacademie naar de beveiligingsbranche, en de Kamer hierover voor de begrotingsbehandeling te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Michon-Derkzen.
Zij krijgt nr. 367 (29911).
Dank u wel. Ik kijk niet op een woord meer of minder in uw moties.
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Sorry, voorzitter, ik vraag me nu af of ik bij mijn tweede motie heb gezegd dat die mede is ingediend door mevrouw Mutluer.
De voorzitter:
Nee, dat heeft u niet.
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Dan bij dezen alsnog.
De voorzitter:
Wij voegen dat voor u toe. Dan hebben we een vraag van de heer Van Nispen.
De heer Van Nispen (SP):
Ik heb een verhelderende vraag over de derde motie. Roept die motie op enigerlei wijze ook op tot het overdragen van politietaken aan bijvoorbeeld de private beveiligingspartijen? Of is het slechts een vorm van samenwerking? Dat meende ik erin te horen. Als beveiligers willen doorgroeien en de politieopleiding volwaardig willen doen, dan komt er meer samenwerking om dat ook te doen. Verandert het iets aan de taken?
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Ja, dank voor deze vraag. Het is goed om dit scherp te hebben. Er verandert wat mij betreft niets aan de taken. Het gaat mij precies om wat u zegt, namelijk dat beveiligers in de private sector die willen doorgroeien, dat ook bij de politie kunnen doen. Er vallen toch vrij veel mensen toch af van de Politieacademie. Wellicht kunnen die wel aan de slag in de private beveiligingsbranche. Het gaat dus echt om de samenwerking van mensen.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Van der Werf van D66.
Mevrouw Van der Werf (D66):
Voorzitter, dank. Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid is een mooi preventieprogramma dat op een effectieve manier criminaliteit tegengaat, want met name als het gaat om de kwetsbare wijken is er echt nog veel nodig om dat op een goed niveau te brengen. Maar het is niet altijd even makkelijk voor die gemeenten om dit geld aan te vragen en daar heb ik een motie voor bedacht.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
van mening dat de start van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid een cruciale stap is om de (georganiseerde) criminaliteit integraal en effectief te bestrijden, in die wijken waar dat het hardst nodig is;
constaterende dat de kracht van het programma is dat de thema's onderwijs, gezondheid, wonen, werk en veiligheid lokaal en integraal worden benaderd, maar dat deelnemende gemeenten desalniettemin worden geacht op al deze thema's verschillende aanvragen bij verschillende ministeries in te dienen om het programma te financieren;
overwegende dat gemeenten daardoor veel tijd kwijt zijn die zij beter in de leefbaarheid en veiligheid van hun wijken kunnen steken;
verzoekt de regering in overleg met de betreffende gemeenten te bezien of zij hun aanvragen in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid zo veel mogelijk in één keer kunnen indienen, bij één aanspreekpunt vanuit de regering,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Werf en Boulakjar.
Zij krijgt nr. 368 (29911).
Dank u wel. Dan de heer Knops van de fractie van het CDA.
De heer Knops (CDA):
Dank u wel, voorzitter. De aanpak van ondermijning is tot topprioriteit van het kabinet benoemd. Ik wil daar graag met de volgende motie nog een extra steun in de rug aan geven, in het bijzonder daar waar het gaat om de aanpak van ondermijning op recreatieparken.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat criminelen op grote schaal geld witwassen via het kopen van recreatiewoningen en volledige vakantieparken;
overwegende dat het doorbreken van criminele netwerken en verdienmodellen door het kabinet tot prioriteit is benoemd;
overwegende dat uit de rapportage vakantieparken van het RIEC Oost-Nederland blijkt dat het inzicht in en het toezicht op deze witwaspraktijken tekortschiet waardoor criminelen feitelijk vrij spel hebben;
verzoekt de regering te onderzoeken welke opties er zijn om het witwassen via vakantieparken door middel van concrete maatregelen tegen te gaan en aan te pakken, en de Kamer hierover uiterlijk het eerste kwartaal van 2023 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Knops en Michon-Derkzen.
Zij krijgt nr. 369 (29911).
Dank u wel. De laatste spreker van de zijde van de Kamer is de heer Van Nispen van de fractie van de SP.
De heer Van Nispen (SP):
Dank u wel, voorzitter. Als het gaat om de aanpak van georganiseerde criminaliteit hebben wij het vaak over preventie, namelijk het voorkomen dat straatschoffies doorgroeien tot geharde criminelen. We hebben het ook vaak over repressie — dat is het keihard aanpakken van die criminaliteit — en over de aanpak van misdaadgeld. We hebben daar in het debat veel over gezegd, maar ook ik zal mij vandaag vooral richten op de vakantieparken, vanwege de actualiteit, maar ook vanwege de beantwoording van de Kamervragen van mij en collega Beckerman, die op onderdelen heel eerlijk en open was, maar waarvan ik ook dacht: volgens mij schiet de aanpak dan wel tekort. Ik heb dus geprobeerd een preventieve motie te maken en eentje om de boel aan te pakken.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat uit rapporten blijkt dat chalets, stacaravans en parken soms met crimineel geld worden aangekocht en verkocht;
overwegende dat gemeenten en provincies onvoldoende grip hebben op criminaliteit en de criminele geldstromen rondom recreatieparken;
verzoekt de regering landelijk beleid te ontwikkelen waarmee gemeenten en provincies zo goed mogelijk in staat worden gesteld en gestimuleerd worden om Bibob-toetsen uit te voeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Nispen en Beckerman.
Zij krijgt nr. 370 (29911).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in de provincie Gelderland ervaring is opgedaan met een expertteam dat gemeenten adviseert en ondersteunt bij het versterken van hun informatiepositie en bij het uitvoeren van integrale controleacties op vakantieparken, het zogenaamde Ariadneproject;
overwegende dat bestuurders oproepen tot een landelijke aanpak van criminaliteit en criminele geldstromen op vakantieparken, omdat de huidige aanpak ontoereikend is;
verzoekt de regering met voorstellen te komen om de landelijke aanpak van criminaliteit op en rondom vakantieparken te versterken, daarbij te bezien of de aanpak zoals die bijvoorbeeld is opgedaan in Gelderland als voorbeeld kan dienen, en de Kamer hierover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Nispen en Beckerman.
Zij krijgt nr. 371 (29911).
Dank u wel. Tot zover de termijn van de Kamer. Ik schors de vergadering zeven minuten. Dan gaan we luisteren naar de minister.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Dank u wel, voorzitter. Dank ook voor alle moties en natuurlijk voor een goed debat. Het is alweer een tijdje geleden. Omdat we er uitvoerig over hebben gesproken en we ook met elkaar uitvoerig blijven spreken over de aanpak van georganiseerde misdaad, hou ik het heel kort bij de moties, als de Kamerleden dat goedvinden. Dan kunnen we ook vlot door naar het volgende debat.
Ik begin met de motie-Mutluer op stuk nr. 363. Ik wil haar vragen die motie aan te houden, want ze geeft eigenlijk al de richting mee voor hoe we zouden moeten omgaan met de aanpak van grootschalige drugssmokkel via knooppunten. We zijn juist nu bezig met een plan van aanpak waarin we de expertise van al die partners willen gebruiken. Dus ik zou willen zeggen: hou deze motie aan, zodat we kunnen kijken waar de mensen uit de praktijk mee komen.
Mevrouw Mutluer (PvdA):
Als ik de indruk heb gewekt bij de minister dat ik nu al weet welke kant we opgaan, dan wil ik dat hierbij wegnemen. De strekking van de motie is als volgt: aangezien de minister in een eerdere Kamerbrief al heeft aangegeven dat ze gaat kijken naar overkoepelende maatregelen, verzoeken wij haar tevens een andere manier van opsporing en handhaving én de versterking van de Douane mee te nemen in het onderzoek naar die overkoepelende maatregelen. Als u de motie op die manier interpreteert en vervolgens terugkomt met een onderbouwing waarom het wel en niet kan, dan ben ik daar tevreden over. Zo moet u deze motie interpreteren.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Dank u wel voor uw toelichting. Misschien kunnen we de middenweg afspreken: ik neem de motie op die manier mee, maar u houdt haar wel aan. Want er is in de motie nu geen sprake van of deze elementen ter overweging genomen kunnen worden; er staat hoe deze elementen kunnen. Dus ik hoor mevrouw Mutluer heel goed en ik kan ook zeggen dat deze elementen gewoon worden meegenomen. Maar de motie is nu heel stellig geformuleerd, dus die interpretatie is wel heel anders dan wat nu in de motie staat.
Mevrouw Mutluer (PvdA):
Volgens mij is de interpretatie leidend. U moet de motie interpreteren zoals ik haar nu uitleg. Ik ga de motie niet aanhouden. Ik ga haar in stemming brengen, maar wel met uw uitleg.
De voorzitter:
En wat is dan de appreciatie van de minister?
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Zal ik heel even doorgaan met de andere moties? Ik laat deze motie even bezinken, want die is voor mij nu te stellig. Ik wil de mensen de ruimte geven, dus ... Nee, laat ik het anders zeggen. Ik ga mevrouw Mutluer alsnog vragen om de motie aan te houden. Zo niet, dan ontraad ik haar. Als mevrouw Mutluer de formulering voor de stemmingen aanpast en wij elkaar daarin kunnen vinden, dan zijn we allebei gerustgesteld dat ze het in het veld goed begrijpen, want er gaan zo veel mensen mee aan de slag. Als deze elementen daar ook in moeten worden meegenomen, dus de vraag of, hoe en noem maar op, dan komen we daaruit. Maar als de motie niet wordt aangepast, dan moet ik haar om die reden ontraden.
De voorzitter:
Helder.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Helder.
Dan gaan we naar de motie-Mutluer op stuk nr. 364. Die is makkelijker: die krijgt oordeel Kamer.
De voorzitter:
Dan de motie op stuk nr. 365.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
De motie-Michon-Derkzen c.s. op stuk nr. 365 krijgt ook oordeel Kamer.
De voorzitter:
Dan de motie op stuk nr. 366.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
De motie-Michon-Derkzen/Mutluer op stuk nr. 366 krijgt ook oordeel Kamer.
De motie-Michon-Derkzen op stuk nr. 367 moet ik ontraden. Die motie verzoekt de regering te bewerkstelligen dat de NSOC en de RIEC's een gezamenlijke agenda krijgen. Ik denk dat dat niet wijs is, zoals het hier geformuleerd staat. Die samenwerking tussen de NSOC en de RIEC's loopt al en die is ook van zeer groot belang, maar een gezamenlijke agenda zorgt ervoor dat ze inhoudelijk heel erg afhankelijk van elkaar zijn. Ik wil dat ze elkaar versterken en elkaar juist aanvullen. Ik denk dat een gezamenlijke agenda op dit moment niet van toegevoegde waarde is, maar dat geldt wel voor de herijking en de versnelling die de NSOC aan het inzetten is, met een duidelijke opdracht. Maar het moet wel volledig aansluiten bij wat de RIEC's, de gemeenten, de burgemeesters en noem maar op doen. Ik hoop eigenlijk ook dat mevrouw Michon dat bedoelt. Maar de formulering in de motie maakt dat ik haar ontraad.
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Voorzitter, even voor de orde: volgens mij haalt de minister de moties op stukken nrs. 366 en 367 door elkaar.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
U heeft gelijk!
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Dus om de administratie even op orde te hebben: wat de minister net toelicht, gaat over de motie op stuk nr. 366, over de NSOC. Over de motie op stuk nr. 367 zei ze volgens mij heel snel: oordeel Kamer. Klopt dat?
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Ja, bij mij staan de nummers andersom. De motie over de hrm-samenwerking krijgt oordeel Kamer. O, dat is de motie op stuk nr. 367. Het staat bij mij andersom. De motie over de NSOC wordt ontraden. Dat is de motie op stuk nr. 366, begrijp ik.
Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):
Ja, dat is inderdaad de motie op stuk nr. 366. Ik hoor wat de minister zegt. Ik probeer hiermee ook te zorgen dat de NSOC over veertien maanden resultaat heeft. Ik hoor wat de minister zegt.
De voorzitter:
Helder. Dan de motie op stuk nr. 368.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
De motie-Van der Werf/Boulakjar op stuk nr. 368 vraagt om met de betreffende gemeenten te bezien of zij hun aanvragen in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid zo veel mogelijk geïntegreerd kunnen indienen. Die motie krijgt oordeel Kamer. Even kijken of ik daar nog wat bij moest zeggen. Nee.
Dan heb ik nog de motie van de heer Knops op stuk nr. 369. Die motie gaat over opties om witwassen via vakantieparken aan te pakken. Die motie krijgt ook oordeel Kamer.
Dan heb ik van de heer Van Nispen en mevrouw Beckerman nog de motie op stuk nr. 370. Die gaat ook over de vakantieparken. Beide moties gingen daar overigens over. Deze motie krijgt oordeel Kamer.
De laatste motie, op stuk nr. 371, krijgt ook oordeel Kamer.
De voorzitter:
Nou, u heeft weer een hoop Kamerleden gelukkig gemaakt vanavond.
Minister Yeşilgöz-Zegerius:
Ik heb m'n best gedaan, en zij ook, dus dat scheelt.
De voorzitter:
Tot zover.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Dinsdag stemmen wij over de moties.