Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
36 024 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2022 (Vijfde incidentele suppletoire begroting inzake herverkaveling maatschappelijke diensttijd, steunpakket voor de culturele en creatieve sector en kwijtschelding publieke schulden toeslagengedupeerden)
Nr. 2
MEMORIE VAN TOELICHTING
A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van
artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in de departementale
begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Aangezien alle besluiten in deze vijfde Incidentele Suppletoire Begroting niet kunnen
wachten tot de reguliere Eerste Suppletoire Begroting worden de middelen die benodigd
zijn nu toegevoegd aan de OCW-begroting. De middelen worden nu overgeboekt zodat zo
spoedig mogelijk verplichtingen kunnen worden aangegaan voor de regelingen met betrekking
tot maatschappelijke diensttijd en het steunpakket voor de culturele en creatieve
sector. Daarnaast zal DUO zo spoedig mogelijk door gaan met het kwijtschelden van
DUO-schulden van gedupeerden in de kinderopvangtoeslagaffaire.
Normaliter wordt nieuw beleid pas in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de
begrotingswet heeft geautoriseerd. De uitvoering van de maatregelen die in deze vijfde
Incidentele Suppletoire Begroting zijn opgenomen kunnen echter niet wachten. Dit komt
doordat er moet worden overgegaan tot het verplichten van bedragen voor de regeling
omtrent maatschappelijke diensttijd, richting diverse culturele fondsen met betrekking
tot het steunpakket voor de culturele en creatieve sector en er moet worden overgegaan
tot uitgaven richting gedupeerden in de kinderopvangtoeslagaffaire. Daarom zal het
kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Met het voorgaande wordt gehandeld
conform artikel 2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet. Voor de indiening van
deze Incidentele Suppletoire Begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd over het gedeelte
van de kinderopvangtoeslagaffaire per brief van 13 december 2021 over Budgettaire mutaties van de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) sinds de tweede suppletoire begroting 2021 (Kamerstukken II, 2021/22,
35 925, nr. 142) en over het steunpakket voor de culturele en creatieve sector per brief van 31 januari
2022 over Vijfde specifieke steunpakket voor de culturele en creatieve sector (Kamerstukken II, 2021/22,..., nr...).
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
memorie van toelichting toegelicht.
Wetsartikel 2
De vaststelling van de begrotingsstaat geschiedt in duizenden euro's.
Wetsartikel 3
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van deze wet.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf
De Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs, A.D. Wiersma
B BEGROTINGSTOELICHTING
1. Inhoudelijke toelichting
Dit onderdeel van de memorie van toelichting bestaat uit een inhoudelijk deel en een
artikelsgewijs deel. Per beleidsartikel wordt een overzicht van de wijzigingen gegeven,
inclusief toelichting. Daarbij worden mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel
toegelicht:
Omvang begrotingsartikel
Beleidsmatige mutaties
Technische mutaties
(stand ontwerpbegroting in € miljoen)
(ondergrens in € miljoen)
(ondergrens in € miljoen)
< 50
1
2
=> 50 en < 200
2
4
=> 200 < 1.000
5
10
=> 1.000
10
20
Maatschappelijke diensttijd
In het coalitieakkoord wordt aangegeven dat het programma Maatschappelijke diensttijd
(MDT) wordt overgeheveld van de begroting van VWS naar de begroting van OCW. In deze
Incidentele Suppletoire Begroting wordt alleen het programmageld wat hiervoor op de
begroting van VWS staat overgeheveld naar OCW. Het betreft € 94,7 miljoen structureel.
De uitvoeringskosten en apparaatskosten die hiervoor op de VWS-begroting staan volgen
later bij Eerste Suppletoire Begroting in het voorjaar. In onderstaande was-wordt
tabel is te zien wat de situatie was op Artikel 4 (Middelbaar beroepsonderwijs) en
wat de nieuwe situatie is na de herverkaveling van dit programma. De middelen voor
MDT worden onder Artikel 4 zichtbaar en meer specifiek onder Subsidies (regelingen).
Was
Wordt
Toelichting wijziging
Artikel begroting 2022
Detail
Artikel begroting 2022
Detail
Uitgaven
Uitgaven
Artikel 4
Artikel 4
Subsidies (regelingen)
Subsidies (regelingen)
Maatschappelijke diensttijd
Nieuwe regel als gevolg van overheveling van Artikel 4 van VWS.
Steunpakket culturele en creatieve sector
Met de nieuwe maatregelen per 26 januari gaan de deuren voor de culturele en creatieve
sector weer open, maar onder voorwaarden. Nog steeds gelden er strenge beperkingen
voor het aantal personen in een zaal en een verplichte sluitingstijd van 22 uur. Deze
beperkingen maken aanvullende ondersteuning voor de sector noodzakelijk. Het kabinet
heeft daarom besloten € 56,5 miljoen beschikbaar te stellen voor specifieke steun
voor de sector van 1 februari tot en met 8 maart, onder de voorwaarde dat op het weegmoment
van 15 februari niet tot versoepeling wordt besloten. Hiervan komt € 16,5 miljoen
beschikbaar voor de BIS- en Erfgoedwetinstellingen, overige OCW-instellingen en de
meerjarig gefinancierde instellingen bij de Rijkscultuurfondsen. € 40 miljoen zal
worden toegevoegd aan het budget voor de suppletieregelingen. In de brief van 31 januari
2022 over Vijfde specifieke steunpakket voor de culturele en creatieve sector (Kamerstukken II 2021/22,..., nr...) bent u hierover geïnformeerd.
Kwijtschelding publieke schulden toeslagengedupeerden
Voor gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire geldt dat DUO-schulden worden
kwijtgescholden. In 2021 heeft DUO hiervoor circa € 206 miljoen kwijtgescholden. Omdat
een deel nog in 2022 zal worden kwijtgescholden, wordt er via deze Incidentele Suppletoire
Begroting een bedrag van € 82,1 miljoen beschikbaar gesteld. In de brief van 13 december
2022 over Budgettaire mutaties van de begroting van het Ministerie van OCW (VIII) sinds de tweede
suppletoire begroting 2021 (Kamerstukken II 2021/22, 35 925, nr. 142) wordt tevens melding gemaakt van het feit dat er in 2022 nog schulden moeten worden
kwijtgescholden.
2. Budgettaire consequenties beleidsartikelen
Beleidsartikel 4
Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting 2022 (incl. NvW, amendementen en ISB)
Mutaties 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Stand na 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Mutatie 2023
Mutatie 2024
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Verplichtingen
4.954.937
94.677
5.049.614
95.102
95.409
95.412
95.413
Totale uitgaven
5.088.692
94.677
5.183.369
95.102
95.409
95.412
95.413
waarvan juridisch verplicht (%)
99,6%
Bekostiging
4.477.645
0
4.477.645
0
0
0
0
Bekostiging mbo-instellingen
4.030.302
4.030.302
Bekostiging Caribisch Nederland
8.616
8.616
Bekostiging vavo
69.883
69.883
Kwaliteitsafspraken investeringsbudget
252.785
252.785
Kwaliteitsafspraken resultaatafhankelijk budget
0
0
Regionaal Investeringsfonds
22.345
22.345
Salarismix Randstadregio's
52.664
52.664
Tegemoetkoming schoolkosten mbo
0
0
Regionaal Programma
30.550
30.550
Begeleidingsgesprekken jeugdwerkloosheid
10.500
10.500
Subsidies (regelingen)
353.311
94.677
447.988
95.102
95.409
95.412
95.413
Praktijkleren
295.358
295.358
Leven Lang Ontwikkelen
6.782
6.782
Actieplan Laaggeletterdheid/Tel mee met Taal
15.283
15.283
Loopbaanoriëntatie
1.809
1.809
Vakwedstrijden mbo
4.191
4.191
Inhaal- en ondersteuningsprogramma's
0
0
Extra hulp voor de klas
0
0
Zelftesten
3.364
3.364
Maatschappelijke diensttijd
0
94.677
94.677
95.102
95.409
95.412
95.413
Overige subsidies
26.524
26.524
Opdrachten
38.346
0
38.346
0
0
0
0
Opdrachten
21.816
21.816
Zelftesten
16.530
16.530
Bijdrage aan agentschappen
20.989
0
20.989
0
0
0
0
Dienst Uitvoering Onderwijs
17.439
17.439
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
3.550
3.550
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
72.938
0
72.938
0
0
0
0
College voor Toetsen en Examens
9.638
9.638
Wet SLOA
1.127
1.127
SBB
62.173
62.173
Bijdrage aan medeoverheden
125.463
0
125.463
0
0
0
0
RMC's
42.703
42.703
Educatie
63.560
63.560
Caribisch Nederland
0
0
Regionaal Programma
19.200
19.200
Ontvangsten
4.000
0
4.000
0
0
0
0
Toelichting
Het financieel instrument subsidies (regelingen) wordt in 2022 verhoogd met € 94,7
miljoen en in de jaren daarna met circa € 95 miljoen. Deze stijging wordt veroorzaakt
door de herverkaveling die is aangekondigd in het coalitieakkoord voor de Maatschappelijke
diensttijd.
Beleidsartikel 11
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting 2022 (incl. NvW, amendementen en ISB)
Mutaties 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Stand na 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Mutatie 2023
Mutatie 2024
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Verplichtingen
4.877.439
91.000
4.968.439
– 1.780
– 1.780
– 1.780
– 1.780
Totale uitgaven
4.877.439
91.000
4.968.439
– 1.780
– 1.780
– 1.780
– 1.780
waarvan juridisch verplicht (%)
100%
Inkomensoverdracht
1.369.343
89.000
1.458.343
– 1.780
– 1.780
– 1.780
– 1.780
Basisbeurs gift (R)
423.616
423.616
Aanvullende beurs gift (R)
769.726
769.726
Reisvoorziening gift (R)
– 42.705
– 42.705
Caribisch Nederland gift (R)
2.894
2.894
Overige uitgaven (R)
215.812
89.000
304.812
– 1.780
– 1.780
– 1.780
– 1.780
Leningen
3.367.673
0
3.367.673
0
0
0
0
Basisbeurs prestatiebeurs (NR)
– 193.415
– 193.415
Aanvullende beurs prestatiebeurs (NR)
120.024
120.024
Reisvoorziening (NR)
160.180
160.180
Rentedragende lening (NR)
2.972.723
2.972.723
Collegegeldkrediet (NR)
254.231
254.231
Leven lang leren krediet (NR)
25.834
25.834
Overige uitgaven (NR)
28.096
28.096
Bijdrage aan agentschappen
140.423
2.000
142.423
0
0
0
0
Dienst Uitvoering Onderwijs
140.423
2.000
142.423
Ontvangsten
1.211.951
0
1.211.951
0
0
0
0
Ontvangsten (R)
73.432
0
73.432
0
0
0
0
Ontvangen rente (R)
52.280
52.280
Overige ontvangsten (R)
20.932
20.932
Ontvangsten Caribisch Nederland (R)
220
220
Ontvangsten (NR)
1.138.519
0
1.138.519
0
0
0
0
Terugontvangen lening (NR)
1.138.519
1.138.519
Toelichting
Het financieel instrument inkomensoverdracht wordt in 2022 incidenteel verhoogd met
€ 89,0 miljoen. Deze middelen zijn bestemd voor de geraamde kwijtscheldingen van studieschulden
die het gevolg zijn van de kinderopvangtoeslagaffaire. De reguliere kwijtscheldingen
zijn daarop over 2023 tot en met 2027 jaarlijks met € 1,8 miljoen (in totaal € 8,9
miljoen) naar beneden bijgesteld. Naar verwachting vinden er in toekomst minder kwijtscheldingen
plaats door de kwijtscheldingsactie van de kinderopvangtoeslagaffaire.
Het budget voor de Dienst Uitvoering Onderwijs wordt incidenteel verhoogd met € 2,0
miljoen voor de geraamde uitvoeringskosten bij DUO voor het uitvoeren van de kwijtscheldingen
en alles wat daarmee samenhangt als gevolg van de kinderopvangtoeslagaffaire.
Beleidsartikel 14
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 14 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting 2022 (incl. NvW, amendementen en ISB)
Mutaties 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Stand na 5e Incidentele Suppletoire Begroting
Mutatie 2023
Mutatie 2024
Mutatie 2025
Mutatie 2026
Verplichtingen
686.666
56.500
743.166
0
0
0
0
Totale uitgaven
1.353.337
56.500
1.409.837
0
0
0
0
waarvan juridisch verplicht (%)
82,7%
Bekostiging
986.548
15.775
1.002.323
0
0
0
0
Culturele basisinfrastructuur vierjaarlijkse instellingen
237.467
5.500
242.967
Culturele basisinfrastructuur vierjaarlijkse fondsen
268.998
3.703
272.701
Museale instellingen met een wettelijke taak
241.039
6.572
247.611
Stelseltaken openbare bibliotheekvoorzieningen
24.092
24.092
Digitale openbare bibliotheek
18.368
18.368
Bibliotheekvoorziening leesgehandicapten
12.537
12.537
Monumentenzorg
148.583
148.583
Archieven incl. Regionale Historische Centra
29.650
29.650
Flankerend beleid huisvesting
5.813
5.813
Cultuureducatie met Kwaliteit
1
1
Subsidies (regelingen)
124.978
40.725
165.703
0
0
0
0
Verbreden inzet cultuur
9.331
9.331
Internationaal cultuurbeleid (incl. HGIS)
8.356
8.356
Programma leesbevordering
3.967
3.967
Creatieve Industrie
1.728
1.728
Specifiek cultuurbeleid
99.184
40.725
139.909
Subsidies Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
2.412
2.412
Opdrachten
194.416
0
194.416
0
0
0
0
Beleidsonderzoek, evaluaties en kennisbasis
2.068
2.068
Monumentenzorg
0
0
Archeologie
0
0
Erfgoed en fysieke leefomgeving
0
0
Opdrachten Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
10.024
10.024
Overige opdrachten
182.324
182.324
Bijdragen aan agentschappen
44.438
0
44.438
0
0
0
0
Nationaal Archief
44.438
44.438
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
2.957
0
2.957
0
0
0
0
Ontvangsten
47.043
0
47.043
0
0
0
0
Toelichting
Het financieel instrument bekostiging wordt in 2022 incidenteel verhoogd met € 15,8
miljoen. Deze middelen zijn bestemd voor de BIS- en Erfgoedwetinstellingen en de meerjarig
gefinancierde instellingen bij de Rijkscultuurfondsen.
Het financieel instrument Subsidies(regelingen) wordt in 2022 incidenteel met € 40,7
verhoogd. Dit bedrag bestaat voor € 40 miljoen uit het voortzetten van de suppletieregeling.
Daarnaast wordt € 0,7 miljoen besteed aan overige OCW instellingen die niet onder
de BIS vallen en ook niet worden gefinancierd door de Rijkscultuurfondsen.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
R.H. Dijkgraaf, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap -
Mede ondertekenaar
A.D. Wiersma, minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.