Brief regering : Reflectie van het PBL op ‘Weer ruimte voor boer, natuur en bouw: maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof'
36 800 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2026
Nr. 92
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 september 2026
Voor de zomer heb ik uw Kamer meegenomen in de samenhangende aanpak voor landbouw,
natuur en stikstof.1 Het maatregelpakket om Nederland weer in beweging te brengen en de doorbraak te creëren
waar iedereen naar verlangt. Zodat boeren duidelijkheid krijgen, de natuur zich kan
herstellen, woningen kunnen worden gebouwd en vergunningen weer kunnen worden verleend.
Mede op verzoek van uw Kamer hebben we het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gevraagd
om hierop te reflecteren, deze reflectie stuur ik u hierbij toe.
De belangrijkste conclusies zijn dat de aanpak effectief is, dat met het maatregelpakket
het emissiedoel binnen bereik wordt gebracht en daarmee vergunningverlening geleidelijk
weer mogelijk wordt.
Onderdelen van de aanpak zoals zonering en veldemissies zijn nog niet volledig uitgewerkt
en zijn daarmee niet volledig meegewogen door het PBL. Met instrumentering van deze
twee elementen zijn we ervan overtuigd dat we de doelen halen. Met de verdere uitwerking
en een voortvarende uitvoering van het pakket heeft het kabinet er daarom ook vertrouwen
in dat de inzet van een generieke korting aan de achterkant wordt voorkomen.
We zijn op de goede weg om natuur te herstellen en Nederland weer in beweging te krijgen.
Het pakket biedt, dankzij de emissiereductie en gerichte natuurmaatregelen in de zones
rond Natura 2000-gebieden, het herstel waardoor natuurbehoud geborgd wordt. Dit is
ook te zien in de berekende depositiedaling door het PBL. Daarin is te zien dat, ondanks
dat de gebiedsgerichte maatregelen nog niet zijn meegenomen, al wel fors minder overschrijding
van de hoeveelheid stikstof die een gebied aankan resteert. Samen met de verdere uitwerking
van de gebiedsgerichte maatregelen gericht op stikstof en andere drukfactoren ontstaat
daarmee per gebied perspectief voor vergunningverlening en een goede basis om af te
kunnen zien van handhavingsverzoeken.
Het PBL maakt in haar reflectie duidelijk dat dit pakket grote inspanningen van boeren
vraagt en de uitvoering van dit pakket een opgave is van historische omvang. Het kabinet
is zich daar zeer van bewust, we zullen alles op alles moeten zetten om de doelen
te halen en vergunningverlening los te trekken. We vragen veel, in het bijzonder van
de agrarische sector, om te doen wat nodig is om vergunningverlening weer mogelijk
te maken. Daarom stelt het kabinet een groot deel van het beschikbare budget van € 20
miljard beschikbaar voor ondersteuning: geld dat direct op het boerenerf landt. Hiermee
is bijvoorbeeld voorzien dat bedrijven vergoedingen kunnen ontvangen voor het aanpassen
van hun stallen naar integraal duurzame stalsystemen of voor het nemen van managementmaatregelen.
Voor bedrijven in de zones wordt een fors budget beschikbaar gesteld om hen te ondersteunen
richting bijvoorbeeld een extensiever bedrijfsmodel dat past binnen de zone.
Het kabinet heeft veel aandacht voor het verdienvermogen van ondernemers. Om die reden
maken diverse regelingen en fiscale instrumenten onderdeel uit van de aanpak. Daarmee
wordt de financiële haalbaarheid versterkt. Het kabinet heeft de WUR gevraagd om een
analyse te maken van de verwachte sociaaleconomische effecten van het maatregelpakket.
De inzichten die de WUR aanlevert zullen we betrekken in de uitwerking van het flankerend
en ondersteunend beleid. De sociaaleconomische reflectie door de WUR ontvangt u voor
de begrotingsbehandeling van LVVN.
Ik wil het PBL bedanken voor haar uitgebreide reflectie. Ter invulling van de motie
Bromet en Dassen2 ontvangt u spoedig een reactie op deze reflectie van het PBL, op de reflectie van
de Landsadvocaat en die van PBL op het Ontwerp-Natuurplan.
De aandachtspunten van het PBL nemen we mee bij de verdere invulling van de maatregelen.
Daarin trekken we de komende tijd samen op met de sector, natuurorganisaties en maatschappelijke
partijen.
De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen
Ondertekenaars
J. van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur