Brief regering : Toezegging gedaan tijdens het vragenuur van 16 juni 2026, over de extra kosten voor Nederland voor fossiele energie als gevolg van de prijsstijgingen door het conflict in het Midden-Oosten
29 023 Voorzienings- en leveringszekerheid energie
Nr. 723
BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juli 2026
Tijdens het vragenuur van 16 juni 2026 is aan het lid Oosterhuis (D66) toegezegd om
toelichting te geven op de extra kosten voor Nederland voor fossiele energie als gevolg
van de prijsstijgingen door het conflict in het Midden-Oosten. In deze brief ga ik
schriftelijk in op die toezegging.
Onzekerheidsmarge berekening
Het CBS laat zien dat de waarde van de import van fossiele brandstoffen sterk varieert
over de jaren.1 Dat cijfer zegt echter ook weinig over de werkelijke kosten van fossiele energie
voor Nederland omdat een deel van deze import hier wordt bewerkt en vervolgens weer
wordt geëxporteerd. Daarnaast komt een deel van het verbruik uit lokale productie
waardoor importcijfers niet het hele verhaal vertellen. De kosten van het totale volume
aan verbruik van fossiele energie in Nederland zijn sterk afhankelijk van marktomstandigheden
tijdens het sluiten van de aankoopcontracten. Een aanzienlijk deel van het aardgas
en de olie die in Nederland wordt gebruikt is niet op de spotmarkt gekocht, maar via
lange termijncontracten. Daarbij geldt dat elk contract zijn eigen prijsformule kent
op basis waarvan de te betalen prijs wordt bepaald. De prijs waarvoor deze volumes
zijn vastgelegd verschilt daarom per contract en het moment van afsluiten en is afhankelijk
van de in- en verkoopstrategieën van marktpartijen. Dit alles brengt een onzekerheidsmarge
voor de berekening met zich mee.
Indicatieve berekening
De totale jaarlijkse Nederlandse uitgaven aan fossiele energie liggen, afhankelijk
van marktprijzen, tussen de € 35–45 miljard.2 Een grove benadering van de extra kosten als gevolg van de situatie in het Midden-Oosten
kan worden gemaakt door deze jaarlijkse uitgaven te combineren met de gemiddelde prijsstijging
gedurende de verstoringsperiode. Het Centraal Planbureau laat zien dat de olie- en
gasprijzen met ongeveer 40% zijn gestegen tijdens de piekfase in april gedurende de
sluiting van de Straat van Hormuz.3 Over de hele periode eind februari tot eind juni is een gemiddelde prijsstijging
van 35% een redelijke benadering.4 Met deze aannames5 zou de verstoring zoals we die de afgelopen vier maanden hebben meegemaakt voor ongeveer
4 miljard euro aan extra kosten voor fossiele energie voor Nederland hebben gezorgd.
Dit bedrag moet nadrukkelijk worden gezien als een orde-grootte en een grove indicatie.
Het is ook niet om te slaan naar een bedrag dat één-op-één door huishoudens en bedrijven
extra is betaald. De feitelijke kosten hangen af van onder meer de productmix, het
moment waarop contracten zijn afgesloten, termijncontracten en hedging, voorraadposities,
gedragsreacties van producenten en afnemers en de mate waarin hogere marktprijzen
daadwerkelijk en met vertraging doorwerken in eindprijzen.
Het kabinet deelt uiteraard de zorgen die er zijn over de hoge olie- en gasprijzen
en de gevolgen daarvan voor Nederland. Daarom is het van belang dat Nederland de afhankelijkheid
van fossiele brandstoffen verder afbouwt.
De Minister van Klimaat en Groene Groei,
S. van Veldhoven-van der Meer
Ondertekenaars
S. van Veldhoven-van der Meer, minister van Klimaat en Groene Groei