Brief regering : Voortgang toezeggingen gedaan tijdens het debat over de maatregelen tegen de hoge energie- en brandstofprijzen, naar aanleiding van de situatie in het Midden-Oosten
36 933 Noodpakket energie, mobiliteit en economie
Nr. 46
BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juli 2026
Op 22 april 2026 vond een Kamerdebat plaats over de maatregelen tegen de hoge energie-
en brandstofprijzen, naar aanleiding van de situatie in het Midden-Oosten. Aan het
lid Bontenbal is toegezegd om te bekijken of handelingskaders kunnen worden opgesteld
voor sectoren die worden geraakt door de huidige prijsstijgingen. De Minister van
EZK zegde toe dat IenW in gesprek zou gaan met de sectoren die werken in overheidsopdracht.
Hierbij zijn de bouw, grondverzet, doelgroepenvervoer en provinciaal personenvervoer
als voorbeeld genoemd. Met deze brief informeer ik u, conform de toezegging, over
de voortgang.
Sectoren ervaren prijsstijgingen
Verschillende sectoren die werken in overheidsopdracht vragen om duidelijkheid over
de voorwaarden bij de uitvoering, nu zij geconfronteerd worden met hogere brandstofprijzen.
Het Rijk ontvangt (contractuele) waarschuwingsbrieven van opdrachtnemers. Daarnaast
wijst met name het mkb op een toenemende liquiditeitsdruk door de situatie in het
Midden-Oosten. De bedrijven benadrukken dat dit niet op zichzelf staat, want geopolitieke
ontwikkelingen zorgen al langer voor aanhoudende onzekerheid, schommelende energieprijzen
en mogelijke materiaalschaarste.
Een handelingskader als instrument om door te blijven werken en bouwen
Sectoren roepen opdrachtgevers op tot tijdige en voorspelbare besluitvorming om projecten
door te kunnen laten gaan. Een handelingskader kan hiervoor een middel zijn. Het kabinet
ziet een handelingskader als een gezamenlijk vastgesteld kader met praktische handvatten,
dat overheden, uitvoeringsorganisaties en marktpartijen houvast biedt tijdens majeure
veranderingen om onvoorziene excessieve risico's te adresseren. Een handelingskader
helpt om bestaande afspraken te verduidelijken. Het biedt zo een startpunt voor verdere
uitwerking en/of toepassing in een specifieke situatie, zonder dat opdrachtgever en
opdrachtnemer voor elk contract de voorwaarden uit moeten zoeken.
Het doel van het kader is dat gezonde bedrijven niet onnodig in de problemen komen.
Dit voorkomt een verstoring van projecten, dienstverlening en de markt. We kunnen
zo verder blijven bouwen en werken aan de belangrijke opgaven waar Nederland op dit
moment voor staat.
Financiële gevolgen
Het handelingskader is, zoals hiervoor beschreven, een verduidelijkend instrument
en heeft geen directe financiële impact. Ook zonder handelingskader zijn er namelijk
verplichtingen naar opdrachtnemers bij onvoorziene, excessieve kostenstijgingen. Veel
contracten bevatten clausules over hoe om te gaan met excessieve kostenstijgingen.
Voor eventuele claims die hieruit volgen is nog géén financiële dekking voorzien.
Het kabinet blijft in gesprek met de sector over de omvang en impact van de prijsstijgingen
als gevolg van de situatie in het Midden-Oosten.
Proces
IenW zal deze zomer samen met andere departementen, uitvoering en sectorpartijen een
handelingskader opstellen voor de bouw, infra, grondverzet en (een deel van) het personenvervoer
die in opdracht van de overheid werken. Het streven is om een integraal handelingskader
op te stellen dat per branche kan worden toegepast, met respect voor de verschillen
tussen sectoren en de verantwoordelijkheden van de individuele stakeholders. De inzet
is om dit handelingskader uiterlijk in het najaar van 2026 vast te stellen.
Tot slot
Het opvangen van onvoorziene excessieve prijsstijgingen geldt als een kortetermijnoplossing.
Het gebruik van fossiele brandstoffen brengt een grote gevoeligheid voor prijsstijgingen
met zich mee. Zoals beschreven in de Kamerbrief van 20 april jl.1, ziet het kabinet als langetermijnperspectief om weerbaarder te worden door de afbouw
van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Deze aanpak zet het kabinet onverminderd
voort.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
V.P.G. Karremans
Indieners
V.P.G. Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat