Brief regering : Antwoorden op vragen commissie van de V-100 over jong ondernemen
36 740 XIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Economische Zaken en Klimaat 2024
Nr. 10
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juli 2026
Hierbij stuur ik u de antwoorden op de schriftelijke vragen die zijn gesteld door
deelnemers aan het evenement V-100, georganiseerd door de commissie voor de Rijksuitgaven
over jong ondernemen op 1 juni 2026, onder nummer 2026Z11983/2026D27215.
Ik dank deze jonge ondernemers voor het deelnemen aan het evenement en hun inzet.
Ik zal met een afvaardiging van deze jonge en ambitieuze ondernemersgroep in gesprek
gaan over knelpunten waar ze in het ondernemerschap tegenaan lopen.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
H.G. Herbert
V-100 (1 juni 2026) – Vragen aan het Ministerie van EZK over het thema «Jong ondernemen».
2026Z11983/2026D27215
1
In hoeverre heeft u een beeld van hoe de DBA-wetgeving jongeren ervan weerhoudt om
de eerste stap te nemen tot zzp’er schap?
Antwoord
Uit CBS-cijfers1 blijkt dat het aantal zzp’ers in 2025 is gedaald en dat deze daling relatief het
sterkst is onder jongeren. Hoewel verschillende factoren hierbij een rol spelen, is
onduidelijk in welke mate wet- en regelgeving rond zelfstandigen jongeren ervan weerhoudt
om ondernemer te worden. Een deel van de daling kan mogelijk worden verklaard doordat
het voorkomen van schijnzelfstandigheid leidt tot minder nieuwe inschrijvingen als
zelfstandige en een verschuiving naar loondienst.
In de recente Kamerbrief2 «rust en duidelijkheid zzp» wordt ingegaan op de kabinetskoers om meer helderheid
en stabiliteit te bieden aan zelfstandigen. Signalen over mogelijke onduidelijkheden
in wet- en regelgeving worden daarbij zorgvuldig gevolgd. Signalen over mogelijke
onduidelijkheden in wet- en regelgeving worden zorgvuldig gevolgd. Ook voor jongeren
moet het mogelijk blijven om te kiezen voor ondernemerschap, óók als zelfstandige.
Daarom is het van belang dat onduidelijkheden en belemmeringen zoveel mogelijk worden
voorkomen en weggenomen. Goede voorlichting speelt hierin een belangrijke rol, onder
meer via de Kamer van Koophandel, die (startende) ondernemers informeert over het
starten als zzp’er en de geldende regels.
Om meer duidelijkheid te bieden over wanneer met en als zelfstandige kan worden gewerkt,
werkt de Minister van Werk en Participatie aan de uitwerking van de Zelfstandigenwet.
2
Wat kan u doen om ervoor te zorgen dat (jonge) ondernemers betrokken raken bij het
ontwikkelen van praktische vaardigheden die nodig zijn voor het ondernemen?
Antwoord
Ondernemerschapsonderwijs en onderwijs in ondernemende vaardigheden zijn belangrijk,
zeker om jongeren te interesseren in ondernemerschap en om jonge ondernemers een goede
start te geven. Het kabinet zet zich op meerdere manieren in om (jonge) ondernemers
te betrekken bij het ontwikkelen van praktische ondernemersvaardigheden. In het onderwijs
wordt hier al structureel aandacht aan besteed: in het mbo behoren de keuzedelen ondernemerschap
en ondernemende vaardigheden tot de meest gekozen opties en hebben de meeste HBO en
WO-instellingen aandacht voor ondernemerschap, valorisatie en ondernemende vaardigheden,
b.v. via aan de instelling gelieerde incubators. Ook heeft het ministerie in de afgelopen
jaren (tot 2025) aandacht voor ondernemerschapsonderwijs en ondernemende vaardigheden
in het onderwijs, o.m. met het programma O2lab, gestimuleerd en bestendigd. Daarnaast
blijven rolmodellen en positieve verhalen – bijvoorbeeld van jonge, vrouwelijke of
nieuwkomer-ondernemers – belangrijk om jongeren te inspireren.
De Kamer van Koophandel (KvK) helpt (jonge) ondernemers bij het opdoen van praktische
vaardigheden. Zij biedt toegankelijke voorlichting via online-informatie, webinars,
evenementen en persoonlijke adviesgesprekken, met specifieke aandacht voor bedrijfsvoering,
financiële- en digitale vaardigheden en wet- en regelgeving. De KvK onderneemt verschillende
gerichte acties om jongeren te bereiken en te ondersteunen bij hun ondernemerschap.
Zo ontwikkelt de KvK specifieke online-informatie die zich richt op jongeren, zoals
één-minuutvideo’s op social media, is de KvK op aanvraag aanwezig op scholen om leerlingen
te informeren over ondernemerschap en is er een KvK-toolkit «onderwijs en ondernemerschap»
beschikbaar, waarmee docenten zelfstandig lesmateriaal kunnen inzetten en jongeren
kunnen begeleiden. Verder geeft de KvK met de Financieringsgids op onafhankelijk wijze
voorlichting aan (jonge) ondernemers over het aanvragen van financiering (zie ook
vraag 3).
3
Hoe zou u ervoor kunnen zorgen dat jongeren met beperkte financiële middelen en/of
een studieschuld toegang kunnen krijgen tot een startkapitaal om eenvoudiger een onderneming
op te zetten?
Antwoord
Een goede toegang tot financiering is voor (jonge) ondernemers met een levensvatbaar
businessplan, om te kunnen starten, en later ook te kunnen innoveren en groeien, cruciaal.
Deze startende en kleinere ondernemers kunnen terecht bij Qredits voor een microkrediet
tot 50.000 euro of een MKB-krediet tot 250.000 euro. Qredits biedt naast financiering
ook begeleiding aan (aspirant) ondernemers middels e-learnings, traingingen en individuele
coaching.
Daarnaast biedt de FinancieringsGids van de Kamer van Koophandel (jonge) ondernemers
op een onafhankelijke wijze informatie en voorlichting over financiering. De ondernemer
kan via een online keuze tool doorverwezen worden naar (betrouwbare aanbieder van)
passende financieringsvormen. Daarnaast kan via de FinancieringsGids een eerstelijns
advies gekregen worden van een KVK-adviseur. Voor een uitgebreider advies biedt de
FinancieringsGids een overzicht betrouwbare financieringsadviseurs.
Voor innovatieve starters is daarnaast de Vroegefasefinanciering (VFF) beschikbaar.
Deze lening helpt ondernemers om de technische en commerciële haalbaarheid van hun
idee te toetsen en zo de stap naar vervolginvestering of marktintroductie voor te
bereiden. Daarmee kan de VFF ook relevant zijn voor jonge ondernemers die zelf beperkte
financiële middelen hebben, mits sprake is van een innovatief en kansrijk ondernemingsplan.
Tot slot is er voor ondernemers die een bedrijf willen starten vanuit onderzoek de
Thematische Technology Transfer regeling (TTT). De TTT ondersteunt consortia van kennisinstellingen
en investeerders met subsidie en fondsfinanciering om onderzoek via valorisatie en
validatie om te zetten in nieuwe startups (inclusief eerste financiering).
4
Op welke wijze betrekt u ondernemers, en specifiek jonge ondernemers, bij de ontwikkeling
van het beleid dat direct invloed heeft op het ondernemingsklimaat in Nederland, door
bijvoorbeeld een generatietoets in te voeren?
Antwoord
Ondernemers worden op verschillende manieren betrokken bij de ontwikkeling van beleid.
Denk bijvoorbeeld aan de MKB-toets waarbij ondernemers uit het MKB in een panelgesprek
met de beleidsmakers kijkt naar de werkbaarheid en uitvoerbaarheid van het beoogd
beleid/de ontwerpregelgeving. Daarnaast wordt in de bedrijfseffectentoets naast de
MKB-toets en de regeldrukkosten toets ook gekeken naar de effecten op het ondernemingsklimaat.
Denk daarbij aan innovatie effecten of sociaal economische effecten. Bij deze effecten
houdt de beleidsmaker rekening met alle type ondernemers. Een separate generatietoets
is daardoor niet nodig.
5
Hoe kijkt u aan tegen een centrale kennisbank van de KVK waar een ondernemer gericht
kan zoeken naar uitgebreide informatie over de sector waarin de ondernemer handelt,
evt. met behulp van een AI-zoekmachine?
Antwoord
Een centrale kennisbank van KVK waarin ondernemers laagdrempelig toegang hebben tot
betrouwbare en actuele informatie over ondernemersvraagstukken biedt kansen. Een dergelijke
kennisbank kan ondernemers ondersteunen bij het vinden van relevante informatie over
regelgeving, financiering, vergunningen, verduurzaming en ondernemerschap.
Het gebruik van AI-ondersteunde zoekfunctionaliteit kan helpen om informatie sneller
en gerichter toegankelijk te maken. Ondernemers kunnen dan in natuurlijke taal vragen
stellen en eenvoudiger relevante informatie vinden. Daarbij is het van belang dat
de informatie actueel, betrouwbaar en transparant blijft en dat duidelijk is op welke
betrouwbare bronnen de antwoorden zijn gebaseerd.
Informatie van KVK is eerstelijns. Sectorspecifieke data is beschikbaar op basis van
gegevens (o.b.v. SBI-codes) uit het handelsregister. KVK verwijst voor diepgaandere
sectorale informatie (bijvoorbeeld informatie over sector gebonden automatisering
en regelingen) door naar partijen, zoals brancheverenigingen. KVK onderschrijft het
no-wrong door principe voor een zo groot mogelijke maatschappelijke impact en zet
daarom ook in op integratie van dienstverlening in het ecosysteem, door content en
data te ontsluiten voor andere partijen (privaat en publiek, landelijk en regionaal),
die deze kunnen verrijken. Dit gebeurt o.a. binnen de Actieagenda MKB dienstverlening,
die zich richt op effectievere, toegankelijkere en beter afgestemde diensten op de
behoeften van ondernemers.
KVK onderzoekt voortdurend hoe de dienstverlening aan ondernemers verder kan worden
verbeterd, waaronder de wijze waarop informatie wordt ontsloten. Nieuwe toepassing
van AI dient zorgvuldig plaats te vinden, met aandacht voor kwaliteit, privacy, veiligheid
en de betrouwbaarheid van de verstrekte informatie.
Ondertekenaars
H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat