Brief regering : Eindrapport Verkenning verplichte G-rekening

Nr. 216
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

In 2020 heeft het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile
Roemer het rapport «Geen Tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten
in Nederland tegen te gaan» uitgebracht.1 Het aanjaagteam heeft de aanbeveling gedaan dat alle uitzendondernemingen (hierna:
uitleners) verplicht gebruik moeten maken van een geblokkeerde rekening (hierna: g-rekening).
De g-rekening is een speciale bankrekening die een tijdige en volledige afdracht van
belastingen en premies bevordert en die ondernemers onder voorwaarden de mogelijkheid
biedt om hun aansprakelijkheid voor fiscale schulden van derden te matigen of te voorkomen.2 Met het verplichten van de g-rekening wordt voorkomen dat belastingschulden van uitleners
onbetaald blijven, waarmee de kans kleiner wordt dat werknemers de dupe worden van
uitbuiting. Zo wordt een bijdrage geleverd aan het voorkomen van misstanden in de
uitzendsector en het creëren van een eerlijker speelveld.

Het toenmalige Kabinet heeft aangegeven positief te staan tegenover deze aanbeveling,
de wens uitgesproken de g-rekening verplicht te stellen en in overleg te treden met
de Belastingdienst en banken over de mogelijkheden. De Belastingdienst heeft daarom
uitvoering gegeven aan het besluit van het Kabinet om een verkenning te doen naar
hoe deze aanbeveling gerealiseerd kan worden, waar u bijgaand het eindrapport van
aantreft. Uit de verkenning in samenspraak met alle betrokken partijen blijkt dat
alle 35 aanbevelingen moeten worden geïmplementeerd en aanpassing van wet- en regelgeving
nodig is om verplichtstelling van het gebruik van een g-rekening voor uitleners te
realiseren. De Minister van SZW en ik nemen de aanbevelingen uit dit rapport over
en spreken daarmee uit voornemens te zijn een g-rekening verplicht te stellen voor
uitleners.

Over het tijdstip van inwerkingtreding is nog niet besloten. Dat kan pas als alle
partijen er gelijktijdig voor klaar zijn3. Dit wordt nog onderzocht. Met de beoogde verplichtstelling van de g-rekening wordt
uitvoering gegeven aan de op 8 april 2025 door uw Kamer aangenomen motie van het lid
Saris c.s.4. Ik ga nu, mede namens de Minister van SZW, nader in op de verkenning, de aanbevelingen
in het rapport en onze reactie op deze aanbevelingen.

Uitvoeren verkenning

In 2022 heeft het toenmalige kabinet de wens herhaald om de g-rekening op termijn
verplicht te stellen voor gecertificeerde uitleners5. Ook is destijds aangegeven dat op dat moment een verplichte g-rekening niet haalbaar
is. Het aantal g-rekeningen kan door de huidige procesinrichting en techniek niet
stijgen. Het Ministerie van Financiën en de Belastingdienst hebben zich richting banken
aan deze «freeze» gecommitteerd.6

Het aanpassen van de werkprocessen van de g-rekening heeft veel voeten in de aarde.
Dit komt onder meer omdat er verschillende partijen bij zijn betrokken: de Belastingdienst,
de ondernemers die een g-rekening houden en de banken die de g-rekening verstrekken.
Daarnaast hebben de stortingen op de g-rekening gevolgen voor de omvang van een eventuele
aansprakelijkheid voor de fiscale inleners- en ketenaansprakelijkheid. Daardoor zijn
ook de opdrachtgevers die storten op een g-rekening, belanghebbenden. Bovendien zijn
de werkprocessen deels onderdeel van het betalingsverkeer en deels onderdeel van het
publieke domein. Deze complexiteit en verwevenheid maken het noodzakelijk om een aanpassing
van deze werkprocessen met alle partijen goed af te stemmen. Daarom heeft de Belastingdienst
een verkenning naar de verplichte g-rekening uitgevoerd. De verkenning is begin 2023
van start gegaan en is in januari 2026 afgerond.

Uitkomst van de verkenning

Startpunt voor de verkenning was het rapport «Toekomst van de g-rekening» uit 20167. In dit rapport is onderzocht of er geschikte alternatieven voor de g-rekening waren.
Dit bleek niet het geval. In het eerdergenoemde rapport zijn bij alle gebruikers van
de g-rekening de wensen tot verbetering van de werkprocessen van de g-rekening in
kaart gebracht. De verkenning is begonnen met het actualiseren en verdiepen van deze
gebruikerswensen. Een intensieve dialoog tussen alle partijen die aan de verkenning
hebben deelgenomen, heeft uiteindelijk geleid tot een pakket aan maatregelen dat op
unanieme instemming van de deelnemende partijen kan rekenen.

Verbeterde werkprocessen

De overeengekomen verbeteringen zien op verschillende aspecten van het g-rekeningstelsel.
Ten eerste zien de verbeteringen op het aanpassen en vereenvoudigen van bestaande
werkprocessen. Zo wordt voorgesteld de g-rekeningovereenkomst te laten vervallen en
komt daarvoor een goedkeurende beschikking gebruik g-rekening in de plaats. Ten tweede
wordt voorgesteld het berichtenverkeer tussen de Belastingdienst en banken en tussen
de Belastingdienst en ondernemers die een g-rekening houden verder te digitaliseren8. Tot slot worden verbeteringen voorgesteld met betrekking tot het verkorten en vergemakkelijken
van deblokkeringen van het tegoed op de g-rekening. Voor deze verbeteringen zijn wijzigingen
in wet- en regelgeving nodig9. De werking van de g-rekening blijft ongewijzigd.

Het is onwenselijk om twee stelsels (oud en nieuw) naast elkaar te laten bestaan.
Om die reden zullen de nieuwe werkprocessen ook gaan gelden voor de bestaande g-rekeningen
en zijn in het nieuwe stelsel alle werkprocessen uniform10.

Buitenlandse uitleners

Alle toegelaten uitleners worden op grond van de regels bij of krachtens de Wet toelating
terbeschikkingstelling van arbeidskrachten te zijner tijd verplicht om een g-rekening
te houden. Bepaalde buitenlandse uitleners kunnen echter niet of moeilijker bij een
Nederlandse bank een zakelijke rekening, met daaraan gekoppeld, een g-rekening openen.
Voorgesteld wordt om buitenlandse ondernemers die geen g-rekening kunnen openen de
mogelijkheid te bieden om aan de Belastingdienst een ontheffing te vragen van de verplichting
om een g-rekening te houden en zodoende aan het toelatingsstelsel te kunnen voldoen.
De voorwaarden van deze ontheffing zijn zo vormgegeven dat zij de Belastingdienst
waarborgen bieden die gelijkwaardig zijn aan de waarborgen van de verplichte g-rekening.
Ook zullen de inleners van buitenlandse toegelaten uitleners onder voorwaarden in
aanmerking komen voor vrijwaring11.

Passende rechtsbescherming

Als het houden van een g-rekening een voorwaarde wordt om als uitlener in Nederland
te worden toegelaten kan een weigering of intrekking van een goedkeurende beschikking
gebruik g-rekening ingrijpende gevolgen hebben voor een (voorlopig) toegelaten uitlener.
Deze mogelijke gevolgen vragen om passende rechtsbescherming. Daarom wordt voorgesteld
om te voorzien in de mogelijkheid voor bezwaar en beroep tegen een weigering of intrekking
van een goedkeurende beschikking gebruik g-rekening. Deze mogelijkheid voor bezwaar
en beroep zal ook van toepassing moeten zijn voor een weigering of intrekking van
een ontheffing verplichte g-rekening voor buitenlandse partijen die geen g-rekening
kunnen openen12.

Overgangsmaatregelen

Het aantal g-rekeningen zal naar verwachting structureel stijgen met circa 1.000 tot
5.100 g-rekeningen13. Er zal een eenmalige piek zijn van het aantal nieuwe g-rekeningen (tussen de 5.700
en 8.500) en er zal een eenmalige piek zijn van het aantal opzeggingen van g-rekeningen
(tussen de 3.400 en 4.700)14. Het voorgaande gaat mogelijk piekbelastingen veroorzaken voor alle bij de g-rekening
betrokken partijen. Om deze piekbelasting op te vangen zullen in de invoeringsperiode
extra maatregelen worden getroffen15.

Beoordeling uitkomst van de verkenning

Beoordeling voorstellen

De voorstellen van de verkenning vormen één samenhangend geheel. Het kabinet is dan
ook voornemens het volledige pakket aan voorstellen in zijn geheel uit te voeren.
Dit voornemen betekent dat de Belastingdienst systemen en werkprocessen moet aanpassen16. In het rapport is op enkele onderdelen aangegeven dat nadere uitwerking in dialoog
met alle partijen nog nodig is, waar de Belastingdienst zorg voor zal dragen.

Versterking toelatingsstelsel uitleners

Het overnemen van de aanbevelingen van de verkenning maakt het mogelijk de bestaande
freeze op het aantal g-rekeningen op te heffen. Het verplichten om een g-rekening
te houden bevordert de fiscale compliance van toegelaten uitleners. Het betreft een
verbetering van de nakoming van de fiscale betaalverplichtingen en ook van het toezicht
op de aangifteverplichtingen van deze ondernemingen. Ook versterkt de verplichting
om een g-rekening te houden een zo gelijk mogelijk speelveld binnen de toegelaten
uitleners.

Verbetering van het g-rekeningstelsel

De aanbevelingen uit de verkenning leiden verder tot een vereenvoudiging en verbetering
van de werkprocessen van het g-rekeningstelsel. Deze vereenvoudigingen en verbeteringen
gelden voor alle bij de uitvoering van het g-rekeningstelsel betrokken partijen. De
voorgestelde verbeteringen behelzen het vereenvoudigen, het (gedeeltelijk) digitaliseren
van gegevensuitwisselingen en het verkorten van de behandelduur van bijvoorbeeld deblokkeringsverzoeken.
Ook wordt de rechtsbescherming van de ondernemers verbeterd. Met het hele pakket aan
verbeteringen wordt het g-rekeningstelsel gemoderniseerd, robuuster en neemt het draagvlak
voor het g-rekeningstelsel toe. Dit is een goede uitgangspositie als het in de toekomst
wenselijk wordt geacht om de uitbreiding van de werking van het g-rekeningstelsel
naar andere doelgroepen nader te onderzoeken.

Beoogde inwerkingtreding van de voorstellen

De verplichting om een g-rekening te houden treedt op een later tijdstip in werking
dan de inwerkingtreding van het nieuwe toelatingsstelsel voor uitzendondernemingen.
Dit zal tenminste een jaar zijn nadat de Nederlandse Arbeidsinspectie gestart is met
de handhaving in het nieuwe toelatingsstelsel. Ervan uitgaande dat de handhaving inderdaad
een jaar na inwerkingtreding van het toelatingsstelsel van start is gegaan, kan de
verplichting om een g-rekening te houden in ieder geval niet eerder dan 1 januari
2029 inwerkingtreden.

Conform de aanbeveling in de verkenning zal over het tijdstip van inwerkingtreding
pas worden besloten als alle partijen er gelijktijdig voor klaar zijn17. Mede gezien de uitdagingen op IV-gebied waar de Belastingdienst voor staat, waaronder
een overvraagd IV-portfolio, is nog niet duidelijk wanneer het moment van inwerkingtreding
kan zijn. Zodra de benodigde conceptwetgeving en conceptregelgeving gereed is, doet
de Belastingdienst daarvoor een uitvoeringstoets. In die toets wordt onder meer getoetst
wat een haalbare inwerkingtredingsdatum voor de Belastingdienst van die wet- en regelgeving
zou kunnen zijn en wat de budgettaire consequenties zijn voor de uitvoering. Om een
realistisch tijdspad te kunnen maken, vindt ook afstemming plaats met de bij het proces
van de g-rekening betrokken externe partners. Met de uitvoeringstoets deel ik ook
informatie over het mogelijke tijdstip van inwerkingtreding met uw Kamer.

Aanpak en prioritering voor de implementatie van de voorstellen van de verkenning

De verkenning laat zien dat de implementatie van de voorstellen van de verkenning
een krachtige sturing en een voortdurende afstemming en coördinatie vragen tussen
de betrokken partijen. Hiervoor neemt de Belastingdienst het voortouw en stelt een
projectleiding in. Voor het draagvlak bij de aan de verkenning deelnemende partijen
is het belangrijk om ook uitvoering te geven aan de aanbeveling uit de verkenning
om het vervangen van postaal verkeer tussen de banken en de Belastingdienst door secure
e-mail te onderzoeken. Daarnaast vraagt ook het terugbrengen van het aantal processtappen
bij de deblokkering van de g-rekening nadere analyse.

Mede namens de Minister van SZW ben ik de betrokken partijen dankbaar voor hun constructieve
bijdrage aan de verkenning.

De Staatssecretaris van Financiën,
E. Eerenberg