Brief regering : Toelichting op de keuze voor de Kaderwet ZBO’s als grondslag

34 104
Langdurige zorg

Nr. 11
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANGDURIGE ZORG, JEUGD EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

Met de brief van 10 juni 20261 heeft de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport mij verzocht om een
toelichting te geven op de gevolgde procedure van het vaststellen van een beleidsregel
op basis van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet) en niet de weg van
de aanwijzingsbevoegdheid ingevolge de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) met
een daaraan voorafgaande voorhangprocedure bij het parlement. Daarnaast heb ik op
verzoek van de commissie een afschrift van de beleidsregel bijgevoegd. Deze is reeds
gepubliceerd in de Staatscourant.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) voert haar wettelijke taken uit als zelfstandig
bestuursorgaan. De Minister van VWS bepaalt de beleidsmatige kaders en neemt de politiek-bestuurlijke
beslissingen, terwijl de NZa binnen die kaders zelfstandig verantwoordelijk is voor
de uitvoering van haar wettelijke taken, waaronder het vaststellen van prestaties
en tarieven. De NZa is daarbij niet hiërarchisch ondergeschikt aan de Minister. Sturing
op de taakuitoefening van de NZa kan daarom uitsluitend plaatsvinden voor zover de
wet daarvoor een expliciete bevoegdheid biedt. De bestaande wetgeving regelt op dat
gebied de bevoegdheid op grond van de Kaderwet om een beleidsregel vast te stellen
voor de taakuitoefening door de NZa2 en om op grond van de Wmg een algemene aanwijzing te geven aan de NZa met betrekking
tot onderwerpen waarvoor zij op grond van de Wmg (beleids)regels vaststelt.3

Artikel 21 van de Kaderwet geeft de Minister een ruime bevoegdheid om vooraf via een
beleidsregel aan te geven op welke wijze de taakuitoefening moet plaatsvinden, alsmede
om met een beleidsregel een kader te stellen of bij te stellen waarbinnen de taakuitoefening
door het zelfstandig bestuursorgaan moet plaatsvinden. Daarmee kan de Minister een
algemeen kader stellen waarbinnen de NZa haar bevoegdheden uitoefent, terwijl de NZa
verantwoordelijk blijft voor de concrete toepassing daarvan. Het vaststellen van een
dergelijke beleidsregel betreft een zelfstandige bevoegdheid van de Minister. Er geldt
geen voorschrift dat een ontwerp daarvan eerst gedurende een bepaalde tijd ter kennis
van de Eerste Kamer en Tweede Kamer moet worden gebracht.

Artikel 7 Wmg biedt de Minister de mogelijkheid om de NZa een algemene aanwijzing
te geven. Een aanwijzing is bedoeld om de NZa opdracht te geven beleidsregels of nadere
regels vast te stellen ten aanzien van een bepaald onderwerp4. Dit instrument wordt doorgaans ingezet bij beleidsrijke wijzigingen, zoals de invoering
van een nieuw bekostigingssysteem, het starten van een experiment of het doorvoeren
van een tariefmaatregel. De Minister moet op grond van artikel 8 Wmg de zakelijke
inhoud van een voorgenomen aanwijzing gedurende 30 dagen schriftelijk ter kennis van
de Eerste en Tweede Kamer brengen. Het parlement wordt hiermee enige tijd in de gelegenheid
gesteld opmerkingen over het voornemen te maken en daarover met de betrokken bewindspersoon
van gedachten te wisselen. De Minister kan na deze voorhangprocedure een aanwijzing
aan de NZa geven.

Zoals ik in de Kamerbrief van 28 mei 20265 al met u heb gedeeld, geeft het kabinet binnen het beschikbare Wlz-kader voor 2027
prioriteit aan het niet-doorvoeren van drie tariefmaatregelen voor het jaar 2027.
Gelet hierop heb ik gekozen voor het vaststellen van een beleidsregel op grond van
de Kaderwet. Deze beleidsregel wijzigt de beleidsregel voor het gebruik van kostenonderzoeken
als basis voor de vaststelling van tarieven voor bij of krachtens de Wet langdurige
zorg omschreven zorg.6 Met deze beleidsregel wordt een kader gesteld voor de taakuitoefening van de NZa,
met als doel prioriteit te kunnen geven aan het niet-uitvoeren van (voorgenomen) tariefmaatregelen
omdat het beschikbare Wlz-kader keuzes vergt. De toepassing van de (gewijzigde) beleidsregel
voor 2027 leidt tot uitstel van de implementatie van de uitkomsten van het onderzoek
naar de vergoeding voor de kosten van het eigen vermogen tot 2028. De toepassing van
de beleidsregel biedt ruimte voor nader overleg met de NZa en zorgkantoren om te bezien
of, en zo ja hoe, de uitkomsten van het kostenonderzoek op een doelmatige wijze kunnen
worden verwerkt in het zorginkoopbeleid en het beschikbare Wlz-kader vanaf 2028.

De Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, W.R.C. Sterk