Brief regering : Verslag van de NAVO-ministers van Defensie bijeenkomst (DMM) en de Ukraine Defence Contact Group (UDCG) van 18 juni 2026
28 676 NAVO
36 045
Situatie in Oekraïne
Nr. 564
BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2026
Hierbij ontvangt u het gecombineerde verslag van de NAVO-ministers van Defensie bijeenkomst
(DMM) en de Ukraine Defence Contact Group (UDCG), die plaatsvonden in Brussel op 18 juni jl.
Daarnaast informeer ik uw Kamer over de verlenging van de Nederlandse inzet in Litouwen
en mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken over de inzet van militaire trainers
in Libanon en Jordanië en een verlengde inzet infanteriecompagnie in Bosnië Herzegovina
(EUFOR-Althea). Tot slot informeer ik u over de voortgang op de EU verordening over
militaire mobiliteit.
Verslag NAVO Defensie Ministeriële bijeenkomst (DMM)
Tijdens de DMM vonden twee sessies plaats, de Noord-Atlantische Raad (NAR) en de Nucleair Planning Group (NPG).
Noord-Atlantische Raad
Tijdens de Noord-Atlantische Raad (NAR) spraken de bondgenoten met de blik op aanstaande
NAVO-top in Ankara over de voortgang op de tijdens de NAVO-top in Den Haag gemaakte
afspraken over lastenverdeling en defensie-uitgaven. Tijdens een publiek statement
direct voorafgaande aan de NAR kondigde de Verenigde Staten aan dat tijdens de NAVO-top
in Ankara duidelijk moet worden wat de Europese bondgenoten leveren voor het verwezenlijken
van de burden shift. De VS benoemde daarbij dat als de Europese contributies achterblijven, dit kan leiden
tot het verder terugschroeven van Amerikaanse militaire bijdragen. Daarbij verwees
de VS naar een review die de komende zes maanden zal uitvoeren. Verdere details over de precieze insteek
en betekenis van deze review zijn vooralsnog onbekend.
Bondgenoten spraken vervolgens tijdens de NAR over de noodzaak van een betere lastenverdeling,
het nader vormgeven van een grotere Europese rol ter versterking van de NAVO-afschrikking
en verdediging, de noodzakelijke ontwikkeling van de defensie-industrie en voortzetting
van de steun aan Oekraïne. Deze onderwerpen zullen ook hoog op de agenda staan van
de NAVO-top op 7 en 8 juli a.s.
Zowel voorafgaand aan als tijdens de NAR heeft SG NAVO onder de aandacht gebracht
dat Europa en Canada de defensie-uitgaven met meer dan USD 90 miljard hebben vermeerderd
ten opzichte van 2024. Dit vertaalt naar een stijging van ruwweg 20%. Verschillende
Europese bondgenoten, waaronder Nederland, benadrukten dat Europa significante stappen
zet om concrete invulling te geven aan de in Den Haag gemaakte afspraken, en onderstreepten
de noodzaak van een sterker Europa voor een meer gebalanceerd en sterker bondgenootschap.
Hierbij benadrukten bondgenoten, waaronder Nederland, tevens de noodzaak voor een
gecoördineerde «burden shift», om de NAVO-afschrikking en verdediging intact te houden.
Nederland heeft steun uitgesproken voor lopende initiatieven binnen de NAVO om de
afschrikking en verdediging verder te versterken, en heeft deze uitspraken kracht
bijgezet door additionele capaciteiten ten behoeve van de invulling van het NATO Force Model (NFM) aan te kondigen. Nederland heeft aangegeven dat ter vervanging van Amerikaanse
capaciteiten MQ-9 Reaper drones beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van
NAVO verdedigingsplannen. Daarnaast heeft Nederland gewezen op de nieuwe rol van het
1 German/Netherlands Corps (1GNC) als tactisch hoofdkwartier binnen de regionale plannen van de NAVO. 1GNC is
een duidelijk voorbeeld van hoe samenwerkende Europese bondgenoten bereid en in staat
zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de afschrikking en verdediging van de oostflank
van de NAVO.
Bondgenoten spraken verder over het versterken van de industriële basis die noodzakelijk
is voor productie van militair materieel. Hierbij werd gesproken over de aanstaande
NATO Innovation Scale Up Package waarmee wordt ingezet op verdere investeringen in industrie en technologische ontwikkelingen.
Nederland heeft het belang benadrukt van een brede industriële basis aan weerszijden
van de Atlantische Oceaan, met voldoende oog voor innovatief vermogen.
Nederland heeft opnieuw opgeroepen tot onverminderde steun voor Oekraïne van alle
bondgenoten. Nederland kondigde een extra financiële bijdrage aan van € 250 miljoen
aan het Prioritised Ukraine Requirement List (PURL)-initiatief. Dit bedrag komt bovenop de reeds in 2025 toegezegde € 750 miljoen
voor PURL, waarmee de totale Nederlandse bijdrage aan PURL circa € 1 miljard bedraagt.
Nucleair Planning Group
Tijdens de NPG is gesproken over vraagstukken op het gebied van nucleaire afschrikking.
De bondgenoten hebben uitgesproken dat de nucleaire capaciteiten een essentieel bestanddeel
zijn van de afschrikkingsstrategie van de NAVO. Er is gesproken over modernisering
van de nucleaire capaciteiten en verdere ontwikkeling van plannen. De bondgenoten
hebben daarbij naar elkaar uitgesproken dat zij gezamenlijk gecommitteerd zijn aan
ondersteuning van de nucleaire doelenstellingen van de NAVO. Na afloop van de NPG
is er een publiek statement gepubliceerd.1 In verband met de classificatie kan ik over de verdere inhoud van de bijeenkomst
geen aanvullend verslag uitbrengen.
Verslag Ukraine Defence Contact Group (UDCG)
Tijdens de Ukraine Defence Contact Group (UDCG) spraken bondgenoten met de Oekraïense Minister van Defensie Fedorov over de
aanhoudende Russische agressie tegen Oekraïne. De bondgenoten spraken waardering uit
voor de wijze waarop Oekraïne erin is geslaagd om de Russische opmars te remmen. Zij
spraken ook waardering uit voor de wijze waarop Oekraïne met effectieve inzet van
luchtverdediging en door middel van strategische aanvallen nieuw momentum heeft gecreëerd.
De bondgenoten bevestigden dat zowel de politieke als de materiële steun aan Oekraïne
noodzakelijk blijft en zal worden voortgezet. De focus van de bijeenkomst lag op zes
thema’s: luchtverdediging, langeafstandsartilleriemunitie, drones geproduceerd in
Oekraïne, de Oekraïense behoeften gevat in de Critical Ukraine Requirement List (CURL) en Prioritised Ukraine Requirement List, en de Air Force Capability Coalition (AFCC). Oekraïne spreekt over een window of opportunity om de druk op Rusland te verhogen en de weg naar onderhandelingen te effenen.
Nederland herhaalde de aankondigingen die tijdens het bezoek van de Oekraïense Minister
van Defensie Fedorov op 17 juni jl. zijn gedaan: een Letter of Intent (LoI) over innovatiesamenwerking,
de eerder in dit verslag aangehaalde aanvullende bijdrage van € 250 miljoen aan PURL
en tot slot € 250 miljoen aan in Nederland geproduceerde one-way-attack-drones. Deze
middenlaag kruisvluchtwapens met een verlengde dracht stellen Oekraïne in staat om
versterkte doelen in de diepte aan te grijpen.
Verlenging Nederlandse inzet in Litouwen
Nederland neemt sinds 2017 onafgebroken deel aan de Multinationale Battlegroup in Litouwen (MNBG LTU), als onderdeel van de Forward Land Forces (FLF) van NAVO in de Baltische Staten en Polen. In de «Voortgangsrapportage Nederlands
inzet oostflank NAVO 2025–2026» (Kamerstuk 28 676 nr. 599, 20 mei 2026) informeerde het kabinet uw Kamer voor het laatst over de Nederlandse
inspanningen binnen de MNBG LTU.
De aanhoudende dreiging vanuit Rusland maakt het essentieel dat Nederland blijft inzetten
op de versterking van afschrikking en verdediging aan de oostflank van het NAVO-verdragsgebied.
Tegen deze achtergrond heeft het kabinet besloten de Nederlandse bijdrage aan de MNBG
in Litouwen te verlengen tot 31 december 2028. Deze inspanningen ondersteunen tevens
de transitie waarbij Europese bondgenoten meer verantwoordelijkheid nemen voor de
veiligheid van Europa.
De activiteiten dienen ter verdediging van het NAVO-bondgenootschap en afschrikking
van Rusland. Daarnaast dragen ze bij aan geruststelling van Litouwen en omliggende
landen. Deze inzet verhoogt de geoefendheid en interoperabiliteit van de Nederlandse
krijgsmacht. De inzet van de MNBG binnen de FLF is onderdeel van het NATO Force Model
(NFM), dat 1 januari 2025 geïmplementeerd is. De Nederlandse inzet wordt gefinancierd
uit artikel 1 van de defensiebegroting met betrekking tot «Inzet Hoofdtaak 1».
Verlengde inzet infanteriecompagnie binnen EUFOR-Althea
Sinds 1 oktober 2025 draagt Nederland onder meer middels een infanteriecompagnie (maximaal
175 militairen) bij aan de missie EUFOR-Althea, ten behoeve van de stabiliteit en
veiligheid in Bosnië-Herzegovina. Met het oog op de verkiezingen in Bosnië-Herzegovina
die gepland staan op 4 oktober 2026, is Nederland door de commandant van EUFOR-Althea
middels een officiële brief verzocht de inzet van deze infanteriecompagnie met enkele
weken te verlengen. Daarbij wordt uitgegaan van vertrek eind oktober 2026 in plaats
van op de oorspronkelijk geplande datum van 1 oktober, waarover uw Kamer eerder per
brief is geïnformeerd. Uit inventarisatie is gebleken dat onze verlengde aanwezigheid
nuttig en zinvol is, en niet gepaard gaat met doorslaggevende negatieve gevolgen voor
onze eigen krijgsmacht. Daarom informeer ik u op deze wijze, mede namens de Minister
van Buitenlandse Zaken, dat het kabinet positief op het verzoek in wenst te gaan.
Inzet militaire trainers in Libanon en Jordanië
Verder maak ik van de gelegenheid gebruik uw Kamer mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken te informeren over de geplande inzet van militaire trainers in Libanon en Jordanië,
ten behoeve van de Libanese en Jordaanse strijdkrachten. Trainers van de Koninklijke
Marechaussee verzorgen in de periode juli–november 2026 circa vijf kortdurende trainingen
aan de Libanese Strijdkrachten op het gebied van document identification en behaviour
detection, met als doel bij te dragen aan de verdere professionalisering van de Libanese
Strijdkrachten in de uitvoering van hun grensbewakingstaken. Afhankelijk van de veiligheidssituatie
vinden de trainingen plaats in Libanon, in Jordanië of op Cyprus. Daarnaast verzorgen
trainers in Amman, Jordanië, in 2026 en 2027 in totaal vier kortdurende trainingen
van op gebied van civil miltary cooperation (CIMIC) en strategic communications (STRATCOM)
aan militairen van zowel de Jordaanse als de Libanese strijdkrachten. Geïntensiveerde
CIMIC- en STRATCOM-activiteiten hebben als doel bij te dragen aan het verhogen van
de geloofwaardigheid en zichtbaarheid van de strijdkrachten. In Libanon heeft dit
als voornaamste doel het opbouwen vertrouwen tussen de bevolking in (Zuid-)Libanon
en Lebanese Armed Forces als vertegenwoordiging van de Libanese overheid.
Algemene Oriëntatie EU militaire mobiliteit verordening
Tot slot informeer ik u over voortgang op de EU verordening over militaire mobiliteit.
Op 17 juni jl. heeft de Raad van de Europese Unie (EU) hierop een algemene oriëntatie
bereikt. Het Europees Parlement zal haar positie waarschijnlijk tevens voor het zomerreces
formeel vaststellen. Naar verwachting zullen de triloogonderhandelingen na het zomerreces
van start gaan. De Nederlandse onderhandelingsinzet staat geformuleerd in het BNC-fiche.2
De Minister van Defensie,
D. Yeşilgöz-Zegerius
Indieners
D. Yeşilgöz-Zegerius, minister van Defensie