Brief regering : Verslag van de formele Telecomraad van 9 juni 2026
21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie
Nr. 1234
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 juni 2026
Hierbij bied ik uw Kamer het verslag van de formele Telecomraad van 9 juni 2026 in
Luxemburg aan.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
W.J.M. Aerdts
Beleidsdebat Technologische Soevereiniteit van de Overheid
Het Cypriotisch voorzitterschap heeft tijdens de Telecomraad een beleidsdebat georganiseerd
over de technologische soevereiniteit van de overheid. Het voorzitterschap verzocht
lidstaten te reflecteren op hun prioriteiten voor het versterken van de digitale soevereiniteit
van overheden, met bijzondere aandacht voor de balans tussen weerbaarheid, openheid
en concurrentievermogen. Daarnaast werd gevraagd op welke terreinen verdere Europese
samenwerking en ondersteuning kunnen bijdragen aan het verminderen van strategische
afhankelijkheden en het versterken van de regie van overheden op hun digitale infrastructuur
en diensten.
Er was onder de lidstaten brede overeenstemming over het belang van het versterken
van technologische soevereiniteit van overheden in Europa. Daarom verwelkomden veel
lidstaten het recent door de Commissie gepubliceerde Tech Sovereignty Package. Ook
Nederland heeft aangegeven het pakket te verwelkomen en de eerste lezing van het pakket
positief te vinden. Nederland is daarbij niet vooruitgelopen op de positiebepaling
die door het kabinet nog loopt en waarover de Kamer conform EU-informatieafspraken
wordt geïnformeerd. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, benadrukten dat het
verminderen van risicovolle strategische afhankelijkheden hand in hand moet gaan met
het versterken van openheid, innovatie en concurrentievermogen, met zoveel mogelijk
behoud van een open economie. Ook werd door verschillende lidstaten aandacht gevraagd
voor het belang van samenwerking met betrouwbare partners buiten de EU, waarbij het
van belang is dat deze voldoen aan Europese waarden en normen.
Ten aanzien van technologische soevereiniteit binnen de publieke sector benadrukten
diverse lidstaten de belangrijke rol van overheden als aanjager van de vraag naar
Europese digitale oplossingen. Er was brede consensus voor de overkoepelende doelstelling:
risicovolle strategische afhankelijkheden voorkomen en controle houden over de meest
gevoelige data en digitale infrastructuur. Veel lidstaten gaven aan dat hiervoor interoperabiliteit,
dataportabiliteit en meer gebruik maken van open-source toepassingen belangrijk zijn.
Nederland heeft daarbij gewezen op de noodzaak van ondersteuning van het Digital Commons European Digital Infrastructure Consortium(EDIC). De EDIC kan faciliterend zijn in het realiseren van gezamenlijke grensoverschrijdende
digitale oplossingen die lidstaten (en daarmee de EU in zijn geheel) daadwerkelijk
digitaal soevereiner maken.
Beleidsdebat ITU
Het Cypriotische voorzitterschap organiseerde tijdens de Telecomraad een beleidsdebat
over het versterken van de samenwerking tussen de EU en de Internationale Telecommunicatie-unie
(ITU). Het voorzitterschap nodigde lidstaten uit hun visie te delen op de wijze waarop
de samenwerking tussen de EU en de ITU verder kan bijdragen aan een inclusieve, veilige,
weerbare en duurzame digitale transitie wereldwijd.
Lidstaten gaven bijna unaniem aan deze samenwerking verder te willen versterken. Hierbij
onderstreepten veel lidstaten, waaronder Nederland, het strategische belang hiervan
voor het effectief agenderen en borgen van Europese standpunten binnen mondiale digitale
governance- en standaardiseringsprocessen.
Een brede groep lidstaten sprak steun uit voor het gezamenlijk voorbereiden en optrekken
met Europese landen tijdens de ITU Plenipotentiary Conference. Deze lidstaten benadrukten dat een sterke en zichtbare Europese aanwezigheid binnen
de ITU essentieel is om invloed te behouden in mondiale digitale governance. Enkele
lidstaten hebben bepleit dat het huidige mandaat van de ITU ongewijzigd moet blijven
en riepen op tot terughoudendheid ten aanzien van eventuele mandaatuitbreiding. Ook
hebben enkele lidstaten de discussie gebruikt om aandacht te vragen voor hun respectieve
kandidaturen binnen de ITU. Nederland heeft het belang benadrukt van een goede samenwerking
tussen de EU en de ITU op gedeelde doelstellingen, gericht op een open, vrij en veilig
digitaal ecosysteem, gebaseerd op een multistakeholderbenadering en met eerbiediging
van mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Lunchdebat Satellietconnectiviteit
Tijdens de lunch organiseerde het Cypriotische voorzitterschap een lunchdebat over
satellietconnectiviteit. Het voorzitterschap stelde de vraag hoe de EU weerbare, veilige
en concurrerende satellietconnectiviteit in Europa verder kan versterken. Daarnaast
werd gevraagd welke rol de Europese coördinatie kan spelen bij het verminderen van
fragmentatie, het bevorderen van pan-Europese satellietdiensten en het versterken
van de Europese technologische soevereiniteit.
Bijna alle lidstaten, waaronder Nederland, onderstreepten het belang van weerbare,
veilige en concurrerende satellietconnectiviteit in Europa. In dat kader hebben veel
lidstaten het Commissievoorstel voor de verdeling van de 2 GHz Mobile Satellite Service
(MSS)-frequentieband verwelkomd. Er bestond brede steun voor een Europese en geharmoniseerde
aanpak, mede gezien het grensoverschrijdende karakter van satellietdiensten en de
toegevoegde waarde van Europese coördinatie voor het verminderen van fragmentatie
binnen de interne markt.
Verschillende lidstaten vroegen aandacht voor goede geografische dekking van satellietdiensten,
met name in afgelegen en moeilijk bereikbare gebieden. Ook werd het belang onderstreept
van duidelijke selectiecriteria, een transparante verdeling van spectrum en een goede
aansluiting op bredere Europese initiatieven op het gebied van satellietcommunicatie
en ruimtevaart. Nederland heeft daarbij het belang benadrukt van duidelijkheid over
de verdeling van het beschikbare spectrum en gewezen op nationale competenties op
het gebied van spectrum.
Algemene Oriëntatie European Business Wallets
Tijdens de Telecomraad is een algemene oriëntatie aangenomen over de European Business Wallet(EBW). Het Cypriotische voorzitterschap lichtte de Algemene Oriëntatie toe en gaf
aan dat hiermee een goed gebalanceerd compromis is bereikt. Nederland en een brede
groep lidstaten heeft tijdens de raad steun uitgesproken voor de EBW en daarbij gewezen
op de potentiële bijdrage aan het verlagen van administratieve lasten voor bedrijven.
Enkele lidstaten hebben aangegeven de EBW met name in het licht van B2G (business-to-government)
relaties moet worden gezien. Die lidstaten wezen ook op het belang van het voorkomen
van duplicatie met bestaande nationale systemen. Enkele lidstaten benadrukten het
belang van realistische en uitvoerbare implementatietermijnen. Tenslotte heeft een
aantal lidstaten het belang van cybersecurity aspecten van de EBW benadrukt. Zodra
het Europees Parlement zijn positie heeft bepaald kunnen de triloog onderhandelingen
beginnen.
Diversenpunten
Lopende wetsvoorstellen
Het Cypriotische voorzitterschap informeerde de Raad over de voortgang op lopende
wetgevingsvoorstellen. Over de Digitale Netwerken Verordening, de Cyber Security Act, de digitale omnibussen en het venster digitaal leiderschap in het Europees Concurrentievermogen
fonds gaf het voorzitterschap een toelichting over waar de onderhandelingen op dit
moment staan. Veel lidstaten verwelkomden deze wetgeving en gaven aan zich te willen
inspannen om deze wetgevingsvoorstellen verder te brengen.
Internationale Digitale Strategie
De Commissie gaf een update over de implementatie van de Internationale Digitale Strategie.
Daarbij werd ingegaan op lopende digitale partnerschappen en de versterking van de
internationale digitale positie van de EU. Een lidstaat heeft daarbij benadrukt dat
uitwerking in nauwe samenwerking met lidstaten moet gebeuren.
D9+ ministeriële bijeenkomst
Luxemburg gaf de Raad een terugkoppeling van de D9+ ministeriële bijeenkomst de dag
die een dag voor de Telecomraad plaatsvond en waar Nederland aan deelnam. Daarbij
werd onder meer ingegaan op de onderwerpen die daar zijn besproken: digitale soevereiniteit,
vereenvoudiging, concurrentievermogen en de bescherming van minderjarigen online.
Terugkoppeling informele Telecomraad 29 en 30 april in Cyprus
Het Cypriotische Voorzitterschap gaf tijdens de Raad een korte terugkoppeling van
de informele Telecomraad van 29 en 30 april in Cyprus. Over de informele Telecomraad
is uw Kamer middels het verslag van die Raad geïnformeerd.1
Ondertekenaars
W.J.M. Aerdts, staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat