Lijst van vragen en antwoorden : Lijst van (openstaande) vragen en antwoorden over het jaarverslag Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2025 (Kamerstuk 36945-VIII-1) (vraagnummer 64, 66 en 67)

Nr. 10
LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN

Vastgesteld 24 juni 2026

De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het Jaarverslag Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
2025 (36 945 VIII, nr. 1).

De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 9 juni 2026 (Kamerstuk 36 945 VIII, nr. 7). De Minister heeft de resterende vragen 64, 66 en 67 beantwoord bij brief van 24 juni
2026. Deze vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.

De voorzitter van de commissie, Koorevaar

Adjunct-griffier van de commissie, Van Thiel

Vragen en antwoorden

Nr. 64 Vraag

Kunt u aangeven welke samenwerkingen het Biomedical Primate Research Centre (BPRC)
de afgelopen vijf jaar, uitgesplitst naar jaar, is aangegaan met andere Nederlandse
onderzoeksinstellingen en universiteiten?

Het BPRC geeft aan dat op basis van de auteurs op de publicatielijst van de afgelopen
jaren, het BPRC in ieder geval samenwerkingen heeft gehad met: Amsterdam UMC/VU, Leiden
UMC/Universiteit Leiden, UMC Utrecht/Universiteit Utrecht, Erasmus MC, Radboudumc/Radboud
Universiteit, Rijksuniversiteit Groningen/UMCG, Wageningen UR, RIVM, Sanquin, Nederlands
Herseninstituut, Hubrecht Institute, Diergaarde Blijdorp/Rotterdam Zoo en diverse
Nederlandse universitaire onderzoeksgroepen. Deze laatste categorie (diverse Nederlandse
universitaire onderzoeksgroepen) is groter in aantal dan de auteurslijst op publicaties.
Voor het aanvragen van nationale en internationale subsidies werkt het BPRC namelijk
met anderen samen in consortiumverband. Aangezien niet alle subsidieaanvragen worden
gehonoreerd, zal er uit deze samenwerkingen vaak geen onderzoek en dus geen publicaties
volgen.

Nr. 66 Vraag

Kunt u een lijst verschaffen van alle alternatieven voor apenproeven die het BPRC
in de afgelopen twintig jaar zelf heeft ontwikkeld?

Het BPRC geeft aan dat het helaas niet mogelijk is om daar een volledige lijst van
op te stellen. Het BPRC heeft altijd sterk ingezet op de drie V’s (Vervanging, Vermindering
en Verfijning). Een heel belangrijk onderdeel hiervan, en van meer kennis met minder
dieren, is de inrichting van de biobank. Wetenschappers van het BPRC en de internationale
onderzoeksgemeenschap gebruiken hier materiaal uit, variërend van volbloed of witte
bloedcellen tot weefsels, organen, hersenen en darmorganoïden. Hiermee wordt proefdiervrij
onderzoek gedaan en in sommige gevallen worden alternatieven voor apenproeven ontwikkeld.
Deze alternatieven worden meestal ontwikkeld en gepubliceerd als onderdeel van breder
ziektegericht onderzoek, en niet als afzonderlijke activiteit. Het BPRC heeft bijvoorbeeld
voor het malariaonderzoek de afgelopen tien jaar veel tijd besteed aan het ontwikkelen
van een methode om malariaparasieten te kunnen onderzoeken in levercellen in een kweekbakje,
als alternatief voor grootschalige screening van nieuwe medicijnen in apen. Ook zijn
er methodes ontwikkeld om medicijnen toe te dienen met minder irriterende adjuvantia,
is er voor het welzijn van de dieren gedragsondroek gedaan, onderzoek naar verrijkingsmethoden,
luchtkwaliteit, long-acting antibiotica, het microbioom, en de voedingssamenstelling voor de dieren. Hier is deels
over gepubliceerd, deels is dit opgenomen in de materiaal & methoden-secties van verschenen
artikelen. Als we kijken naar de impact van het onderzoek, gebaseerd op de wetenschappelijke
output van het BPRC, dan is van de periode 2019–2025 39% (85/220) van de artikelen
verschenen op basis van dierstudies, 39% (86/220) op basis van op basis van de 3 V's,
en 22% (49/220) op basis van beide.

Nr. 67 Vraag

Kunt u aangeven hoeveel geld het BPRC de afgelopen vijf jaar, uitgesplitst naar jaar,
heeft gebruikt voor het ontwikkelen van alternatieven voor de apenproeven die ze doen
en welk percentage dit is van de totale begroting van het BPRC?

Onderstaand treft u de gegevens over 2020 t/m 2024. De financiële gegevens over 2025
zijn nog niet door een accountant gecontroleerd.

2020

2021

2022

2023

2024

14,1%

(€ 1,6 mln)

17,7%

(€ 1,9 mln)

16,4%

(€ 1,9 mln)

18,5%

(€ 2,2 mln)

17,4%

(€ 2,2 mln)