Brief regering : Jaaroverzicht 2025 Financial Intelligence Unit-Nederland

Nr. 507
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 juni 2026

Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit heeft een grote disruptieve impact op
onze samenleving. Het onderliggende motief voor criminelen is hierbij financieel gewin.
In nauwe samenwerking met publieke en private partners wordt daarom ingezet op het
doorbreken van het criminele verdienmodel en het terugdringen van criminele geldstromen.
Hierbij wordt ingezet op een systeemgerichte aanpak, in de vorm van het voorkomen,
verstoren, en afpakken van criminele geldstromen. Dit is een fundamenteel onderdeel
van de aanpak van de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit.

De Financial Intelligence Unit-Nederland (hierna: FIU-Nederland) vervult een cruciale
rol in deze aanpak. De FIU-Nederland is in de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme (Wwft) aangewezen als de autoriteit waar ongebruikelijke
transacties dienen te worden gemeld door meldingsplichtige instellingen. De FIU-Nederland
analyseert de meldingen en brengt transacties en geldstromen in kaart die in verband
kunnen worden gebracht met witwassen en onderliggende basisdelicten en het financieren
van terrorisme. Ongebruikelijke transacties die verdacht zijn verklaard, worden ter
beschikking gesteld aan de diverse (bijzondere) opsporingsdiensten en inlichtingen-
en veiligheidsdiensten. De FIU-Nederland vervult daarmee een belangrijke rol in het
voorkomen en opsporen van misdrijven1.

Vanwege het belangrijke werk dat de FIU-Nederland verricht, bied ik uw Kamer graag,
conform de memorie van toelichting bij artikel 13, aanhef en onder i van de Wet ter
voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme (Wwft), het jaaroverzicht
2025 van FIU-Nederland aan. Hieronder ga ik in op de meest belangwekkende onderwerpen
in dit jaaroverzicht.

Ongebruikelijke en verdacht verklaarde transacties

Het aantal ongebruikelijke transacties is van bijna 3.5 miljoen in 2024 naar ruim
3 miljoen in 2025 gedaald. Dit wordt grotendeels verklaard door een forse daling in
het aantal creditcardtransacties. Deze daling betreft een normalisering, gezien het
aantal meldingen in 2024 uitzonderlijk hoog was door de aanwijzing van de toezichthouder
om vormen van fraude te melden (ook met terugwerkende kracht). Bovendien is het aantal
meldingen door cryptodienstverleners aanzienlijk gedaald door wijziging in wetgeving,
waaronder het in werking treden van de MiCAR (Markets in Crypto-Assets Regulation)
wetgeving. Verder is ook het aantal meldingen van aanbieders van kansspelen op afstand
gedaald door het verlagen van de netto-stortingslimieten in 2024.

Het aantal meldingen in andere sectoren is juist gestegen, zoals onder de elektronische
geldinstellingen. Een elektronisch geldinstelling is een financiële onderneming die
virtuele IBAN’s en elektronisch geld uitgeeft. Eén elektronische geldinstelling is
in 2025 hard gegroeid en dat marktaandeel zorgt voor extra meldingen.

Er is ook een toename van 96.358 meldingen door de banken in 2025. De reden daarvoor
is dat een aantal banken hun diensten in Nederland heeft uitgebreid. Daarnaast melden
banken verdenkingen van fraude steeds vaker op individueel transactieniveau, waar
dit voor witwassen meer samengesteld wordt gemeld. Het melden van losse transacties
leidt tot een toename van het aantal meldingen. Zowel het melden van losse transacties
als het melden van samengestelde transacties is toegestaan. De meldersgroep «niet-bank
leasing» laat tot slot een stijging in meldingen zien doordat één specifieke melder
een grote fraudezaak rapporteerde, bestaande uit ruim 350 transacties.

In 2025 zijn er 92.043 verdachte transacties in 15.068 dossiers gedeeld met de relevante
opsporings-, inlichtingen- en veiligheidsdiensten in binnen- en buitenland. Dit is
een daling ten opzichte van 2024, toen er 118.408 transacties als verdacht werden
verklaard. Het aantal verdachte transacties per jaar is van nature volatiel.

Belangrijke geïdentificeerde inzichten door de FIU-Nederland in 2025

Naast het verdacht verklaren van ongebruikelijke transacties, brengt de FIU-Nederland
ook trends en ontwikkelingen in kaart die te maken hebben met witwassen, onderliggende
delicten en terrorismefinanciering.

Om te beginnen geeft de FIU-Nederland aan dat criminelen veel gebruik maken van doorstroomrekeningen.
Dit zijn bankrekeningen die criminelen gebruiken om illegaal verkregen geld snel te
verplaatsen. Het doel hiervan is de herkomst en bestemming van het geld te verhullen
en opsporing te bemoeilijken. Het geld blijft meestal maar kort op de doorstroomrekening
staan en wordt vrijwel direct overgeboekt. In samenwerking met de opsporing analyseert
FIU-Nederland modi operandi van criminele netwerken, waarbij transacties op aanvraag
worden verricht voor diverse criminele samenwerkingsverbanden. Dit heeft geleid tot
fenomeenonderzoek en verdacht verklaarde dossiers die zijn verstrekt aan de opsporing.

De omvang van digitale criminaliteit neemt steeds verder toe. Criminelen maken gebruik
van de relatieve anonimiteit van cryptovaluta voor diverse vormen van fraude, witwassen
en terrorismefinanciering. FIU-Nederland vond daarvan diverse voorbeelden in de analyses.

Daarnaast worden er verschillende vormen van fraude geïdentificeerd. Zo benoemt de
FIU-Nederland helpdeskfraude met crypto-exchange, waarin criminelen zich als medewerkers
voordoen en klanten benaderen via sms of telefoon met het bericht dat hun wallet (digitale
portemonnee voor cryptovaluata) gevaar liep. Vervolgens moeten slachtoffers hun cryptovaluta
overboeken naar een veilige «trust wallet», waarna de cryptovaluta naar de wallets
van criminelen werd gesluisd. Door de lage aangiftebereidheid bij cryptoverlies is
er beperkt zicht op het aantal slachtoffers en de totale schade. In deze zaak werd
aanvankelijk uitgegaan van circa een half miljoen euro schade, maar analyse door FIU-Nederland
laat zien dat de fraude veel omvangrijker was.

Verder wordt zorgfraude wederom geïdentificeerd als systeemkwetsbaarheid. Hieronder
verstaat de FIU-Nederland het declareren van zorgkosten voor zorg die niet, deels
of van onvoldoende kwaliteit is geleverd. Het gaat om georganiseerde verbanden die
samenspannen om zoveel mogelijk valse declaraties in te dienen.

De FIU-Nederland identificeert tot slot in 2025 meerdere vormen van zowel ambtelijke
als niet-ambtelijke corruptie. Wat prominent naar voren komt uit de analyses van de
FIU-Nederland zijn mogelijke overtredingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen.
Een voorbeeld van overtreding van de Europese aanbestedingswet is het onderzoek van
de Rijksrecherche en de FIOD naar corruptie en fraude rondom aanbestedingen van de
gemeente Rotterdam, waar FIU-Nederland een bijdrage aan leverde. Het onderzoek hiernaar
staat onder leiding van het Openbaar Ministerie en is nog gaande. De dossiers over
ambtelijke corruptie stuurt de FIU-Nederland naar de Rijksrecherche of de Koninklijke
Marechaussee. De dossiers over niet-ambtelijke corruptie stuurt de FIU-Nederland door
aan het Anti-Corruptie Centrum van de FIOD. Datzelfde geldt voor dossiers over ambtelijke
buitenlandse corruptie. Dit heeft onder meer geleid tot aanhouding van twee personen
door de FIOD in een strafrechtelijk onderzoek naar corruptie. De bevindingen van de
FIU-Nederland over corruptie voeden de door JenV en BZK gecoördineerde corruptieaanpak,
waarover uw Kamer nog voor de zomer zal worden geïnformeerd middels een Kamerbrief.

Belangrijke ontwikkelingen

Investeringen in de FIU-Nederland

In 2025 investeerde de FIU-Nederland intensief in technologische vernieuwing om de
operationele slagkracht te versterken. De voornaamste inzet lag op voortzetting van
de digitale transitie: het optimaliseren van de informatievoorziening, waarborgen
van een toekomstbestendige infrastructuur, verbeteren van de datakwaliteit en meer
uniformiteit in Europese gegevensuitwisseling. Bij de ontwikkeling van de organisatie
is nadrukkelijk vooruitgekeken naar de nieuwe AML-wet- en regelgeving die vanaf 2026
aanzienlijke impact zal hebben op de FIU-Nederland. Met het oog hierop is ingezet
op een stevig en toekomstbestendig organisatorisch fundament. Deze wetgeving zal impact
hebben op het hele stelsel: van meldingsplichtige instellingen tot publieke partners.
Daarom stond 2025 voor FIU-Nederland in het teken van intensieve voorbereiding en
nauwe samenwerking binnen het domein.

Traject ketenversterking verdachte transacties

Samen met de politie, het OM en de FIOD werkt de FIU-Nederland aan het verbeteren
van de kwaliteit en het gebruik van verdacht verklaarde transacties binnen de keten.
Daarnaast vergroot de FIU-Nederland het inzicht in en de kennis over deze transacties
bij de ketenpartners. In 2025 verbeterde FIU-Nederland de overdracht van dossiers
met verdachte transacties (VT-dossiers) aan opsporingspartners. Opsporingsteams ontvangen
nu automatisch een bericht wanneer een VT-dossier een relatie heeft met een lopend
opsporingsonderzoek. Hiermee kunnen opsporingsteams direct het opsporingsbelang van
gerelateerde VT-dossiers afwegen. Via het ingerichte werkproces krijgen we bovendien
steeds beter zicht op het gebruik van VT-dossiers door opsporingsdiensten. Deze inzichten
sluiten aan bij de toekomstige verplichtingen vanuit het AML-pakket om statistieken
te delen over de opvolging die de opsporing geeft aan verdacht verklaarde dossiers.

Internationale samenwerking

In 2025 leverde FIU-Nederland een actieve bijdrage aan de Egmont Group: een samenwerkingsverband
van 181 FIU’s wereldwijd. Op beleidsmatig niveau vervulde Nederland samen met Canada
een leidende rol bij de ontwikkeling van het nieuwe Support and Compliance Process
binnen de Egmont Group. Deze procedure is een belangrijke stap vooruit in het waarborgen
van de kwaliteit en integriteit van het internationale FIU-netwerk. Een belangrijk
gezamenlijk resultaat van de Egmont Group is de herziening van de Principles for Information
Exchange. Deze principes vormen de internationale standaarden voor informatie-uitwisseling
tussen FIU’s.

In de voorbereiding op het nieuwe Europese anti-witwaspakket dat per medio 2027 in
werking zal treden, nam de FIU-Nederland deel aan diverse internationale werkgroepen.
Een voorbeeld is de werkgroep die zich richt op de gestandaardiseerde inhoud en het
formaat van ongebruikelijke transactie-meldingen binnen de Europese Unie.

Nationale samenwerking

In 2025 bleef FIU-Nederland inzetten op strategische samenwerking binnen de keten.
In samenwerkingsverbanden als het Financieel Expertise Centrum (FEC), de Infobox Crimineel
en Onverklaarbaar Vermogen (iCOV) en het Strategisch Programma Criminele Geldstromen
bundelt de FIU-Nederland signalen en inzichten, worden risico’s en fenomenen geduid
en wordt input voor beleidsontwikkeling geleverd. Deze samenwerkingen versterken de
gezamenlijke informatiepositie en dragen bij aan een samenhangende, ketenbrede aanpak
van witwassen en terrorismefinanciering.

De FIU-Nederland blijft ook inzetten op operationele samenwerking binnen de Fintell
Alliance. Binnen de Fintell Alliance werken analisten van de Rabobank, ABN AMRO, ING,
Knab, ASN Bank, Triodos Bank en FIU-Nederland op één locatie samen. Zij delen expertise
en richten zich op het identificeren, analyseren, onderzoeken en adresseren van kwetsbaarheden
in het financiële stelsel die voortkomen uit of samenhangen met misdrijven.

De FIU-Nederland heeft in 2025 weer vele mooie resultaten bereikt en ik wens de FIU-Nederland
veel succes toe met het vervolgen van deze belangrijke werkzaamheden, alsook met de
verdere voorbereiding op de implementatie van het nieuwe Europese anti-witwaspakket.

De Minister van Justitie en Veiligheid,
D.M. van Weel