Brief regering : Beleidsreactie advies Gezondheidsraad (GR) over meningokokken B (MenB)

Nr. 2278
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 mei 2026

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad (GR) zijn advies over vaccinatie tegen meningokokken
B (MenB) bij jonge kinderen en adolescenten (zie bijlage).1 Bij deze deelt het kabinet dit advies met de Kamer en geeft het kabinet direct een
beleidsreactie.

Aanleiding adviesvraag

De Gezondheidsraad adviseerde in 2018 en 2022 vaccinatie tegen MenB vooralsnog niet
op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP), omdat er sprake was van een klein
aantal ziektegevallen in combinatie met onzekerheid over de duur van bescherming door
vaccinatie, bijwerkingen van het vaccin en een zeer hoge kosteneffectiviteitsratio.
Omdat de GR in zijn advies aangaf dat er verschillende redenen kunnen zijn om het
advies in de toekomst te heroverwegen, zoals een toename in het aantal ziektegevallen
of een nieuw vaccin, heeft het Ministerie van VWS de GR gevraagd wat de huidige stand
van zaken op deze onderwerpen is. Daarom is op 3 april 2025 aan de GR gevraagd opnieuw
te adviseren over MenB-vaccinatie en daarbij in te gaan op de beschikbare vaccins
en huidige epidemiologie.2

Meningokokken in het kort

De meningokok is een bacterie die kan leiden tot meningokokkenziekte die kan resulteren
in hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging. Er zijn verschillende typen; vaccinatie
tegen meningokokken A, C, W en Y is al opgenomen in het RVP.

Samenvatting advies

De vaste commissie Vaccinatie van de GR heeft beoordeeld of vaccinatie tegen meningokokken
B voldoet aan de criteria voor ziektelast, werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid
en aanvaardbaarheid.

De commissie oordeelt dat de meningokokkenziekte zeker een zeer ernstige ziekte is
die zonder meer aanleiding geeft om vaccinatie tegen Meningokokken B binnen het RVP
te overwegen. Het aantal ziektegevallen en de sterfte is echter laag. Zo waren er
in 2025 onder kinderen van 0 t/m 4 jaar 26 ziektegevallen en 1 overlijden en onder
adolescenten van 15 t/m 24 jaar 32 ziektegevallen en 1 overlijden aan invasieve Meningokokken
B-infecties. Het vaccin tegen Meningokokken B is werkzaam en effectief tegen invasieve
Meningokokken B-infecties.

Wat betreft de veiligheid leidt vaccinatie bij jonge kinderen relatief vaak tot (hoge)
koorts, vooral als het wordt toegediend in combinatie met andere vaccins.

Over de aanvaardbaarheid geeft de commissie aan dat bij de huidige ziektelast op populatieniveau
de voordelen niet opwegen tegen de nadelen. Zo zouden jaarlijks 170.000 jonge kinderen
(een geboortecohort) 3 vaccinaties toegediend krijgen met de kans op hoge koorts en
medisch handelen. De daarmee te behalen gezondheidswinst is beperkt, aangezien het
aantal ziektegevallen laag is. Daarbij geeft de raad aan dat alleen bij een vaccineffectiviteit
van 100% en een hoge vaccinatiegraad de 1 tot 2 sterfgevallen en circa 7 ziektegevallen
met restverschijnselen voorkomen zouden kunnen worden. De effectiviteit van het vaccin
is echter lager, naar verwachting 80%, met een grote marge van onzekerheid. Bij adolescenten
is de te behalen gezondheidswinst lager, omdat invasieve infecties in deze groep verhoudingsgewijs
minder voorkomen. Ook is het niet bekend of het vaccin adolescenten gedurende de gehele
risicoperiode van 10 jaar beschermt. Alle argumenten overwegende adviseert de GR om
vaccinatie tegen Meningokokken B vooralsnog niet op te nemen in het RVP.

Tot slot geeft de commissie aan dat de kosteneffectiviteitsratio bij vaccinatie van
jonge kinderen en adolescenten zeer ongunstig is, wat niet passend is voor een programmatische
vaccinatie.

Beleidsreactie

Het kabinet is de Gezondheidsraad zeer erkentelijk voor zijn zorgvuldig en duidelijk
opgestelde advies. Aangezien de Gezondheidsraad oordeelt dat op populatieniveau de
voordelen van vaccinatie niet opwegen tegen de nadelen, neemt het Kabinet dit advies
over. Dat betekent dat meningokokken B vooralsnog niet wordt opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma.
Dat neemt niet weg dat meningokokken B een zeer ernstige infectieziekte is en dat
het kabinet zorgen van ouders rondom deze ziekte begrijpt. De epidemiologie van invasieve
meningokokken B wordt daarom zorgvuldig gemonitord. Een verandering in de epidemiologie
of het beschikbaar komen van nieuwe vaccins kan aanleiding zijn om opnieuw advies
te vragen.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
S.T.M. Hermans