Brief regering : Ontwikkelkader windenergie op zee

Nr. 102
BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 mei 2026

De elektriciteitsketen is de ruggengraat van het toekomstige energiesysteem. Veel
zaken die nu andere energiebronnen gebruiken, zullen in de toekomst overgaan op elektriciteit.
De verdere uitrol van wind op zee is een belangrijke factor in de doorontwikkeling
van de elektriciteitsketen. Het kabinet investeert daarom stevig in windenergie op
zee en heeft in april besloten om later dit jaar twee kavels van 1 Gigawatt (GW) te
vergunnen. Dit zullen de kavels IJmuiden Ver Gamma-A en IJmuiden Ver Gamma-B zijn1. Dit vraagt wijzigingen in het Ontwikkelkader windenergie op zee (hierna: ontwikkelkader).
Ook is de afgelopen periode op verschillende punten het wind op zee beleid gewijzigd,
wat verwerkt dient te worden in het ontwikkelkader.

Deze Kamerbrief gaat daarom in op drie verschillende zaken: (1) gedeeltelijke actualisatie
van de oplever- en tenderdata, (2) gewijzigd beleid dat leidt tot wijzigingen in het
ontwikkelkader en (3) een vooruitblik naar de verdere actualisatie van de routekaart
en het ontwikkelkader.

Gedeeltelijke actualisatie van de oplever- en tenderdata

De elektriciteit die de windparken IJmuiden Ver Gamma-A en IJmuiden Ver Gamma-B gaan
opwekken zal via één netaansluiting op zee aan land worden gebracht. TenneT ontwikkelt
dit net op zee. Deze windparken zouden oorspronkelijk in 2025 worden vergund, maar
door verslechterde marktomstandigheden en het achterblijven van de elektriciteitsvraag
heeft het vorige kabinet besloten om deze te faseren2. Het kabinet is daarom voornemens om dit jaar de twee kavels te vergunnen via subsidietenders1. Daarom moeten de opleverdata, onderdeel van het ontwikkelkader, geactualiseerd worden.
Bijgevoegd bij deze brief ontvangt de Kamer daarom een aangepast ontwikkelkader. Hierin
is de tijdslijn van de wettelijke opdracht aan TenneT om het net op zee voor IJmuiden
Ver Gamma-A en B aangepast op de tijdslijn van de windparken. Hiermee is voor TenneT,
de windparkontwikkelaars die zich willen inschrijven op de tender en andere partijen
duidelijk wanneer de aansluiting gerealiseerd is en het windpark gerealiseerd dient
te worden. Het kabinet werkt op dit moment aan de actualisatie van de routekaart.
Het kabinet heeft daarom besloten om de oplever- en tenderdata voor de andere netten
en windparken op zee in het bijgevoegde ontwikkelkader ongewijzigd te laten totdat
de routekaart is geactualiseerd en er meer duidelijkheid is over de nieuwe tenderplanning.
De verwachting is dat de Kamer hier eind van dit jaar over geïnformeerd zal worden.

Wijzigingen in beleid

De afgelopen periode zijn er verschillende beleidswijzigingen betreffende wind op
zee geweest. Zo zijn het Windenergie Infrastructuurplan Noordzee (WIN)3, het Actieplan Wind op Zee4 en het Programma Aansluiting Wind op Zee – Eemshaven5 (PAWOZ-Eemshaven) gepubliceerd. Daarnaast is per 1 januari 2026 de Energiewet in
werking getreden. Recent heeft dit kabinet ook het Partieel Herziene Programma Noordzee
2022–2027 aan de Kamer verstuurd, waarin extra ruimte voor wind op zee is aangewezen6.

Al deze wijzigingen vragen, in meer of mindere mate, een actualisatie van het ontwikkelkader.
Naast het aanpassen van de opleverdata van de dit jaar te vergunnen kavels zijn daarom
meer wijzigingen gemaakt in het ontwikkelkader. De belangrijkste betreffen:

– Het feit dat voor het windenergiegebied Ten Noorden van de Waddeneilanden niet langer
onderzocht wordt of een directe verbinding tussen het windpark en Eemshaven mogelijk
is voor de huidige routekaart, omdat in PAWOZ-Eemshaven is geconcludeerd dat er geen
elektrische routes voor deze verbinding mogelijk zijn. Het windenergiegebied blijft
wel in beeld als mogelijke toekomstige locatie voor een demonstratieproject voor waterstof
op zee7.

– TenneT krijgt opdracht rekening te houden met een mogelijke levensduurverlenging voor
de netten op zee behorende bij de windenergiegebieden Borssele, Hollandse Kust (Zuid)
en Hollandse Kust (Noord) tot 37 jaar.

– In het partieel herziene Programma Noordzee 2022–2027 is de ruimtelijke afweging gemaakt
en het eerder aangewezen windenergiegebied Doordewind herbevestigd en tevens aan de
westzijde uitgebreid. Daarom is Doordewind, kavel II, en het bijbehorende net op zee
nu definitief opgenomen in het ontwikkelkader. Eerdere voorbehouden zijn verwijderd.
Hiermee zijn de consequenties van de ruimtelijke afweging uit het partieel herziene
Programma Noordzee 2022–2027 ook meegenomen in de opdracht aan TenneT.

– De reservering van een klantaansluiting op Hollandse Kust (Noord) ten behoeve van
een demonstratieproject voor waterstof is aangepast in verband met de pauzering van
de demonstratieprojecten.

Vooruitblik

Met deze actualisering van het ontwikkelkader continueert het kabinet de uitrol van
wind op zee. Hiermee wordt een volgende stap naar een duurzamer, onafhankelijker en
weerbaarder Nederland gezet. Eind dit jaar zal de Kamer geïnformeerd worden over het
Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (pVAWOZ) waarin onderzoek wordt gedaan
naar nieuwe aanlandroutes voor wind op zee (na de huidige routekaart) en zullen ook
de nieuwe routekaart windenergie op zee en het bijbehorende ontwikkelkader met de
Kamer worden gedeeld.

De Minister van Klimaat en Groene Groei,
S. van Veldhoven-van der Meer