Brief regering : Verslag van de informele Toerismeraad van 16 en 17 april 2026

Nr. 694
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 6 mei 2026

Op 16 en 17 april 2026 vond de formele Toerismeraad plaats op Cyprus. Dit is een onderdeel
van de Raad voor Concurrentievermogen. Met deze brief stuur ik u het verslag van de
Raad.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
H.G. Herbert

Verslag Informele Raad voor Concurrentievermogen over Toerisme in Cyprus 16–17 april
2026

Inleiding

Tijdens de informele Toerismeraad spraken de EU-lidstaten over de toekomst van toerisme
in Europa. Het Cypriotische voorzitterschap initieerde deze Raad om te reflecteren
op de prioriteiten binnen de nieuwe Europese duurzame toerismestrategie die in 2026
gepubliceerd wordt. Gezien de actualiteit is er ook gesproken over de crisis in het
Midden-Oosten en de (in)directe gevolgen voor de toerismesector en hoe we ervoor kunnen
zorgen dat Europa een veilige en weerbare bestemming blijft.

Tijdens de openingsspeech benadrukte het Cypriotisch voorzitterschap het economische
belang van toerisme voor de Unie. Het gaat hierbij om 3 miljard overnachtingen, 10%
van het Europese Bruto Nationaal Product (BNP), 4,6 miljoen mkb-bedrijven en meer
dan 20 miljoen werknemers in de sector. Daarnaast benadrukte het voorzitterschap dat
Cyprus ondanks de onrust in het Midden-Oosten een veilige bestemming is.

Naar een nieuwe Europese duurzame toerisme strategie

Beleidsdebat

De vergadering opende met een gedachtewisseling over de aangekondigde Europese strategie
voor duurzaam toerisme. Eurocommissaris voor Duurzaam Transport en Toerisme Tzitzikostas
zette de beoogde prioriteiten van de nieuwe toerisme strategie uiteen, te weten concurrentievermogen
(inclusief skills), duurzame connectiviteit en gebalanceerd toerisme. De daarbij behorende
actiepunten omvatten onder andere verbeteren van vaardigheden (bijvoorbeeld via het
Pact for Skills en het aantrekken van arbeidskrachten, het stimuleren van innovatie en het ondersteunen
van reistechnologiebedrijven. Vervolgens benadrukt de Commissaris dat de strategie
essentieel is voor een gecoördineerde aanpak op EU-niveau en betere afstemming met
andere EU-beleidsterreinen.

Er was consensus onder de lidstaten over de noodzaak van een samenhangende EU-strategie
die de duurzaamheid, het concurrentievermogen en de veerkracht van het Europese toeristische
ecosysteem op de lange termijn versterkt, met volledig respect voor nationale competenties
en regionale bijzonderheden. Veel lidstaten onderstreepten het belang van effectief
bestuur op meerdere niveaus, gestructureerde coördinatie en beleidscoherentie op aanverwante
gebieden. Ook werd het belang van het verminderen van bestaande regeldruk voor toerismesector
door veel lidstaten, waaronder Nederland, benadrukt.

Een aantal lidstaten benadrukte de noodzaak om robuuste crisisbeheersingsmechanismen
op EU-niveau te ontwikkelen, specifiek voor de toeristische sector. Nederland, gesteund
door een aantal lidstaten, gaf expliciet aan dat er geen nieuw (crisis) instrumentarium
specifiek voor toerisme nodig is als er iets is wat generiek goed werkt. Dit om versplintering
van regelgeving te voorkomen.

Enkele lidstaten pleitten voor een apart budget voor toerisme binnen het volgende
Meerjarig Financieel Kader (MFK) en een speciale focus op toerisme in het Europees
Concurrentievermogenfonds. Ook sprak een groep lidstaten de wens uit om naast informele
ook formele raden te organiseren om vaker van gedachten te kunnen wisselen met alle
Europese Ministers verantwoordelijk voor toerisme.

Meerdere lidstaten, waaronder Nederland, wezen op het belang van het stimuleren van
toerisme binnen de EU – ook wel «inter-Europees toerisme» genoemd – als een belangrijke
kans. Door de stijgende ticketprijzen voor bestemmingen buiten Europa groeit de aantrekkelijkheid
van reizen binnen de EU. Dit biedt niet alleen economische mogelijkheden, maar sluit
ook aan bij de ambities op het gebied van duurzame mobiliteit en sluit aan bij een
weerbare sector.

Het belang van mkb voor weerbare toerisme sector in Europa

Beleidsdebat

De Raad sloot af met een beleidsdebat over de het belang van het mkb in de toerismesector.
De lidstaten benadrukten het belang van ondersteuning voor het mkb, dat meer dan 95%
van de sector uitmaakt. Het mkb heeft behoefte aan hulp bij weerbaarheid, crisisparaatheid,
digitalisering en de groene transitie. Beperkte financiële middelen, administratieve
druk en gebrek aan expertise vormen hierbij een belemmering. Toch bieden digitalisering
en duurzaamheid ook kansen: ze kunnen de efficiëntie, zichtbaarheid en concurrentiepositie
verbeteren, en zo de toeristische ervaring in Europa versterken. Nederland deelde
goede voorbeelden op dit gebied, o.a. het «Digitale Offensief Toerisme» van het Nederlands
Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) in opdracht van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat (EZK). Dit initiatief helpt de Nederlandse gastvrijheidssector bij
digitalisering, zodat ondernemers efficiënter kunnen werken, hun bereik vergroten
en beter kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden.