Brief regering : Stand van zaken gedeeltelijk PFAS-lozingsverbod

22 343
Handhaving milieuwetgeving

Nr. 444
BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 april 2026

PFAS hebben risico’s voor onze gezondheid en leefomgeving. We weten dat PFAS wijdverspreid
zijn. Daarom is het belangrijk de productie en het gebruik van PFAS aan banden te
leggen. Nederland is kartrekker voor een Europees verbod op PFAS. Daarnaast beperken
we emissies naar water, lucht en bodem zoveel mogelijk. En waar PFAS al in ons leefmilieu
aanwezig zijn, zetten we ons in om verspreiding te voorkomen.

In het coalitieakkoord (bijlage bij Kamerstuk 36 848, nr. 31) heeft het kabinet aangekondigd om te bezien of en hoe op korte termijn een lozingsverbod
voor PFAS mogelijk is. Op 21 juli 2025 is de Kamer door de toenmalige Minister van
IenW geïnformeerd dat een volledig PFAS-lozingsverbod niet wenselijk is, aangezien dit belangrijke sectoren in de maatschappij
zou stilleggen, zoals drinkwaterwinning en grondverzet.1 Daarom wordt als alternatief gekeken naar een gedeeltelijk PFAS-lozingsverbod, gericht op specifieke sectoren of activiteiten met een hoge PFAS-uitstoot.
Mijn voorganger heeft toegezegd u in het eerste kwartaal van 2026 een uitwerking van
zo’n gedeeltelijk lozingsverbod te sturen.2 Die toezegging blijkt helaas niet haalbaar.

Om te komen tot een uitwerking van een gedeeltelijk lozingsverbod is meer informatie
nodig. Daarvoor loopt nu een onderzoek waarin wordt gekeken naar wat we hiermee willen
bereiken in termen van milieuwinst, maar ook welke gevolgen in de praktijk er kunnen
zijn, zoals effecten en mogelijke knelpunten voor het bedrijfsleven. Ook de uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid zijn belangrijke elementen in dit onderzoek. Het formuleren van
de eisen en voorwaarden van het onderzoek vroeg om zorgvuldigheid en kostte daarmee
tijd. Met deze brief informeer ik u over de opzet van deze verkenning en het vervolg.

Scope onderzoek

Het doel van het onderzoek is om te kijken hoe een gedeeltelijk PFAS-lozingsverbod
kan worden ingevuld, met duidelijke vermindering van PFAS-emissies naar water op een
juridisch houdbare, uitvoerbare en proportionele wijze. Door de wijdverbreide aanwezigheid
van PFAS in het milieu is volledige nul-emissie niet haalbaar, terwijl tegelijkertijd
de druk toeneemt om verdere nieuwe emissies zo veel mogelijk te voorkomen. Het Ministerie
van IenW heeft daarom opdracht gegeven aan een consortium van gespecialiseerde partijen
om hier onderzoek naar te doen.

In dit onderzoek wordt nader gekeken naar sectoren en activiteiten met substantiële
emissies van PFAS die nieuw worden toegevoegd aan het milieu, bijvoorbeeld omdat bedrijven
PFAS in hun productieproces gebruiken. Dit wordt casusgericht verkend. In het onderzoek
wordt op verzoek van de Tweede Kamer ook bekeken hoe de afvalsector kan worden meegenomen
in een gedeeltelijk lozingsverbod.3 Daarbij is expliciet aandacht voor de spanning tussen het streven naar maximale bescherming
van waterkwaliteit en volksgezondheid enerzijds en het in stand houden van essentiële
maatschappelijke functies anderzijds. Het gaat daarbij onder meer om activiteiten
zoals bodemsaneringen, afvalverwerking, drinkwaterproductie, waterbeheer en infrastructurele
projecten, waarbij PFAS niet altijd worden toegevoegd, maar wel vrijkomen als gevolg
van verplaatsen van al bestaande verontreinigingen.

Daarnaast wordt het onderzoek uitgevoerd met aandacht voor nieuwe ontwikkelingen zoals
de komst van een norm voor PFAS in het oppervlakte- en grondwater bij de recente aanpassing
van de Kaderrichtlijn Water, Richtlijn Prioritaire Stoffen en Grondwaterrichtlijn4 en de aanstaande Europese PFAS-restrictie onder REACH.

Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van een gedeeltelijk verbod zijn nadrukkelijke
aandachtpunten in deze verkenning. Tijdens de verkenning wordt dit dan ook getoetst
bij andere overheden, relevante maatschappelijke partijen en het bedrijfsleven.

Planning en vervolg

Naar verwachting zullen de resultaten van dit onderzoek in het derde kwartaal van
2026 gereed zijn. Aan de hand van de uitkomsten zal het kabinet besluiten of en hoe
op korte termijn een lozingsverbod voor PFAS mogelijk is. De Kamer wordt daar in het
najaar van 2026 per brief over geïnformeerd.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
V.P.G. Karremans