Brief regering : Regionale Aanklagersconferentie in Afrika

Nr. 220
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 23 april 2026

Naar aanleiding van het verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking van 18 maart 2026 (kenmerk: 2026Z04669/2026D12259) informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken, over de opzet
en inzet van het kabinet voor de regionale aanklagersconferentie in Afrika. Deze conferentie,
genoemd in de Kamerbrief over de Nederlandse inzet tegen conflict-gerelateerd seksueel
geweld (conflict-related sexual violence, CRSV) van 9 december 2025 (Kamerstuk 36 180, nr. 182), richt zich op de samenwerking tussen openbaar aanklagers en andere actoren in de
regio die betrokken zijn bij de berechting van daders van CRSV.

Doel en opzet conferentie

De conferentie vindt plaats in Nairobi op 14 en 15 oktober 2026 en is de eerste regionale
conferentie voor openbaar aanklagers uit Sub-Sahara Afrika die werken aan de strafrechtelijke
vervolging van CRSV. Het initiatief en de inhoudelijke en logistieke organisatie van
de conferentie is volledig in handen van het VN Team of Experts on the Rule of Law and Sexual Violence in Conflict (hierna: Team of Experts). Nederland heeft vanaf het begin zijn steun uitgesproken voor dit initiatief en
financiert een groot deel van de conferentie.

Het Team of Experts heeft Nederland geïnformeerd dat de conferentie een praktische insteek zal hebben,
gericht op het samenbrengen van juridische professionals, openbaar aanklagers die
bevoegd zijn voor de vervolging van internationale misdrijven en maatschappelijke
organisaties die slachtoffers (juridisch) ondersteunen. Het doel van de conferentie
is het versterken van de strafrechtelijke vervolging van CRSV door het delen van ervaringen
met onderzoek en vervolging, het bespreken van trends en knelpunten, en het versterken
van de regionale samenwerking.

De regionale conferentie bouwt voort op de allereerste International Conference of Prosecutors on Accountability for Conflict-Related Sexual
Violence, die in maart 2024 in Den Haag plaatsvond. Deze conferentie werd gezamenlijk georganiseerd
door het Team of Experts onder leiding van de VN Speciaal Vertegenwoordiger van de secretaris-generaal voor
Seksueel Geweld in Conflict, mevrouw Pramila Patten, en Nederland, met steun van Frankrijk
en het Verenigd Koninkrijk. Daar is afgesproken om de samenwerking tussen openbaar
aanklagers verder te verdiepen via een Community of Practice én via regionale bijeenkomsten. De Community of Practice is in maart 2026 gelanceerd als digitaal platform en internationaal netwerk. Binnen
dit platform kunnen openbaar aanklagers en andere juridische professionals die werken
aan de strafrechtelijke vervolging van CRSV binnen nationale rechtssystemen kennis,
praktijkervaring en hulpmiddelen delen en vinden.

Het Team of Experts kiest voor Sub-Sahara Afrika als focus. CRSV komt er op grote schaal voor, onder
meer in Soedan, de Democratische Republiek Congo en Ethiopië. Er is in deze regio
een dringende noodzaak om straffeloosheid aan te pakken en overlevenden toegang tot
gerechtigheid te bieden. Bovendien geeft het Team of Experts aan dat er behoefte is aan meer uitwisseling van ervaring en samenwerking in deze
regio.

Nederland zal bij de conferentie aansluiten met relevante experts.

Inzet kabinet CRSV

De inzet van het kabinet is er op gericht bij te dragen aan de bestrijding van CRSV,
in het bijzonder het tegengaan van straffeloosheid, het ondersteunen van slachtoffers
en het internationaal agenderen van CRSV.1 Zo steunt het kabinet de komende jaren vrouwen(rechten)organisaties die onder meer
hulp bieden aan overlevenden van CRSV via het Vrouwen, Vrede en Veiligheid-instrument
van het subsidiebeleidskader FemFocus (39,9 miljoen euro, 2026–2030). De steun aan
deze conferentie en het VN Team of Experts onderstreept de inzet van dit kabinet.
De conferentie is bovendien in lijn met de doelstellingen van het vierde Nationaal
Actieplan 1325 inzake Vrouwen, Vrede en Veiligheid.2

Nederland ondersteunt al geruime tijd het mandaat van VN Speciaal Vertegenwoordiger
Patten en het Team of Experts. Speciaal Vertegenwoordiger Patten heeft als taak seksueel geweld in conflictsituaties
bij de VN te agenderen en hierover aan de Veiligheidsraad te rapporteren. Bovendien
ondersteunt zij samen met het Team of Experts VN-missies en staten bij het voorkomen en bestrijden van seksueel geweld.

Het kabinet is bovendien voornemens om dit jaar het VN Trust Fund to End Violence against Women eenmalig met 2 miljoen euro te financieren.3 Het Trust Fund ondersteunt wereldwijd vrouwenrechtenorganisaties bij het voorkomen
van geweld tegen vrouwen en meisjes, het verbeteren van toegang tot hulpverlening
en het versterken van de uitvoering van wet- en regelgeving ter bescherming van slachtoffers.
Zo biedt het fonds hulp aan overlevenden van CRSV, bijvoorbeeld in Kosovo en Kameroen,
waar organisaties juridische bijstand en psychosociale zorg bieden.

De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.W. Sjoerdsma