Brief regering : Onderzoek ‘’Handelingsperspectieven en knelpunten in de aanpak van vreemdelingen met een psychische zorg- en veiligheidsbehoefte’’

25 424
Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 3552
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE, DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT EN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 april 2026

Met deze brief bieden wij u het onderzoek «Handelingsperspectieven en knelpunten in
de aanpak van vreemdelingen met een psychische zorg- en Veiligheidsbehoefte» aan.
Dit is een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd (hierna: inspecties). Zij hebben onderzoek gedaan naar de knelpunten in de
samenwerking tussen uitvoeringsorganisaties in de migratie-, zorg- en strafrechtketen
(ketenpartners) als het gaat om vreemdelingen met een psychische zorg- en veiligheidsbehoefte.
Daarbij is ook gekeken naar het handelingsperspectief dat uitvoeringsorganisaties
ervaren in het werken met deze vreemdelingen.

De inspecties concluderen in dit onderzoek dat de verblijfsrechtelijke positie van
vreemdelingen negatieve gevolgen kan hebben voor de zorg waarop zij aanspraak kunnen
maken, de planbaarheid van die zorg en de mogelijkheid tot oplegging van een maatregel
terbeschikkingstelling (tbs-maatregel). Daarnaast constateren de inspecties dat de
huidige beleidskaders onvoldoende handelingsperspectief bieden aan uitvoeringsorganisaties
wanneer terugkeer naar het land van herkomst (tijdelijk) niet mogelijk blijkt. De
Inspectie JenV stelde al in eerdere onderzoeken vast dat belangrijke knelpunten in
de aanpak hiervan zijn: gebrekkige informatie-uitwisseling tussen uitvoeringsorganisaties,
beperkte integrale samenwerking en regievoering, discontinuïteit in de zorg en wettelijke
beperkingen. Uit het als bijlage meegestuurde onderzoek blijkt dat daar in het geval
van vreemdelingen een aantal specifieke knelpunten bijkomen, die samenhangen met hun
vreemdelingrechtelijke positie als asielzoeker of onrechtmatig verblijvende vreemdeling.
De inspecties stellen dat dit een andere aanpak vereist van uitvoeringsorganisaties
dan bij personen met verward of onbegrepen gedrag in het sociaal domein.

Wij zijn de inspecties erkentelijk voor deze analyse en de wijze waarop het rapport
inzicht biedt in knelpunten in de samenwerking tussen uitvoeringsorganisaties in de
migratie-, zorg- en strafrechtketen als het gaat om deze vreemdelingen. Op dit moment
zijn de betrokken ministeries verschillende opties aan het onderzoeken om deze knelpunten
te verminderen.

Uw Kamer wordt hier eind 2026 over geïnformeerd, waarbij wij ook inhoudelijk zullen
reageren op de verschillende aanbevelingen van de inspecties. Daarnaast zal tevens
ingegaan worden op de toezeggingen die gedaan zijn tijdens het commissiedebat verward
en onbegrepen gedrag en veiligheid van 9 april jl. ten aanzien van vreemdelingen.

De Minister van Asiel en Migratie,
G. van den Brink

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
S.T.M. Hermans

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
K.T. van Bruggen