Brief regering : Reactie op gerechtelijke uitspraken inzake luchthavens

Nr. 1270
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 april 2026

Op 16 april jl. heeft de Rechtbank Gelderland uitspraak gedaan in de beroepen van
Coöperatie Mobilisation for the Environment (MOB) en anderen tegen meerdere besluiten
over Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport. De vaste
commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft mij op 17 april jl. gevraagd om
voor het commissiedebat van 21 april schriftelijk te reageren op deze uitspraken.
Het betreft daarbij enerzijds de uitspraak inzake de luchthaven Lelystad Airport,
die vraagt dat ik opnieuw beoordeel of er handhavend opgetreden moet worden tegen
uitbreiding van de luchthaven, en anderzijds de rechterlijke uitspraak dat Eindhoven
Airport en Rotterdam The Hague Airport een natuurvergunning nodig hebben.

Met deze brief voldoe ik aan uw verzoek. De rechtbank heeft de volgende uitspraken
gedaan.

Besluiten passende maatregelen Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport

Mijn ambtsvoorganger had in haar rol als bevoegd gezag besloten dat de luchthavens
Eindhoven en Rotterdam niet hoefden te worden ingeperkt ten behoeve van de natuur.
De rechtbank vernietigt deze besluiten. De rechtbank oordeelt dat onvoldoende aannemelijk
is gemaakt dat voldoende andere stikstof reducerende maatregelen worden getroffen
die leiden tot noodzakelijke daling van stikstofdepositie voor de Natura 2000-gebieden
waar de luchthavens effect op hebben. Binnen acht weken moet een nieuw besluit worden
genomen. Hoger beroep bij de Raad van State is mogelijk.

Positieve weigeringen en maatwerkbesluiten Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague
Airport

Mijn ambtsvoorganger had in haar rol als bevoegd gezag besloten dat er geen natuurvergunning
nodig was voor de luchthavens Eindhoven en Rotterdam. De luchthavens zijn volgens
de rechtbank wel gewijzigd ten opzichte van de eerdere toestemming voor de Europese
referentiedatum. Dat betekent dat, in lijn met de Rendac uitspraak van 18 december
2024, een vergunning nodig is voor de gehele luchthaven na wijziging.

Omdat een natuurvergunningplicht geldt voor beide luchthavens, is een maatwerkvoorschrift
niet mogelijk en vernietigt de rechtbank ook de opgelegde maatwerkvoorschriften, waaronder
het emissieplafond.

Handhavingsbesluiten Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad Airport

Verder heeft de rechter de weigering om handhavend op te treden jegens Eindhoven en
Rotterdam The Hague Airport vernietigd. De rechter vindt dat de belangen opnieuw afgewogen
moeten worden. Daarbij speelt een rol dat sinds de publicatie van de ontwerpnatuurvergunning
en de beslissing op het bezwaar inzake het handhavingsverzoek meer dan 2,5 jaar is
verstreken.

Ook heeft de rechter de weigering om handhavend op te treden tegen de ingebruikname
van het Noordelijk Areaal bij Lelystad Airport voor groot zakelijk verkeer (General
Aviation) vernietigd. Ook daar vond de rechter de belangenafweging onvoldoende.

Handhaven

Tot er nieuwe besluiten zijn genomen op de vergunningsaanvragen, worden de luchthavens
strikt genomen geëxploiteerd in strijd met de natuurvergunningsplicht uit de Omgevingswet.
Bij een heroverweging van de handhavingsbesluiten moet per luchthaven worden bekeken
welke maatregelen nodig zijn, daarbij worden alle belangen betrokken. Dat wil zeggen
het natuurbelang versus het brede maatschappelijke en economische belang van de luchthavens.

Voor nu

De uitspraken worden nu inhoudelijk bestudeerd. De uitspraken bevestigen dat de rechtspraak
over stikstof mede door de Rendac uitspraak van 18 december 2024 bijzonder complex
is geworden.

Over het algemeen bevestigen deze uitspraken wederom de noodzaak en urgentie om met
een overtuigende aanpak op natuurherstel te komen. Want alleen dan kunnen we weer
natuurvergunningen verlenen: dat geldt voor alle sectoren, niet alleen de luchtvaart.
Daarom werken we hier met het hele kabinet hard aan.

Ik zal op een later moment uw Kamer informeren en laten weten wat onze vervolgstappen
zijn ten aanzien van hoger beroep en nieuw te nemen besluiten.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen