Brief regering : Voornemen besluit Verordening kerndoelen Friese taal en cultuur 2026

31 289
Voortgezet Onderwijs

Nr. 870
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 april 2026

Op 18 februari 2026 hebben de provinciale staten van Fryslân de Verordening kerndoelen
Friese taal en cultuur 2026 (hierna: Verordening) unaniem vastgesteld. Een belangrijke
mijlpaal in de actualisatie van het curriculum gezien het Fries een tweede rijkstaal
is van Nederland. Per brief d.d. 10 maart 2026 hebben de provinciale staten van Fryslân
mij verzocht de Verordening goed te keuren. Hierbij informeer ik uw Kamer over mijn
voornemen om de Verordening goed te keuren.

Kerndoelen Friese taal en cultuur

In samenwerking met onderwijsprofessionals en vakexperts heeft Cedin (in opdracht
van de provincie Fryslân) de afgelopen jaren met veel inzet gewerkt aan het actualiseren
van de kerndoelen. Ik wil hen daar hartelijk voor bedanken.

Waar de huidige kerndoelen zich vooral richten op taalvaardigheid van het Fries, richten
de geactualiseerde kerndoelen (hierna: kerndoelen) ook op de Friese cultuur en geschiedenis
en op taalbewustzijn. Het zijn ambitieuze kerndoelen die bijdragen aan het provinciale
en landelijke beleid om de Friese taal als tweede Rijkstaal te beschermen én te bevorderen.
Ook dragen ze bij aan de doelstellingen uit de Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer 2024–20281 tussen Rijk en provincie. We geven hiermee invulling aan de ambities uit het Coalitieakkoord
om rijkstalen, regionale talen, streektalen en dialecten te ondersteunen en te stimuleren.
Het landelijk expertisecentrum voor het curriculum (SLO) beoordeelt het als een kwalitatief
verantwoorde en vakinhoudelijke set voor het Friese onderwijs, en adviseert om de
kerndoelen goed te keuren.2 SLO adviseert om te monitoren of de ambities voor het Fries realistisch en uitvoerbaar
zijn voor alle scholen, en op welke termijn.

De omvang van de set kerndoelen is namelijk groter dan de door SLO uitgewerkte systematiek
van het toekennen van ontwerpruimte en vraagt daarmee om extra inzet vanuit de vrije
ruimte van scholen in de provincie Fryslân.

Daarnaast kan het met name in het vmbo zo zijn dat de kerndoelen een hogere ambitie
tonen dan het eindniveau in de examenprogramma’s. Ook dit is een punt om te monitoren.

Cedin heeft de kerndoelen beproefd via scholen in Fryslân. De gedeputeerde staten
van Fryslân hebben daarbij overleg gevoerd met het Friese primair en voortgezet onderwijs.
Scholen zijn erg positief over de kerndoelen en geven aan goed met de kerndoelen te
kunnen werken. De verbinding met de kerndoelen van andere leergebieden zoals Nederlands
en kunst en cultuur, blijkt goed mogelijk. Al met al dragen de kerndoelen bij aan
een positieve houding ten aanzien van het Fries, het bevorderen van begrip, en het
mondelinge en schriftelijke Friese taalgebruik.

De kerndoelen Friese taal en cultuur voldoen hiermee aan de wettelijke eisen zoals
geformuleerd in artikel 9, zevende en achtste lid, van de Wet op het primair onderwijs
(hierna: WPO) en artikel 2.17, eerste en tweede lid, van de Wet op het voortgezet
onderwijs 2020 (hierna: WVO 2020). Om deze redenen ben ik voornemens om de Verordening
kerndoelen Friese taal en cultuur 2026 goed te keuren.

In 2014 heeft het Rijk de bevoegdheid voor het vaststellen van de kerndoelen Friese
taal en cultuur overgedragen aan de provincie Fryslân. Op grond van artikel 9, zesde
lid, van de WPO en de artikelen 2.16, tweede lid, en 2.17, vijfde lid, van de WVO
2020, dien ik de kerndoelen goed te keuren en mijn voorgenomen besluit met beide Kamers
te delen. Hierna worden de geactualiseerde kerndoelen Friese taal en cultuur per 1 augustus
2026 van kracht en treden ze gelijk in werking met de geactualiseerde kerndoelen Nederlands
en rekenen-wiskunde.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J.Z.C.M. Tielen