Brief regering : Nederlandse deelname Expo 2025 Osaka

Nr. 68
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 april 2026

In deze brief informeer ik uw Kamer over de resultaten van de Nederlandse deelname
aan de wereldtentoonstelling de Expo 2025 Osaka in Japan.

De 36e editie van de vijfjaarlijkse wereldtentoonstelling vond plaats van 13 april tot en
met 13 oktober 2025. Dit is de tweede keer dat de Expo in Osaka werd georganiseerd.
In totaal namen meer dan 160 landen en internationale organisaties deel aan de Expo.
Zij presenteerden, zich via hun eigen paviljoen, aan in totaal ruim 29 miljoen bezoekers.
Gastland Japan koos als overkoepelend thema voor deze Expo «Designing Future Societies for our Lives».

Het kabinet bekrachtigde op 20 mei 2022 de Nederlandse deelname aan de Expo 2025 Osaka.
Voor Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en andere (culturele) organisaties
was dit een unieke mogelijkheid om hun kennis en kunde aan een groot internationaal
publiek te presenteren.

Versterking relaties tussen Nederland Japan

De Nederlandse deelname aan Expo 2025 Osaka onder het thema «Common Ground» was gericht op de positionering van Nederland als open en betrouwbare handels- en
innovatiepartner. Deelname was daarbij geen doel op zich, maar een middel om het Nederlandse
belang te dienen binnen de langdurige economische, politieke en culturele relatie
met Japan: een stabiele partner in een onrustige regio, in een geopolitieke context
die stabiele vriendschappen vergt. De Expo viel samen met de viering van 425 jaar
bilaterale betrekkingen tussen Nederland en Japan, waaraan tijdens de Expo uitgebreid
aandacht is besteed.

De relatie met Japan is breed en intensief en gaat meer dan vier eeuwen terug. Nederland
had vanaf 1600 ruim 200 jaar lang als enige Europese natie een handelsrelatie met
Japan. Handel vormt daarmee van oudsher het zwaartepunt van de relatie. Japan is de
vijfde economie ter wereld en de vierde handelspartner van Nederland in Azië. Meer
dan 700 Japanse bedrijven met ruim 800 vestigingen zijn in Nederland actief, terwijl
ruim 150 Nederlandse bedrijven op de Japanse markt opereren.

In de afgelopen vijf jaar zijn de betrekkingen ook politiek in gewicht toegenomen,
mede door de veranderende geopolitieke verhoudingen. Japan ontwikkelt zich tot een
steeds belangrijkere, gelijkgezinde partner in Oost-Azië. Daarnaast werken Nederland
en Japan intensief samen op het gebied van wetenschap en cultuur. De succesvolle Nederlandse
deelname aan de Expo heeft de bilaterale relatie verder versterkt en een impuls gegeven
waarvan ver na 2025 de vruchten nog geplukt kunnen worden.

Het Nederlandse Expo-paviljoen

Nederland nam deel aan de Expo 2025 Osaka met een eigen paviljoen. Vanwege het tijdelijke
karakter van een wereldtentoonstelling is ervoor gekozen om voor de Expo een paviljoen
te ontwerpen en te bouwen volgens circulaire principes en krijgt het paviljoen een
tweede leven na de Expo. Het ontwerp, de bouw, onderhoud en ontmanteling werden begin
2023 via een Europese aanbesteding gegund aan het consortium «A new Dawn» van RAU Architecten, Tellart Design, DGRM Ingenieurs en het Japanse bouwbedrijf
Asanuma. De exploitatie van het paviljoen was aan Van der Linde Catering gegund.

Meer dan 1,2 miljoen bezoekers hebben het Nederlandse paviljoen bezocht waarmee we
vrijwel aan onze maximale capaciteit zaten. Maar liefst 94% van de bezoekers kwam
uit Japan waarmee Nederland zich aan het Japanse publiek op de kaart heeft kunnen
zetten als land dat innovatie en duurzaamheid hoog in het vaandel heeft en met innovatie
en duurzame oplossingen kan bijdragen aan wereldwijde uitdagingen zoals energietransitie,
voedselzekerheid en digitalisering en vergrijzende samenlevingen. De bezoekers gaven
het Nederlandse paviljoen een waardering van 8,4 en velen gaven aan na het bezoek
een positiever beeld te hebben van Nederland. Het paviljoen genereerde bovendien aanzienlijke
media-aandacht en viel ook in de prijzen, met daarnaast meerdere nominaties voor onderscheidingen.

Het paviljoen wordt op dit moment ontmanteld en Nederland komt daarbij zijn circulaire
belofte na. Het Japanse Human Resources-bedrijf Pasona heeft het Nederlandse paviljoen overgenomen en zal het als kantoor betrekken op Awaji
eiland in de buurt van Kobe.

Brede en intensieve programmeringskalender

De Expo bood bij uitstek een platform om samenwerking te verdiepen en nieuwe partnerschappen
te stimuleren. Om de kansen voor Nederland optimaal te benutten, is in een vroeg stadium
een brede samenwerking opgezet met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, kennisinstellingen,
publieke partners en culturele organisaties. Samen met deze partijen is een integrale
programmering ontwikkeld voor de volledige periode van zes maanden, met bijzondere
aandacht voor de sectoren hightech & digitalisering, life sciences & health, energietransitie en agrofood &
tuinbouw, aangevuld met een uitgebreid cultureel programma.

Onder het overkoepelende thema «Common Ground» vonden gedurende de zes maanden in totaal 143 evenementen plaats. De Expo werd daarmee
optimaal benut als platform voor concrete samenwerking, kennisuitwisseling en het
versterken van internationale netwerken. Bij verschillende activiteiten is ook samengewerkt
met andere landen, onder meer in EU-kader.

De Nederlandse deelname ging officieel van start met de opening van het paviljoen
door voormalig Minister-President Dick Schoof op 22 april 2025. Deze opening markeerde
het begin van de zakelijke programmering, waarin handels- en economische missies,
talrijke politieke en hoog ambtelijke delegaties en vertegenwoordigers van overheden,
universiteiten, bedrijven, culturele en andere organisaties de Expo en het Nederlandse
paviljoen bezochten. Een belangrijk hoogtepunt was de Nationale Dag van Nederland
op 21 mei 2025, waarbij Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander aanwezig was, vergezeld
door de toenmalige Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.

Tijdens het bezoek van de voormalige Minister-President aan Japan is met zijn Japanse
ambtsgenoot Ishiba een actieplan bij het Strategische Partnerschap tussen beide landen
ondertekend. Dit actieplan vormt een stevig fundament voor de verdere versterking
en verbreding van de Nederlands-Japanse samenwerking.

Economische en handelsmissies

Een belangrijk onderdeel van de zakelijke programmering bestond uit economische en
handelsmissies. In een reeks missies onder leiding van verschillende bewindspersonen
en hoge ambtenaren kregen Nederlandse bedrijven de kans nieuwe relaties met Japanse
counterparts aan te gaan en bestaande banden te verdiepen. In totaal namen meer dan
350 vertegenwoordigers van bedrijven, kennisinstellingen en universiteiten deel.

Rond de Nationale Dag van Nederland bezochten een hightech- en digitaliseringsmissie,
onder leiding van de toenmalige Minister van Economische Zaken en Klimaat, en een
CEO-missie, met vertegenwoordigers van toonaangevende Nederlandse bedrijven onder
leiding van VNO-NCW, Japan. In juni 2025 volgde een missie op het gebied van duurzame
en gezonde voeding onder leiding van de toenmalige Staatssecretaris van Landbouw,
Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, gevolgd door een «life sciences & health»-missie.
In september 2025 vonden achtereenvolgens drie missies plaats vanuit de tuinbouwsector
(met de gemeente Westland), de duurzame chemiesector en de energiesector. De energiemissie
werd geleid door de toenmalige Minister voor Klimaat en Groene Groei, waarbij ook
de burgemeester van Rotterdam, Carola Schouten, aansloot. Daarnaast zijn diverse activiteiten
georganiseerd met speciale aandacht voor vrouwelijk ondernemerschap en «start- en
scale-ups». Ten slotte bezocht een wetenschapsdelegatie onder leiding van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Expo, in samenhang met deelname aan de Sciences and Technology Council (STC) in Kyoto.

De programma’s bestonden veelal uit matchmaking tussen Nederlandse en Japanse bedrijven,
bedrijfsbezoeken en contacten met overheden en andere organisaties. In de meeste gevallen
werd naast de Expo in Osaka ook Tokio bezocht, en was er aandacht voor Japanse bedrijven
die actief zijn in Nederland.

Hoewel het in dit stadium nog niet mogelijk is vast te stellen hoeveel extra omzet
de activiteiten hebben gegenereerd, tekenen de eerste resultaten zich al af.

Tijdens de verschillende handelsmissies zijn tot nu toe 27 samenwerkingsintenties
zoals Memoranda of Understanding, Letters of Intent en Partnerschappen ondertekend, die kunnen leiden tot verdere samenwerking of contracten tussen bedrijven,
gemeenten, universiteiten en andere organisaties. Ook hebben al de eerste vervolgmissies
plaatsgevonden in de vorm van tegenbezoeken uit diverse sectoren vanuit Japan aan
Nederland. Verder zijn twee Partners for International Business programma’s (PIB) ontwikkeld op het gebied van tuinbouw en deep tech.

Cultureel programma

Gedurende de Expo vond ook een uitgebreid cultureel programma plaats waarmee de Nederlandse
kunst- en cultuursector op de kaart is gezet in Japan, met het Nieuwe Instituut als
curator van het programma. In het paviljoen waren bijna elk weekend tentoonstellingen
en talkshows, goed voor ruim 360.000 bezoekers. Meer dan 150 deelnemers uit 18 disciplines
werkten mee aan circa 70 evenementen op en rondom de Expo, waaronder een designertentoonstelling
met 15 gezamenlijke Nederlandse-Japanse ontwerpen.

Daarnaast waren er vier culturele missies (mode en textiel, theater, muziek en beeldende
kunst) en publieke optredens van onder meer het Rotterdams Philharmonisch Orkest,
Nederlandse DJ’s, Ellen ten Damme met de Dutch Swing College Band en saxofonist Benjamin
Herman. Veel activiteiten kregen een vervolg in Japan en daarbuiten. Zo leidde de
dansvoorstelling UNUM van dansgroepen Land Fes en Introdans tot meerdere internationale
optredens en breidde Saga Prefectuur haar artist-in-residence programma uit. Het programma
droeg daarmee niet alleen bij aan succesvolle programmering tijdens de Expo, maar
ook aan een duurzame versterking van de culturele infrastructuur tussen Nederland
en Japan.Top of Form

Ten slotte is de Nederlandse deelname aan de Expo ondersteund door een mediastrategie
via traditionele en sociale media, online en offline. Het Nederlandse paviljoen kreeg
veel aandacht, vooral in Japanse media, met meer dan 5.000 (online) artikelen. Design-
en architectuurplatforms noemden het paviljoen regelmatig als een van de hoogtepunten.
Omdat het Nederlandse paviljoen als een van de weinige paviljoens na de Expo wordt
hergebruikt, is er veel belangstelling voor het verhaal over circulariteit en het
«tweede leven» van het paviljoen.

Begroting

De begroting voor de Nederlandse deelname bedroeg oorspronkelijk 20 miljoen euro.
Vanwege oplopende bouwkosten – waar alle deelnemende landen aan de Expo mee te maken
kregen – is het budget verhoogd naar 24 miljoen euro. De kostenstijging werd veroorzaakt
door meerdere externe factoren: oplopende kosten van bouwmaterialen, schaarste in
de Japanse (gesloten en overspannen) bouwsector, verandering van de lokale arbeidswetgeving
en beperkingen rondom de import en certificering van bouwmaterialen en een tekort
aan buitenlandse arbeidskrachten in Japan.

De Nederlandse deelname aan de Expo is binnen de vastgestelde begroting gerealiseerd.
Van de 24 miljoen euro is ca. 17 miljoen euro aangewend voor de aanbesteding, bouw,
exploitatie en ontmanteling van het Nederlandse paviljoen door de uitvoerder van het
project, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Het resterende budget is gebruikt
voor de programmering en de personele inzet voor het Expo project. Daarnaast hebben
het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen elk 250.000 euro ter beschikking gesteld voor het culturele programma.
Voorts is er ook nog sponsorgeld binnengehaald.

Externe evaluatie Expo

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft na een aanbesteding de bureaus Technopolis
B.V. en MDF Training & Consultancy de opdracht verleend om de Nederlandse deelname
aan de Expo in Osaka te evalueren. Zij onderzochten de doeltreffendheid en doelmatigheid
van deze deelname en op basis hiervan formuleerden zij lessen en aanbevelingen voor
toekomstige deelname aan soortgelijke evenementen. Het eindrapport, dat als bijlage
is toegevoegd, geeft de succesfactoren en knelpunten op een objectieve en zakelijke
manier weer. Het ministerie is als opdrachtgever tevreden met het eindrapport. Met
de lessen en aanbevelingen kunnen we ons voordeel doen voor een volgend groot evenement
waaraan Nederland deelneemt.

Conclusie deelname Expo Osaka 2025

Voor het kabinet was het, gezien de kansen om Nederlandse kennis en expertise internationaal
te presenteren en de zakelijke mogelijkheden die de Expo bood, van groot belang om
de Nederlandse deelname tot een succes te maken. In het licht van mondiale geopolitieke
ontwikkelingen bood de Expo bovendien een uitgelezen moment om de bilaterale relatie
met Japan op economisch, politiek en cultureel vlak te intensiveren. Nederland heeft
zich met een innovatief concept aan een breed publiek gepresenteerd als samenwerkingspartner
voor het ontwikkelen van duurzame oplossingen op het gebied van energietransitie,
hightech, life sciences & health en de agro- en tuinbouwsector. Bedrijfsleven en kennisinstellingen
hebben intensief gebruikgemaakt van de mogelijkheden van het Nederlandse paviljoen
en zien kansen om deze inzet, samen met de overheid, verder te verdiepen. Dit geldt
ook voor de culturele samenwerking met Japan.

De eerste spin-off tekent zich inmiddels al af. Daarmee kunnen de doelen van de Nederlandse
deelname aan de Expo – het bevorderen van kansen op zakelijk, maatschappelijk en politiek
vlak – verder worden bestendigd.

Deelname Expo Riyad 2030

De volgende wereldtentoonstelling vindt plaats in Saoedi-Arabië van 1 oktober 2030
tot 31 maart 2031. Het hoofdthema van de Expo 2030 Riyad1 is «Foresight for Tomorrow» waarbij de focus ligt op innovatie, duurzaamheid, mondiale samenwerking en vooruitgang.
Het Kabinet zal een besluit nemen over de Nederlandse deelname aan Expo 2030 Riyad
op basis van overwegingen op bilateraal-politiek, economisch en cultureel gebied.
De uitkomsten van de evaluatie van de Expo Osaka 2025 worden hier in meegenomen. De
Tweede Kamer zal over een besluit worden geïnformeerd.

De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.W. Sjoerdsma