Home
Kamerstukken
Brieven regering

Brief regering : Beantwoording vragen gesteld tijdens het commissiedebat Openbaar vervoer en taxi van 1 april 2026

23 645 Openbaar vervoer

31 521
Taxibeleid

Nr. 883
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 april 2026

Hierbij bied ik u, zoals toegezegd, schriftelijk de antwoorden aan op de vragen die
in eerste termijn zijn gesteld tijdens het commissiedebat Openbaar vervoer en taxi
van 1 april 2026. Ik zal uiteraard tijdens mijn eerste termijn nog een aantal aanvullende
bemerkingen maken.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
A.W.H. Bertram

SCHRIFTELIJKE BEANTWOORDING CD OV EN TAXI 1 APRIL 2026

Kamerlid

Politieke partij

Vraag en Antwoord

De Hoop

GL-PvdA

Vraag:

Voorstel voor een goedkoop klimaatticket van slechts € 9. Ons voorstel is dat reizigers
van 1 mei tot 1 september voor € 9 per maand onbeperkt in de daluren met al het openbaar
vervoer in Nederland kunnen reizen. (...) Is de Staatssecretaris bereid dit voorstel
mee te nemen bij scenario’s die Kabinet uitwerkt? Wil zij hierover in gesprek met
NS en de regionale vervoerders?

Antwoord:

Op dit moment is het kabinet alle mogelijke maatregelen aan het inventariseren in
het kader van de energieschok. Maatregelen om het gebruik van het OV te stimuleren
zitten daar ook bij. Het kabinet beraadt zich momenteel op een pakket met de meest
passende maatregelen. Dus op dit moment kan ik daar nog niet op vooruit lopen.

Wel kunnen enkele overwegingen ten aanzien van goedkoper ov worden meegegeven.

Totstandkoming van een kortingsproduct

De reisproducten (zoals abonnementen) voor het openbaar vervoer komen op verschillende
manieren tot stand:

– Via de concessiesystematiek

– Buiten de concessie om via het inkopen van gerichte producten bij vervoerders of
derden verkopers (zoals MaaS1 aanbieders).

Wanneer het gaat om kortingsproducten waarover concessieafspraken zijn gemaakt met
ov-autoriteiten betreffen dit geen commerciële producten maar producten waar ook exploitatiesubsidie
naar toe gaat; zoals gratis reizen of tegen gereduceerd tarief reizen voor kinderen,
65plus korting, en een ov-begeleiderskaart. Een andere manier van het vormgeven van
een product is om gericht afspraken te maken met vervoerders of derdenverkopers over
de afname van een product. Dat gebeurt bijvoorbeeld voor woon-werkverkeer. Deze producten
gaan buiten concessies om en worden commercieel in de markt gezet. Maar ook het studentenreisproduct
is een dergelijk product waarover het Ministerie van OCW een contract heeft met vervoerders.

In de huidige concessiesystematiek bestaan er geen landelijke abonnementen/kortingsproducten
waarbij het hoofdrailnet gecombineerd wordt met het regionale OV. De vervoerders bieden
afzonderlijk van elkaar hun producten. In de treinketen zijn kortingsproducten op
het HRN (zoals NS Flex Dal) wel geldig bij de regionale treinvervoerders. Een integraal
kortingsproduct is vanwege bovenstaande op korte termijn niet realiseerbaar gebleken.2

Wat voor kortingsproduct zou kunnen werken

Er moet onderscheid gemaakt worden tussen wat er wordt aangeboden: een product en
de drager (ov-chipkaart/OVpay). Technisch gezien gaat het bij een kortingsproduct
over een propositie die op bestaande dragers (ov-chipkaarten die al in bezit zijn van mensen) kan worden gezet.

Goedkoper ov kan worden vormgegeven als een (door de overheid) afgekocht reisrecht
(onbeperkt reizen tijdens daluren voor een vast bedrag) of een kortingsabonnement.
Met een kortingsabonnement wordt er nog wel betaald voor het ov-gebruik en daardoor
zijn de kosten lager. Het bij te dragen bedrag door de overheid is minder dan bij
een afgekocht reisrecht en reizen tegen een korting nodigt niet uit tot onbeperkt
reizen (minder kans op te veel druk op het ov).

De kosten voor een kortingsabonnement in de daluren zouden technisch bijvoorbeeld
door de overheid bekostigd kunnen. Daar moet dan wel dekking voor zijn. Als iemand
dan met korting wil reizen bij meerdere (spoor)vervoerders, dan moeten er echter meerdere
abonnementen worden aangevraagd. Hoewel dit niet praktisch is, is dit technisch wel
uitvoerbaar. De hoogte van het kortingspercentage is daarbij afhankelijk van de beschikbare
middelen die de overheid aan de vervoerder beschikbaar stelt. Het samenvoegen van
proposities tot een landelijk geldend product brengt technische uitdagingen met zich
mee en is zoals aangegeven op korte termijn niet haalbaar.

Randvoorwaardelijk aan de gekozen ondersteuning in het OV is de samenhang met de invoering
van OVpay. 2026 en 2027 zijn transitiejaren waarin Nederland overstapt van OV-chipkaart
naar de OV-pas waarop kortingsproducten kunnen worden vormgegeven.3 Een nieuwe extra doelgroep die we met een nieuw product zouden gaan bedienen binnen
het huidig systeem, kan niet zomaar worden overgezet van de OV-chipkaart naar OVpay.
Dat kan het systeem niet aan.4 Een hoge extra vraag naar kortingsproposities op een drager zou direct binnen het
nieuwe systeem moeten worden vormgegeven.

Ik ben bereid om met de vervoerders in gesprek te gaan hierover in het eerstvolgende
BO NOVB eind april.

De Hoop/Beckerman

GL-PvdA/SP

Vraag:

Wanneer komt de kabinetsreactie op het Masterplan Lelylijn?

Kunt u toezeggen om de 600 miljoen in het Lelylijnpotje veilig te stellen?

Antwoord:

De verschillende elementen van de kabinetsreactie Lelylijn wil het ministerie goed
afstemmen met de partijen in de regio en binnen het kabinet. Dat geldt ook voor de
financiële en inhoudelijke mogelijkheden. Een eerste stap daarin is het opstellen
van een afweegkader.

Deze afstemming is belangrijk en dat kost tijd. De kabinetsreactie volgt zo snel als
mogelijk.

De Hoop

GL-PvdA

Vraag:

Bent u met Denemarken, Zweden en Duitsland in gesprek over de aanleg van een internationale
Lelylijn?

Antwoord:

Het ministerie voert met regelmaat gesprekken met onze buurlanden en vraagt daarbij
aandacht voor de ambitie om de Lelylijn als onderdeel van een internationale corridor
te beschouwen. In maart is bijvoorbeeld met Duitsland gesproken over de internationale
Lelylijn. Duitsland heeft in dat gesprek benoemd op dit moment de problematiek rondom
instandhouding prioriteit te geven. Daarnaast is de internationale lijn niet meegenomen
in de kosteninschatting van € 15 miljard en in het advies van de heer Knot. Voor een
goede internationale verbinding is aanzienlijk meer – tot dubbel zo hoog – budget
nodig, wat de financiële opgave voor de Lelylijn vergroot. Zie hiervoor ook eerdere
beantwoording van Kamervragen aan de leden Van Dijk5 en Eerdmans6.

De Hoop

GL-PvdA

Vraag:

Concessiewisseling Utrecht. Reizigers kopen er weinig voor, uitval en slechte informatie.
Graag hoor ik van de Staatssecretaris wat we landelijk kunnen doen om problemen te
voorkomen. Kan ze aangeven wat doet voor vertrouwen reiziger en reizigersaantallen?
Hoe veel minder reizigers zijn er op dit moment in Utrecht?

Antwoord:

Provincies en vervoerregio’s zijn verantwoordelijk voor het regionaal openbaar vervoer.
Zij maken hierover afspraken met ov-bedrijven via regionale openbaar vervoerconcessies.
De vervoersbedrijven die bieden op een aanbesteding verplichten om te zorgen voor
voldoende materieel. Helaas zijn er bij concessiewisselingen (die over het algemeen
eens in de circa 10 jaar plaats vinden) soms opstartproblemen. Dat heeft uiteenlopende
oorzaken, zoals een tekort aan (de juiste) voertuigen (bv elektrische bussen), kinderziektes
in de dienstregeling of te weinig (gecertificeerd) personeel. We zien dat provincies
en vervoerders in dit soort situaties hier snel en serieus werk van maken, maar het
blijft natuurlijk erg vervelend voor de reizigers die getroffen worden door uitgevallen
ritten, vertragingen en slechte reisinformatie. Het is belangrijk dat provincies,
vervoerregio’s en vervoerders hier lessen uit trekken richting toekomstige aanbestedingen.
Omdat dit zich bij een aantal recente concessiewisselingen heeft voorgedaan, is dit
door DOVA geagendeerd in het Nationaal OV Beraad (NOVB) van 23 april. Bij deze bespreking
wordt ook het effect op de reizigers(aantallen) betrokken.

De Hoop

GL-PvdA

Vraag:

Is de Staatssecretaris het eens met GL-PvdA dat het onacceptabel is dat OV pas volledig
toegankelijk is in 2047?

Antwoord:

De afgelopen decennia is veel geïnvesteerd in het verbeteren van de toegankelijkheid
van het OV. In het Bestuursakkoord (7 november 2022)7 zijn afspraken gemaakt tussen het rijk en decentrale overheden dat voor het overgrote
deel van de toegankelijkheidsvoorzieningen geldt dat die in 2040 gerealiseerd zullen
zijn. Het jaartal 2047 heeft alleen betrekking op de bushaltes. Voor een deel van
bushaltes zullen de wegbeheerders (vooral provincies en gemeentes) naar verwachting
enkele jaren meer nodig hebben. Groot onderhoud of reconstructie van een weg (waaronder
ook de haltes) vindt gemiddeld plaats na circa 25 jaar. Op 20 november 20238 is de Kamer geïnformeerd over de kosten voor het toegankelijk maken van de resterende
bus- en tramhaltes. Kosten zijn destijds geraamd op € 670 miljoen voor de resterende
bushaltes en € 90 miljoen voor de resterende tramhaltes.

Heutink

Groep Markuszower

Vraag:

Hoe ziet u het OV over 50 en misschien wel over 100 jaar voor zich?

Antwoord:

Met de Nota Ruimte en Mobiliteitsvisie wordt verder vooruit gekeken in de tijd en
komt nadrukkelijk het belang van een sterk OV netwerk terug. Onder meer vanwege de
bijdrage van het OV aan de ontsluiting van woningbouw, het vestigingsklimaat voor
bedrijven en het ruimte- en energie-efficiënte karakter van het OV. Binnen de kaders
van de nota Ruimte en Mobiliteitsvisie geven we – in navolging op het Toekomstbeeld
OV 2040 – momenteel samen met medeoverheden en sectorpartijen invulling aan de doorontwikkeling
van het OV opende lange termijn in een Toekomstbeeld OV 2050. In die lange termijnvisie
wordt ook naar de impact van innovaties in het mobiliteitssysteem gekeken. Deze uitwerking
wordt uiteraard ook gedeeld met de Kamer.

Heutink

Groep Markuszower

Vraag:

Deze regeerperiode zouden we eens goed moeten nadenken over de toekomst. (...) Moeten
we niet eens concreet gaan nadenken over meer marktwerking op het spoor?

Antwoord:

Het kabinet streeft ernaar om begin 2027 een besluit te nemen over de principes over
de marktordening op het spoor na 2033. Met dit besluit wil het kabinet ervoor zorgen
dat het spoorsysteem ook vanaf 2034 blijft bijdragen aan een goede bereikbaarheid
van maatschappelijk-economische functies voor de reiziger en een veilig en duurzaam
mobiliteitssysteem. In het programma Toekomstige Marktordening Spoor worden daarvoor
verschillende studievarianten van marktordening op het spoor geanalyseerd, zoals toegelicht
in de Kamerbrief van vorig jaar.9

Heutink

Groep Markuszower

Vraag:

Concurrentie is prikkel voor NS om beter te presteren en dat is goed voor de reiziger.
Hoor graag reactie van de Staatssecretaris.

Antwoord:

De prestaties van NS zijn momenteel op het niveau zoals afgesproken in de HRN-concessie.
Voor de periode tot en met 2033 is er ruimte voor binnenlandse opentoegangsdiensten
aanvullend op de in de HRN-concessie gecontracteerde treindiensten.

Het kabinet heeft interesse in initiatieven van vervoerders die treindiensten in open
toegang willen aanbieden, vooral als reizigers daarmee een beter treinproduct krijgen.
Het kabinet vindt het cruciaal dat reizigers een goed en continue treinproduct krijgen
aangeboden, zoals geborgd in de Hoofdrailnetconcessie en de regionale spoorconcessies.

Op dit moment wordt uitgebreid onderzoek gedaan naar de marktordening na 2033.

Heutink

Groep Markuszower

Vraag:

Aantal zware gewelddelicten neemt toe met het jaar. Ik wil van de Staatssecretaris
horen hoe het staat met alle voorgenomen maatregelen? Het blijft maar duren. Kunnen
BOA’s al een ID-check doen, stappen gezet met spoorwegpolitie, hoe zit het met implementatie
bodycams?

Antwoord:

We nemen een reeks maatregelen om de veiligheid in het OV te verbeteren. De planning
is dat OV-boa’s het rijbewijzenregister in de tweede helft van 2026 kunnen gebruiken
voor een zelfstandige ID-check. Het kunnen gebruiken van een register met 12 miljoen
personen tijdens de ID-check is een grote stap vooruit voor (OV-)boa’s.

Een goede samenwerking tussen de politie en de vervoersbedrijven is uiteraard van
belang. Het bevoegde (lokale) gezag maakt de beslissing over de inzet van politie.
Wanneer het gaat om inzet van politie op het spoor is relevant te vermelden dat regionale
eenheden om bijstand kunnen vragen bij het Domein Infrastructuur van de eenheid Landelijke
Expertise en Operaties (LX). Deze bijstand kan bijvoorbeeld bestaan uit (mee)draaien
van diensten in de trein of op het station of het leveren van gespecialiseerde kennis.

Voor de uitrusting van conducteurs met bodycams geldt dat de eerste bodycams naar
verwachting nog deze maand worden uitgereikt. Ik zal hierbij aanwezig zijn. De NS
meldt dat de aanbesteding van de bodycams is afgerond en dat ze deze maand beginnen
met testen of het goed werkt en goed aan het uniform zit. Na deze test wordt het verder
uitgerold en is de verwachting dat elke conducteur aan het eind van het jaar een bodycam
heeft.

Heutink

Groep Markuszower

Vraag:

Oproep aan de Staatssecretaris om OV aantrekkelijk te maken zonder drang of dwang.
Tijdelijk als noodmaatregel OV gratis maken.

Antwoord:

Op dit moment is het kabinet maatregelen aan het inventariseren in het kader van de
energieschok. Goedkoper ov is een van de maatregelen die het kabinet bekijkt.

Gratis ov is echter een zeer dure oplossing. De kosten daarvan worden geraamd op circa
4 miljard euro per jaar.

Schutz

VVD

Vraag:

OV-boa’s geven aan in acute situaties niet altijd te weten wat ze mogen. Behoefte
aan meer helderheid in handelingskader OV-boa’s te bespreken met Minister justitie
en veiligheid. Mogen zij situaties buiten hun domein wel of niet bevriezen?

Antwoord:

Boa’s hebben een buitengewone opsporingsbevoegdheid en zijn per definitie niet bevoegd
voor het handhaven van openbare orde feiten. Ook de OV-boa niet als die in en rondom
het OV plaatsvinden. De politie staat daarvoor aan de lat. Het inzetten van bevoegdheden
die men verkrijgt op basis van de opsporingsbevoegdheid gebeurt in beginsel alleen
als de betreffende functionaris als boa handelt en dus bezig is met de opsporing van
strafbare feiten. Uit de diepgaande beschouwing10, die onder regie van JenV is uitgevoerd, is gebleken dat de handelingsverlegenheid
voor boa’s die opereren in de openbare ruimte, waaronder OV-boa’s, een knelpunt is.
Naar aanleiding daarvan is een aantal veranderingen in het boa-bestel aangekondigd
die de handelingsverlegenheid van boa’s in onvoorziene situaties zo veel als mogelijk
dienen te beperken, zoals de samenvoeging van domeinlijsten. Deze voorstellen zullen
onder regie van JenV en in nauwe samenspraak met de bij het boa-stelsel betrokken
partijen, waaronder de vervoerders, nader worden uitgewerkt en geïmplementeerd.

Echter, naar aanleiding van de beschouwing is ook besloten om boa’s buitengewoon opsporingsbevoegd
te laten, omdat een algemene opsporingsbevoegdheid niet proportioneel is ten opzichte
van hun taak. Dit betekent dus ook dat boa’s geen gebruik mogen maken van hun uitrusting
en strafvorderlijke bevoegdheden als het strafbare feit niet in hun domein is opgenomen.
Dit is juridisch namelijk niet mogelijk.

Schutz

VVD

Vraag:

Wil de Staatssecretaris Kamer per brief informeren over aanvullende kansen voor integrale
aanpak sociale veiligheid in het OV, ook met andere ministeries? Kunnen OV-verboden
voor langere periode gelden dan 2 maanden wanneer situatie erom vraagt?

Antwoord:

Een goede samenwerking tussen verschillende partijen is in het kader van een veilig
OV van belang. Zo ook de samenwerkingen tussen vervoerders, politie en gemeenten.
Hierover kunnen deze partijen met elkaar afspraken maken. In deze afspraken moet ruimte
worden ingebed voor lokaal maatwerk. Er wordt ook met verschillende partijen gewerkt
aan de herijking van het convenant sociale veiligheid in het OV, waarin wordt gestreefd
naar het opnieuw verankeren van de inzet van verschillende partijen op sociale veiligheid
in het OV.

Wat een redelijke duur van een reisverbod is, zal per geval verschillen. Daarvoor
is door het OM een leidraad opgesteld. Op grond van die leidraad kunnen reisverboden
worden opgelegd tot een lengte van vijf maanden. Daarbij zijn de op te leggen verboden
met het oog op de proportionaliteit beperkt in tijd, omvang en plaats.

Schutz

VVD

Vraag:

In twee recente Telegraaf artikelen werd stevige kritiek geuit op het ministerie,
onder andere over vertraging en beweerdelijke bevoordeling van één partij. Dat zijn
signalen die het vertrouwen kunnen raken. De VVD hecht aan een goed functionerende
en transparante sector. Kan de Staatssecretaris vandaag kort reageren, en toezeggen
om de Kamer per brief daar inhoudelijk meer over te informeren, uiterlijk een maand
voor commissiedebat spoor (3 juni 2026)?

Antwoord:

Op 5 maart is uw Kamer geïnformeerd over de conclusie van de gesprekken met Arriva
over de Noordelijke Lijnen naar aanleiding van de tussenuitspraak van het CBb.11 Er is een groot aantal vragen gesteld in het schriftelijk overleg over deze brief.
Deze vragen haken ook in op de Telegraaf-artikelen. Met de reactie op het schriftelijk
overleg zal uw Kamer binnenkort nader geïnformeerd worden.

Schutz

VVD

Vraag

Hoe staat het met de motie Koolmees van 3 december 2013, die verzocht de regering
een externe audit te laten uitvoeren naar kruissubsidiëring tussen de activiteiten
van de NS-groep, en de daartoe behorende dochterondernemingen, zoals stations en andere
commerciële activiteiten, en de dochters die bieden op de concessies.12

Antwoord

Deze motie is uitgevoerd en op 9 juli 2014 heeft de Minister van Financiën een brief
en het onderzoeksrapport naar de Kamer verstuurd.13 Er waren geen aanwijzingen dat er sprake was van kruissubsidiëring.

Vraag

Hoe staat het met de motie Heutink en Veltman van 10 oktober 2024, die verzocht de
regering om alle activiteiten van NS die niet bijdragen aan de primaire kerntaak in
kaart te brengen en dit te betrekken bij de gesprekken over een structurele oplossing
voor de tarieven.14

Antwoord

Op 13 februari 2025 is hierover een brief naar de Kamer gestuurd.15 In deze brief is benadrukt dat NS op grond van Europese wet- en regelgeving een gescheiden
boekhouding voert tussen concessieactiviteiten en andere bedrijfsactiviteiten en dat
kruissubsidiëring niet is toegestaan.

Schutz

VVD

Vraag:

Kan de Staatssecretaris op grond van verzamelbrief aangeven hoe keuze voor facturatie
tot stand komen? Waarom kiest NS voor facturatie achteraf? En andere vervoerders voor
bancaire transacties?

Antwoord:

Of er achteraf wordt betaald of na iedere reis heeft te maken met het product waarmee
wordt gereisd. Met een reizen op rekening product wordt achteraf betaald, dat geldt
zowel voor de NS als voor de andere vervoerders. Wanneer op saldo wordt gereisd, of
dit nou met de OV-chipkaart of met OVpay is, dan wordt de reis dezelfde dag afgerekend.
De manier van factureren staat los van de introductie van OVpay.

Schutz

VVD

Vraag:

Kan de Staatssecretaris toezeggen dat voor het einde van het jaar wordt bewerkstelligd
dat iedere trein met toiletten bij inzet beschikt over één werkend toilet?

Antwoord:

De situatie waar Kamerlid Schutz onlangs schriftelijke vragen over heeft gesteld16 was zeer schrijnend en betreurenswaardig. Het is van groot belang dat reizigers betrouwbaar
en comfortabel kunnen reizen. In artikel 49 van de concessie voor het Hoofdrailnet
2025–2033 is daarom vastgelegd dat NS zich moet inspannen om in alle treinstellen
één functionerend toilet te hebben en om defecten binnen een redelijke termijn te
verhelpen. Als concessieverlener ziet IenW daarop toe. Het is alleen ook zo dat in
uitzonderlijke situaties (zoals bij het winterweer) niet volledig voorkomen kan worden
dat alle toiletten in een bepaalde trein afgesloten zijn.

Huidekooper

D66

Vraag:

OV-personeel heeft steeds meer te maken met huftergedrag of agressie. Zou de Staatssecretaris
willen verkennen of we minimumeisen voor sociale veiligheid als vaste voorwaarde kunnen
opnemen in concessies?

Antwoord:

Sociale veiligheid is stevig geborgd in de HRN-concessie, via artikel 36. Er worden
verschillende instrumenten ingezet, die aansluiten bij de werkwijze van andere ov-vervoerders
en betrokken partners.

NS monitort de sociale veiligheid via de A-B-C-registratiemethodiek en rapporteert
jaarlijks over de prestatie-indicator Klantoordeel sociale veiligheid. Incidenten
worden actief opgevolgd en vertaald naar gerichte maatregelen, onder meer via het
Vervoerplan. Daarbij wordt intensief samengewerkt met gemeenten, politie en justitie.
Deze aanpak is gericht op voortdurende verbetering en maakt het mogelijk waar nodig
bij te sturen.

Huidekooper

D66

Vraag:

Kan de Staatssecretaris aangeven wat zich ertegen verzet dat BOA’s in realtime intelligence
system kunnen?

Antwoord:

Het Ministerie van IenW herkent de dringende behoefte van (OV-)boa’s aan een verbeterde
informatiepositie om hun taken adequaat en zelfstandig uit te kunnen oefenen, specifieker
wanneer het gaat om situaties waarin de boa iemand dient te identificeren. Ook de
Minister van Justitie en Veiligheid onderschrijft dit. Zoals reeds gemeld aan uw Kamer
in de beantwoording van 9 februari 2025 op de Kamervragen van de VVD, is de juridische
basis van de samenwerking in Rotterdam met het real-time intelligence center van de
politie als onvoldoende solide beoordeeld. Dit is gelegen in het feit dat er in de
pilot door politie externe registers (niet zijnde politieregister) zijn geraadpleegd,
waartoe de politie toegang heeft voor het uitvoeren van de politietaak, artikel 3
Politiewet, niet zijnde de boa-taak. De werkwijze is juridisch kwetsbaar, omdat er
geen wettelijke grondslag is die de boa toegang geeft of de mogelijkheid geeft om
gebruik te maken van de gegevens die in deze registers zijn opgenomen. Daarom is toegezegd
dat mijn departement en JenV gezamenlijk werken aan de brede juridische borging van
deze werkwijze.

Huidekooper

D66

Vraag:

Is de Staatssecretaris bereid om met onze buurlanden een convenant te sluiten om bevoegdheden
op internationale trajecten te stroomlijnen? Graag een toezegging.

Antwoord:

Het is op dit moment juridisch gezien niet mogelijk om boa-bevoegdheden in te zetten
in onze buurlanden. Een complicerende factor binnen dit kader is dat onze buurlanden
geen gelijkend boa-systeem hebben. Enige route om hier verbetering in aan te brengen
is het gesprek aan te gaan met de overheden en vervoerders in de buurlanden over een
goede samenwerking op het gebied van veiligheid en de inzet van politie/boa’s/toezichthouders
op deze internationale OV-voorzieningen én de juridische borging hiervan.

Dit is vanuit JenV in samenspraak met de NS eerder gepoogd, maar dat heeft niets opgeleverd.
Er is op dit punt sprake van afhankelijkheid van de medewerking van de buurlanden.

Huidekooper

D66

Vraag:

Kan de Staatssecretaris toezeggen dat lessen die voortkomen uit stations-schouwen
worden geborgd en een plek krijgen in het nieuwe akkoord Sociale Veiligheid?

Antwoord:

Het programma «Een veilig station; altijd voor iedereen» is erop gericht de sociale
veiligheid op en rond een aantal specifieke stations te verbeteren. Daarbij wordt
ook nadrukkelijk gekeken naar de veiligheidsbeleving van vrouwelijke reizigers. Stationsschouwen
maken onderdeel uit van dit programma. De uitkomsten daarvan worden meegenomen in
de te sluiten Stationsdeals en de geleerde lessen worden gedeeld met de deelnemers
aan het landelijk convenant sociale veiligheid, zodat deze ook in bredere zin kunnen
worden benut.

Huidekooper

D66

Vraag:

Kan de Staatssecretaris toezeggen dat zij, gezien het OV een cruciaal instrument is
voor bestaanszekerheid, in het kader van de maatregelen die nu in het kabinet worden
uitgewerkt voor de economische gevolgen van de crisis, een OV-kaart voor jongeren
en minima als concrete optie op tafel legt?

Antwoord:

Als gevolg van de energieschok worden er door het kabinet maatregelen overwogen, maar
daarop kan nog niet vooruit worden gelopen. NS biedt al wel een dalkaart aan waarmee
jongeren kosteloos in de daluren tegen 40% korting reizen, zonder abonnementsgeld.
Ook heeft NS voor jongeren speciale Prijs Tijd deals.

In het kader van het Social Climate Fund is gekeken naar het vormgeven van een landelijke
propositie of ticket voor minima om met een budget te kunnen reizen in het ov.

De Kamer is recent geïnformeerd over de redenen waarom dit initiatief niet op korte
termijn haalbaar is gebleken.

Huidekooper

D66

Vraag:

En is zij bereid om de technische uitwerking hiervan nu al op te starten, zodat we
jongeren in de trein houden en een echt alternatief bieden voor de dure brandstof
aan de pomp?

Antwoord:

Het is belangrijk dat jongeren de trein en het openbaar vervoer blijven gebruiken
én er in toenemende mate voor kiezen. Er is geen technische uitwerking nodig om jongeren
in de trein te hebben en te houden. Er is al een jongerenticket voor de trein beschikbaar,
waarmee jongeren in alle treinen, ook die van andere aanbieders, tegen gereduceerd
tarief in het dal kunnen reizen zonder verdere bijkomende kosten. Dit is een bestaande
propositie die op de ov-chipkaart geladen kan worden en die straks ook in de OVpay
omgeving beschikbaar is. Ook heeft NS al speciale Prijs Tijd deals voor jongeren.

Huidekooper

D66

Vraag:

Zes op de tien bushaltes zijn niet toegankelijk voor mensen met een visuele beperking.
De Staatssecretaris stelt dat dit pas in 2047 gereed zal zijn. Ik vraag een toezegging
voor een versnellingsplan toegankelijkheid dat ervoor zorgt dat in ieder geval kritieke
haltes bij ziekenhuizen en scholen uiterlijk in 2030 op orde zijn.

Antwoord:

Nederland kent circa 40.000 bushaltes en het volledig toegankelijk maken daarvan is
een lange termijnopgave. Voor motorisch beperkten voldoet circa de helft aan de toegankelijkheidseisen,
voor visueel beperkten voldoet 35% aan de toegankelijkheidseisen.

De decentrale ov-autoriteiten werken als wegbeheerders aan het verder toegankelijk
maken van bushaltes. Zij bekijken in welk tempo en met welke prioritering haltes toegankelijk
kunnen worden gemaakt. In het Bestuursakkoord heeft mijn ambtsvoorganger hierover
afspraken gemaakt.

In 2023 is de Kamer geïnformeerd over de kosten voor het toegankelijk maken van de
resterende bus- en tramhaltes17. De kosten zijn destijds geraamd op € 670 miljoen voor de resterende bushaltes en
€ 90 miljoen voor de resterende tramhaltes. Omdat de financiële middelen niet beschikbaar
zijn is gekozen voor een langere termijn om de haltes in het kader van het langjarige
onderhoud te verwezenlijken.

Verder werkt IenW samen met de regio’s aan de opstelling van bereikbaarheidsanalyses
waarin wordt gekeken naar de bereikbaarheid publieke instellingen als ziekenhuizen
en scholen. Daarin kan ook naar de toegankelijkheid van die voorzieningen worden gekeken.

Goudzwaard

JA21

Vraag:

Kritisch kijken naar systeem: beperkte concurrentie en prikkels. We moeten verschraling
niet laten gebeuren. Stagnatie reizigeraantallen gaan hand in hand met aanbod. Hoe
gaat de Staatssecretaris ons bevrijden uit vicieuze cirkel?

Antwoord:

Op dit moment wordt er in een breed betaalbaarheidsonderzoek goed gekeken naar hoe
het OV-systeem wordt gefinancierd. En wat dit voor effecten heeft op betaalbaarheid
van de reiziger. In het NOVB spreken partijen met elkaar over de stand van de reizigersaantallen
in het ov en hoe we ervoor kunnen zorgen dat reizigers de weg naar het ov beter kunnen
vinden. Zodra dit onderzoek beschikbaar zal ik dit betrekken bij de vraag hoe de verschraling
tegen te gaan. En tegelijk is ook een aantal innovaties interessant, zoals de groene
hubs in Zeeland.

Goudzwaard

JA21

Vraag:

Erkent de Staatssecretaris dat prijsdemping geen structureel oplossing is? Wat doet
de Staatssecretaris op het gebied van doelmatigheid, innovatie en betere prikkels
in het systeem om betaalbaar te houden op lange termijn?

Antwoord:

Op dit moment zijn er geen structurele middelen beschikbaar om prijsstijgingen in
het OV te dempen. Prijsstijgingen zijn een logisch gevolg van stijgende kosten, bijvoorbeeld
voor personeel en energie. Er zijn zorgen over de betaalbaarheid van het OV, zeker
nu de kosten van mobiliteit stijgen. Daarom wordt er nu breed gekeken naar de financiering
en betaalbaarheid van het OV-systeem. Het kabinet informeert de Kamer over de uitkomsten.

Goudzwaard

JA21

Vraag:

RDW heeft geen toetsingskader voor automatisch vervoer. Wordt daaraan gewerkt? Is
de Staatssecretaris bereid dat op gang te helpen?

Antwoord:

Hier wordt reeds aan gewerkt. De RDW en het CBR werken nauw samen om in de toekomst
een zelfrijdend voertuig te kunnen beoordelen met een toetsingskader dat aansluit
bij internationale kaders. Een toetsingskader voor zelfrijdend vervoer vraagt om een
zorgvuldig uitwerkingsproces, omdat het een complexe beoordeling behelst waarin techniek
en gedrag samen komen. In het kader van de pilots autonoom vervoer OV en Logistiek
is geld beschikbaar gesteld om de beschikbare capaciteit bij RDW en CBR voor dit vraagstuk
te vergroten.

Omdat het toelaten van voertuigen tot de weg onderwerp van de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat is, zal ik uw vraag ook aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat
overbrengen.

Goudzwaard

JA21

Vraag:

Is de Staatssecretaris bereid op korte termijn te overleggen met collega JenV om te
bezien of toegang tot vreemdelingenregister en strafrechtketen databank kan worden
gerealiseerd?

Antwoord:

Daarnaast is verkend of toegang tot de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV) en strafrechtketendatabank
(SKDB) voor boa’s tot de mogelijkheden behoort. Uit deze verkenning is gebleken dat
bij de toegang tot registers betrokken partijen een gedeeld beeld bestaat van de problematiek
en de doelstelling om te komen tot een zelfstandigere identificatie door boa’s. Als
opvolging daarvan werkt JenV op dit moment de technische en juridische vraagstukken
die spelen binnen het kader van toegang voor boa’s tot de SKDB nader uit. De Minister
voor Asiel en Migratie heeft aangegeven dat de toegang tot de gegevens uit de BVV
onder meer om een wetswijziging vraagt. Deze wetswijziging en de beste inbedding hiervoor
wordt door de Minister voor Asiel en Migratie waar benodigd in samenspraak met JenV
verkend en voorbereid. Uw kamer zal hier periodiek van op de hoogte worden gehouden.

Goudzwaard

JA21

Vraag:

Is de Staatssecretaris bereid om OV-boas toe te staan in noodsituaties (buiten hun
taak) gevaar te bevriezen met bijv. handboeien of fouilleringen?

Antwoord:

De verantwoordelijkheid voor het boa-stelsel ligt bij de Minister van JenV. De Minister
van JenV heeft op 2 oktober 2025 de Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van de diepgaande
beschouwing van het boa-stelsel, waarin wordt onderzocht wat de taak van de boa binnen
de politiefunctie in de maatschappij moet zijn. Hij zal u de komende tijd blijven
informeren over de vervolgstappen. Voor de verdere beantwoording van deze vraag wordt
verwezen naar de beantwoording van de vraag van de heer Schütz (VVD).

Beckerman

Vraag:

Honderden bushaltes verdwenen de afgelopen jaren. Steeds meer dorpen, wijken en voorzieningen
zijn steeds slechter bereikbaar. Dat maakt dat mensen geen alternatief hebben voor
de auto, maar ondertussen steeds meer moeite krijgen om de brandstof te betalen. Erkent
het Kabinet dat inzet op een fijnmazig OV-netwerk nodig is? Denkt het kabinet dat
dit de beste klimaatmaatregel is die je zou kunnen nemen, omdat mensen daar daadwerkelijk
van profiteren?

Antwoord:

Op basis van data-onderzoek van het PBL kan worden vastgesteld dat het aantal bushaltes
in Nederland tussen 2018 en 2023 met 527 is afgenomen18. De afname is primair het gevolg van een transitie naar de zogenaamde «hub-strategie»
en het «strekken van buslijnen». Hierbij wordt ingezet op snelle, hoogfrequente verbindingen
tussen knooppunten en minder op fijnmazigheid in woonwijken en dorpskernen. Daarbij
speelt de daling van het aantal reizigers in die periode (mede door de COVID pandemie)
ook een belangrijke rol. Desalniettemin woonde in 2023 96,3% van alle inwoners in
Nederland binnen 800 meter van een ov-halte.

Voor het Kabinet is het van belang dat voorzieningen goed bereikbaar zijn. Het OV
met het publiek vervoer zijn hierin belangrijke schakels en dragen positief bij aan
het klimaat. Het is aan de decentrale OV-autoriteit om de afwegingen rond de inrichting
van het netwerk te maken.

In maart 2025 is de Kamer geïnformeerd over het kabinetsstandpunt Bereikbaarheid op
Peil (Kamerstuk 31 305, nr. 489). Momenteel wordt gewerkt aan regionale bereikbaarheidsanalyses, waarin de bereikbaarheid
van belangrijke voorzieningen in kaart wordt gebracht. De uitkomsten van deze bereikbaarheidsanalyses
zijn de basis voor het gesprek tussen Rijk en regio over het na te streven niveau
van multimodale bereikbaarheid en de rol van het OV daarbinnen. Daarbij staat regionaal
maatwerk centraal.

Beckerman

Vraag:

Het is geen geheim dat de SP toe wil naar gratis openbaar vervoer. Maar laten we vandaag
ook kijken naar welke meerderheden te vinden zijn voor een forse prijsverlaging. Tussen
2008 en 2024 werden de tickets voor het ov 40% duurder en dit jaar kwam er alleen
al bij de NS 6,25% bij. Dit is een structureel probleem voor heel veel reizigers.
We hebben ook directe noodoplossingen nodig. Ik sluit me aan bij eerdere vragen.

Antwoord:

Gratis ov is een dure maatregel. In 2024 was het totaal aan reizigersinkomsten bijna
5 miljard. Van dit bedrag kwam ongeveer 1 miljard uit de bekostiging van het studentenreisproduct.
Dit betekent dat gratis OV ongeveer 4 miljard per jaar aan extra overheidsuitgaven
betekent. Uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid blijkt dat
dit vooral leidt tot extra reizen bij bestaande reizigers en maar beperkt reizigers
uit de auto haalt.19 Op dit moment inventariseert het kabinet daarom maatregelen in het kader van de energieschok.
Daar zitten ook maatregelen voor het OV bij. Het kabinet beraadt zich op een pakket
met meest passende maatregelen.

Beckerman

Vraag:

Er zijn in Utrecht problemen met de bussen, bij overgang van concessie. Dit probleem
speelt niet alleen in Utrecht. Tijdens privatisering waren beloftes groot. En wat
is daarvan terechtgekomen, is privatisering geslaagd of moet er ingegrepen worden,
hoe kijkt de Staatssecretaris hiernaar?

Antwoord:

De problemen in Utrecht en bij andere concessieovergangen zijn serieus en vragen om
aandacht. Deze problemen worden door het kabinet echter niet beschouwd als bewijs
dat privatisering of aanbesteding als geheel is mislukt. De Wet personenvervoer 2000
heeft in de afgelopen decennia ook verbeteringen in het openbaar vervoer gebracht,
zoals meer en frequentere verbindingen, moderner en elektrisch materieel, hogere reizigerstevredenheid,
innovatie en aanvankelijk lagere kosten. Uit eerder besproken onderzoek naar ervaringen
met openbaar aanbesteden in het openbaar vervoer uit 2020 komt dit beeld eveneens
naar voren. Daarbij is van belang dat de meeste openbaarvervoerbedrijven in Nederland
volledig in handen van de overheid zijn en niet zijn geprivatiseerd, zoals NS, GVB,
HTM en RET. De inzet blijft daarom gericht op het trekken van lessen en op strakkere
sturing binnen het bestaande systeem, in plaats van te concluderen dat het stelsel
als geheel heeft gefaald.

Beckerman

Vraag:

We lezen dat het kabinet ruimte wil geven aan innovatieve nieuwe aanbieders op het
spoor, specifiek voor nachttreinen en internationale spoorverbindingen. Meer marktwerking
dus waar marktwerking faalt. Waarom, vragen we het kabinet?

Antwoord:

Het kabinet heeft interesse in initiatieven van vervoerders die treindiensten in open
toegang willen aanbieden, allereerst om reizigers daarmee een beter treinproduct te
verstrekken. Zeker bij nachttreinen en internationale treinen kunnen nieuwe aanbieders
meerwaarde bieden. Voorbeelden zijn de nachttreinen van Arriva vanuit steden als Groningen
en Maastricht naar Schiphol en de op 19 maart gestarte treinen naar Berlijn en Hamburg
van GoVolta.

Het kabinet vindt het cruciaal dat reizigers een goed en continue treinproduct krijgen
aangeboden. Voor de periode tot en met 2033 zijn binnenlandse opentoegangdiensten
aanvullend op het treinaanbod in de Hoofdrailnetconcessie en de regionale spoorconcessies.

Beckerman

Vraag:

Plannen van Kabinet voor AOW, WIA en WW zijn onacceptabel. Doorwerken tot 67 te zwaar.
Erkent kabinet dit en laat ze huidige regeling intact? Blijft derde WW jaar onverkort
overeind? Bonden bereiden nu acties voor. Wat gaat Kabinet doen?

Antwoord:

Afspraken over de AOW, WW en WIA vallen niet onder het domein van IenW, maar onder
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik zal uw vragen naar de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

Mijn eerste vraag aan de Staatssecretaris heel simpel: hoe kan zij blijven vasthouden
aan de afspraak dat alle OV-bussen richting 2030 zero-emissie moeten zijn, terwijl
uit de eigen stukken blijkt dat in 11 van de 27 nieuwe concessies problemen worden
verwacht doordat tijdig voldoende netaansluitingen en gecontracteerd vermogen ontbreken?

Antwoord:

Decentrale overheden doen er alles aan om de continuïteit van busverbindingen te waarborgen.
Bij concessies wordt zero-emissie niet opgenomen als eis maar als mogelijkheid om
extra punten te verdienen door vervoerders. Het streven is dat alle OV-bussen richting
2030 zero-emissie worden. Netcongestie is een probleem dat zich vaak lokaal voordoet
en niet op alle momenten van de dag optreedt. Buiten de piekmomenten is er op veel
plekken nog ruimte om elektriciteit te verbruiken. Bijvoorbeeld in de nacht. Dat sluit
goed aan op het profiel voor bussen. Het Ministerie van IenW werkt nauw samen met
vervoerders en netbeheerders om de effecten van netcongestie in het openbaar vervoer
te beperken. Dit pakken we op in het Bestuurlijk Akkoord Netcongestie OV (BANOV).

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

Dus mijn tweede vraag is: erkent de regering dat zij de sector feitelijk op elektrificatie
heeft vastgezet, terwijl de fysieke randvoorwaarden op een groot deel van het net
nog ontbreken? En zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Het kabinet heeft een gezamenlijke ambitie afgesproken met de sector om te komen tot
zero-emissie in het OV. Bij concessies wordt zero-emissie niet opgenomen als eis maar
als mogelijkheid om extra punten te verdienen door vervoerders. Het is aan de concessieverlener
om realistische doelen te stellen en aan de vervoerder om een realistische inschrijving
te doen, vervolgens wordt de vervoerder gehouden aan zijn bod. De beperkingen en uitdagingen
die netcongestie oplevert pakt het Ministerie van IenW en decentrale overheden in
gezamenlijkheid met de sector op in het Bestuurlijk Akkoord Netcongestie OV (BANOV).
Een aantal innovatieve oplossingen, zoals bufferbatterijen, worden financieel ondersteund
met een subsidieregeling (SPriLa).

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

En daar hoort meteen een derde vraag bij: waarom heeft het OV wel een zware verduurzamingsopgave
gekregen, maar kennelijk geen vanzelfsprekende voorrangspositie gekregen bij schaarse
netcapaciteit? Hoe valt dat bestuurlijk uit te leggen?

Antwoord:

December vorig jaar heeft de ACM een nieuw prioriteringskader gepubliceerd. OV heeft
daarin een voorrangspositie gekregen, omdat het als basisbehoefte wordt gezien. Dat
betekent dat OV-bedrijven bij een aanvraag om netcapaciteit voorrang krijgen voor
andere bedrijven.

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

Dus ook hier wil ik een helder antwoord van de Staatssecretaris: waarom is eerst op
elektrificatie aangestuurd en pas daarna op zoek gegaan naar contractvormen die het
misschien uitvoerbaar maken?

Antwoord:

Het Bestuursakkoord Zero Emissie Busvervoer (BAZEB) is in 2016 getekend door OV-concessieverleners,
het IPO, de MRDH en het Ministerie van IenW, lang voordat netcongestie speelde. De
Staatssecretaris van KGG is verantwoordelijk voor de toekomstbestendigheid van de
elektriciteitsvoorziening en heeft het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN)
hiervoor opgezet. Als onderdeel hiervan is de sectorovereenkomst Netcongestie en OV
tussen IenW, KGG, OV-sector en netbeheerders gesloten met als doel met slimme oplossingen
in het OV netcongestie te verlichten en duurzame groei van het ov mogelijk te maken.

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

En dus vraag ik de regering ook: kan zij uitsluiten dat deze elektrificatiekoers,
in combinatie met netcongestie, gevolgen krijgt voor de kwaliteit, frequentie of continuïteit
van busverbindingen? En zo nee, welke concessies lopen volgens haar het grootste risico?

Antwoord:

Dit kabinet zet in op elektrificatie van het OV juist om het OV op lange termijn betaalbaar
te houden voor de reiziger. In de principes van samenwerking met OV-concessieverleners
is bovendien vastgelegd dat de transitie naar zero-emissie bussen niet ten koste mag
gaan van de dienstverlening aan de reiziger. Tevens dient de transitie tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten uitgevoerd te worden, en zo mogelijk kostenneutraal.

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

Voorzitter, er zit ook een heel principiële bestuursvraag onder. Want als provincies
en vervoerders klem komen te zitten tussen concessie-eisen, netcongestie en oplopende
kosten, wie draagt dan uiteindelijk de politieke verantwoordelijkheid? Het Rijk, de
concessieverlener of de vervoerder?

Antwoord:

Busvervoer is primair de verantwoordelijkheid van decentrale overheden. Aansturing
verloopt via concessies. Bij aanbesteding wordt zero-emissie vaak niet opgenomen als
eis maar als mogelijkheid om extra punten te verdienen, hiermee is het mogelijk om
flexibel in te schrijven. Het is aan de concessieverlener om realistische doelen te
stellen en aan de vervoerder om een realistische inschrijving te doen, vervolgens
wordt de vervoerder gehouden aan zijn bod. Vanwege netcongestie en de schaarse ruimte
voor aansluitingen zorgen overheden erin steeds meer concessies van tevoren voor dat
aansluitingen geregeld zijn.

Duijvenvoorde

Forum voor Democratie

Vraag:

En wat betekent dit financieel? Hoeveel extra publieke kosten en risico’s ontstaan
er doordat vervoerders moeten voorsorteren op elektrificatie, terwijl er geen zekerheid
is over aansluiting, contractvermogen en doorlooptijden?

Antwoord:

Decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor de aansturing van concessies. Decentrale
overheden anticiperen op netcongestie door vroegtijdig netaansluitingen aan te vragen.
Mogelijke kosten en risico’s die vervoerders voorzien bij de uitvoering van de concessie
worden meegenomen in de aanbiedingen.

Grinwis

Vraag:

De vier B’s, waar is de B van beveiligd? Sociale veiligheid, het aantal incidenten
neemt toe. Hoe staat het met de aanpak daarvan? Spoorwegpolitie stond niks over in
de brief? Toegang BOA’s tot registratiesystemen? Hoe staat het met uitrol bodycams?

Antwoord:

Op 19 december 2025 is de Kamer mede namens de Minister van JenV geïnformeerd over
het streven dat OV-boa’s vanaf de tweede helft van 2026 toegang krijgen tot het rijbewijzenregister.
Dat is nog steeds de planning. JenV werkt de technische en juridische vraagstukken
die spelen binnen het kader van toegang voor boa’s tot de strafrechtketendatabank
nader uit. Het Ministerie van IenW begrijpt van de Minister voor Asiel en Migratie
dat de toegang tot de gegevens uit de Basisvoorziening Vreemdelingen onder meer om
een wetswijziging vraagt. Deze wetswijziging en de beste inbedding hiervoor wordt
door de Minister voor Asiel en Migratie waar benodigd in samenspraak met JenV verkend
en voorbereid. De NS heeft de aanbesteding van bodycams afgerond en begint in april
met testen of het goed werkt en goed aan het uniform zit. Eind deze maand zal de eerste
bodycam in mijn aanwezigheid worden uitegereikt. Na deze test wordt de bodycam verder
uitgerold en is de verwachting dat elke conducteur aan het eind van het jaar van zo’n
apparaat is voorzien.

Het klopt dat de spoorwegpolitie niet was opgenomen in de verzamelbrief, want die
is reeds in 2013 opgeheven. De organisatie van de politie is daarnaast het domein
van het Ministerie van JenV, waarmee regelmatig contact is.

Grinwis

Vraag:

Zorgen over prijzen OV. Gelukkig aantal amendementen aangenomen, maar zijn incidentele
middelen. Prioriteit bij structureel overeindhouden van OV en wijdvertakt systeem
als basisvoorziening, ook op platteland. Hoe kijkt de Staatssecretaris daartegenaan?

Antwoord:

Ook het kabinet maakt zich zorgen over de bereikbaarheid van voorzieningen. Mede daarom
is er een interdepartementale verkenning gestart naar publieke mobiliteit. De verkenning
schetst een beeld van een vraagafhankelijk vervoersysteem, dat bestaat uit integratie
van OV en doelgroepenvervoer, dat zou kunnen leiden tot een betere bereikbaarheid
van voorzieningen. In Zeeland zijn inmiddels (succesvolle) ervaringen opgedaan met
zo’n systeem van publieke mobiliteit. Daarnaast starten er de komende jaren ook projecten
in de Achterhoek, Overijssel, Flevoland. Drechtsteden, MRDH en Utrecht. Er wordt met
de regio’s in overleg gegaan over de eerste leerervaringen van de introductie van
publieke mobiliteit.

Grinwis

Vraag:

Hoe staat het met de door uw voorganger aangekondigde onderzoek naar structurele oplossingen
rondom de Betaalbaarheid van het ov, te meer omdat coalitieakkoord weinig ruimte geeft?

Antwoord:

Het betaalbaarheidsonderzoek dat is aangekondigd, is lopende. In het onderzoek wordt
gekeken naar de betaalbaarheid van het huidige OV-systeem: hoe lopen de geldstromen,
hoe liggen de rollen taken en verantwoordelijkheden. Oplevering wordt rond de zomer
verwacht.

Grinwis

Vraag:

Waar zit volgens de Staatssecretaris de uitdaging op het gebied van toegankelijkheid
en kapotte liften? Is de Staatssecretaris bereid gevraagde extra inzet toe te zeggen?

Antwoord:

Er is sprake van een dalende trend in het gemiddeld aantal liften dat een week of
langer in storing is. Van 15 à 20 langdurige storingen per maand in de zomer van 2022
naar ongeveer 7 liften per maand in het najaar van 2025. In deze cijfers zijn de liften
die niet beschikbaar zijn vanwege geplande liftvervanging en gepland onderhoud niet
meegerekend.

ProRail stelde al langere tijd wekelijks updates beschikbaar van liften die een week
of langer defect zijn. Sinds begin 2025 deelt ProRail ook data over kortdurende liftstoringen
die door vervoerders kunnen worden verwerkt in reisinformatievoorzieningen. Op 1 mei
2026 komen actuele beschikbaarheidsdata van liften van ProRail voor álle reizigers
beschikbaar op ns.nl en in de NS-app. Naar aanleiding van de motie van de heer Grinwis
(Christen Unie) c.s. van 27 maart 2024 over rapportage van liftstoringen in de halfjaarverantwoording
van ProRail 20 zijn daarover afspraken gemaakt met de infra-beheerder. Het Ministerie van IenW houdt
de voortgang in de gaten. Ten slotte, een deel van de problematiek binnen ProRail
is moeilijk op te lossen, omdat veel storingen het gevolg zijn van externe factoren,
met name vandalisme en waterschade.

Grinwis

Vraag:

Voelt de Staatssecretaris zich in het ootje genomen door ProRail [rondom Spoorknoop
Haarlem]? Hij heeft Kamerlid eerst uitgenodigd motie nog niet in te dienen. Toen Kamerlid
motie wel indiende, wilde motie uitvoeren, maar bleek het tijdvenster verstreken.
Kan de Staatssecretaris de frequentieverhoging tussen Haarlem en Amsterdam die nu
achter de horizon dreigt te verdwijnen, garanderen?

Antwoord:

Allereerst wordt betreurd dat de financiële realiteit in het Mobiliteitsfonds noopt
tot harde en scherpe keuzes zoals hier in Haarlem. Desondanks streeft het Ministerie
van IenW er altijd naar de door uw Kamer aangenomen moties uit te voeren. Dat is in
dit geval helaas niet mogelijk gebleken. U heeft recent ook Kamervragen hierover gesteld.
In de beantwoording wordt nader op de besluitvorming over Spoorknoop Haarlem ingegaan.

De frequentieverhoging tussen Haarlem en Amsterdam is vastgelegd in de concessie.
De gemaakte afspraken over het volume zijn onderdeel van de Mid-Term Review van het HRN-concessievolume in 2027. Daarin weegt het Ministerie van IenW alle gewenste
en beoogde frequentieverhogingen integraal af tegen vervoersvraag, eventueel benodigde
infrastructuurinvesteringen en budgettaire ruimte. Binnen de huidige financiële randvoorwaarden
is het echter geen zekerheid dat alle afgesproken frequentieverhogingen die nog aanvullende
infra-maatregelen vergen, ook geaccommodeerd kunnen worden. Zoals eerder toegezegd,
informeert het Ministerie van IenW u voor de zomer per brief over de resterende infraknelpunten
voor het volledig rijden van de HRN-concessie.

Grinwis

Vraag:

Wanneer kunnen we weer een voortgangsbrief verwachten over ERTMS?

Antwoord:

ERTMS is door de Kamer aangewezen als groot project. De Kamer ontvangt daarom halfjaarlijks
een voortgangsrapportage ERTMS.

Jumelet

CDA

Vraag:

Ik snap dat we de onderzoeken naar betaalbaarheid en publieke mobiliteit moeten afwachten,
maar heeft de Staatssecretaris al een richting van denken als het gaat om bereikbaarheid
en in het bijzonder het plaatje dat zij voor ogen ziet, als resultaat? Of het nu gaat
om publiek vervoer of sec OV.

Antwoord:

Het is inderdaad verstandig om de resultaten van de onderzoeken nog even af te wachten.
Op zich loopt deze discussie al een tijd omdat het kabinet het belangrijk vindt dat
voorzieningen bereikbaar zijn. En tegelijkertijd ziet het Ministerie van IenW dat
het OV, zeker in de regio, onder druk staat. De verkenning publieke mobiliteit laat
zien dat met het bundelen van geldstromen het huidige publieke vervoerssysteem effectiever
ingericht zou kunnen worden.

Om nieuwe ontwikkelingen zoals publieke mobiliteit goed te kunnen faciliteren met
het huidige systeem, kijkt ABDTOPConsult in opdracht van IenW naar het functioneren
van de betaalbaarheid van het huidig OV-systeem. De verwachting is dat dit onderzoek
nog voor de zomer gereed is.

Jumelet

CDA

Vraag:

Schoonmaak bij NS: is de Staatssecretaris van deze problematiek op de hoogte en vindt
zij ook dat schoonmaak niet het sluitstuk moet zijn van de bedrijfsvoering van NS,
ligt hier niet een schone taak voor de NS om hier echt met zorg en waardering voor
het schoonmaakpersoneel werk van te maken? Moeten we NS overigens niet gewoon houden
aan de afspraken in de concessie? Graag een reactie van de Staatssecretaris

Antwoord:

Schone treinen vormen een essentieel onderdeel van de dienstverlening. Het werk van
schoonmaakpersoneel is daarbij van groot belang en verdient waardering.

Met NS wordt hierover het gesprek gevoerd, waarbij nadrukkelijk wordt gewezen op het
belang van een goede positionering van schoonmaak. Daarbij wordt NS ook gehouden aan
de afspraken in de concessie ten aanzien van materieel. Hierop wordt blijvend toegezien.

Jumelet

CDA

Vraag:

Wanneer krijgen Boa’s wat ze ook nodig hebben: toegang tot het rijbewijsregister,
de strafrechtenketendatabank en het vreemdelingenregister. Mijn collega Straatman
heeft bij het BOA debat hierover ook vragen gesteld. Maar van de Minister van J&V
is nog geen helder antwoord gekregen. Kan de Staatssecretaris wellicht al meer zeggen?

Antwoord:

Daarnaast werkt JenV de technische en juridische vraagstukken die spelen binnen het
kader van toegang voor boa’s tot de strafrechtketendatabank nader uit. De Minister
voor Asiel en Migratie heeft aangegeven dat de toegang tot de gegevens uit de Basisvoorziening
Vreemdelingen onder meer om een wetswijziging vraagt. Deze wetswijziging en de beste
inbedding hiervoor wordt door de Minister voor Asiel en Migratie waar benodigd in
samenspraak met JenV verkend en voorbereid. Hierover vindt regelmatig overleg plaats.
Uw kamer zal hier periodiek van op de hoogte worden gehouden.

Jumelet

CDA

Vraag:

Hoe kijkt de Staatssecretaris naar de aanbevelingen van de coalitie Anders Reizen,
bijvoorbeeld dat werkgevers sleutel zijn tot beter OV-beleid, hoe kijkt de Staatssecretaris
naar de huidige ontwikkeling van MaaS en deur-tot-deur mobiliteit in Nederland, en
welke rol ziet u hierin voor de overheid? Graag een reactie?

Antwoord:

Het Ministerie van IenW is goed bekend met de Coalitie Anders Reizen en haar aanbevelingen.
Het Ministerie van IenW deelt in zijn algemeenheid de ambitie van de Coalitie om de
werkgevers te ondersteunen bij het verduurzamen van hun mobiliteit. Veel van de aanbevelingen
raken dan ook aan de beleidsdossiers die regelmatig met de Kamer besproken worden.

Met Mobility as a Service (MaaS) kunnen reizigers eenvoudiger een multimodale reis
plannen, boeken en betalen. Op die manier wordt deur-tot-deur mobiliteit met het OV,
maar ook met deelmobiliteit of andere vormen van vervoer zichtbaarder. Het is een
positieve ontwikkeling waar mijn ministerie op verschillende manieren bij betrokken
is. Bijvoorbeeld via de MaaS-waardige concessie-eisen of het samenwerkingsprogramma
Natuurlijk!Deelmobiliteit.

El Abassi

Denk

Vraag:

Er zijn stijgende prijzen aan de pomp. Bijna 2/3 van brandstofprijs bestaat uit accijns,
btw en heffingen. Beleid draagt niet bij aan betaalbare mobiliteit. Top 3 met hoogste
brandstofbelastingen, andere landen laten zien dat anders kan (maximumprijs). Waarom
grijpt Nederland niet in?

Antwoord:

Het kabinet volgt de situatie in het Midden-Oosten van dag tot dag. IenW gaat niet
over prijzen aan de pomp. Het kabinet beraadt zich momenteel op een pakket met de
meest passende maatregelen.

El Abassi

Denk

Vraag:

Absurde kosten raken de taxibranche. Nederlandse taxichauffeurs zien marges verdwijnen
en faillissementen dreigen. Is de Staatssecretaris het eens dat ingrijpen noodzakelijk
is om dit te voorkomen en wat doet de Staatssecretaris om taxichauffeurs te beschermen?

Antwoord:

Het taxibeleid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat richt zich niet
op de kosten en inkomsten van taxiondernemers. In de meeste gevallen bepalen taxiondernemers
zelf de tarieven waarvoor zij werken. Zij kunnen ervoor kiezen gestegen kosten door
te berekenen aan hun klanten. Als gestegen kosten structureel worden, zullen deze
worden meegenomen in de indexering van de maximumtarieven voor de opstapmarkt op 1 januari
2027. Over eventuele generieke maatregelen in reactie op de gestegen brandstofprijzen
heeft het kabinet nog geen besluit genomen.

El Abassi

Denk

Vraag:

OV-kosten rijzen de pan uit. Dit raakt vooral mensen met laag inkomen. OV behoort
tot het duurste ter wereld: 30–35% duurder dan EU gemiddelde. Prijzen stijgen sneller
dan inflatie. Wat gaat de Staatssecretaris doen om voorkomen dat OV nog duurder wordt?
Volgens Nibud worden niet alleen lage maar ook hoge inkomens beperkt in vrijheid om
te reizen. Wat gaat de Staatssecretaris doen om reizen betaalbaar te houden voor iedereen?
Wat vindt de Staatssecretaris van 9 euro ticket, zoals in Duitsland? Enkele staten
in Australië hebben gekozen OV gratis aan te bieden. Wat vindt de Staatssecretaris
van dat idee?

Antwoord:

Zie het antwoord op de vraag van het lid Beckerman over gratis OV. Het kabinet beraadt
zicht op een pakket met meest passende maatregelen.

Het 9-euro ticket

Lid De Hoop ging in op het Duitse klimaatticket als voorbeeld om op korte termijn
in te voeren en een korte periode geldig te laten zijn (mei tot en met september van
dit jaar). Eerder is in NOVB-verband onderzoek gedaan naar het invoeren van een propositie
met gratis reizen in de daluren, als een van de opties.21 OV-bedrijven schatten in dat er een flinke inkomstenderving is bij een dergelijk
product vanuit bestaande kortingsabonnementen en het studentenreisproduct. Daarnaast
geeft het KIM aan dat een dergelijk product vooral meer reizigerskilometers onder
bestaande reizigers zal genereren in plaats van reizigers die de overstap van auto
naar ov maken. Ook is dit op zo’n korte termijn niet uitvoerbaar. In Duitsland is
dit ticket destijds beschikbaar gesteld voor € 9 per maand. Inmiddels is dit een structureel
ticket waarvan de kosten voor de reiziger ieder jaar oplopen (nu € 63 per maand).
Ook de kosten voor de Bondsrepubliek en Duitse Bundesländer lopen ieder jaar op en
bedragen inmiddels meer dan € 3 mlrd per jaar.22

El Abassi

Denk

Vraag:

Heeft de Staatssecretaris nog andere ideeën om OV betaalbaar en toegankelijk te houden
voor iedereen?

Antwoord:

De betaalbaarheid van het OV is urgent, zeker nu de kosten van mobiliteit stijgen.
Het betaalbaarheidsonderzoek dat is aangekondigd, is lopende. In het onderzoek wordt
gekeken naar het huidige functioneren van het OV-systeem: hoe lopen de geldstromen,
hoe liggen de rollen taken en verantwoordelijkheden? En de vraag hoe de overheid kan
sturen op de betaalbaarheid van het ov voor de reiziger. Er wordt gekeken naar wat
er goed gaat en wat er beter zou kunnen. Oplevering wordt rond de zomer verwacht.
De Kamer wordt geïnformeerd over de uitkomsten.

Van der Plas

BBB

Vraag:

De basis moet op orde voor Veiligheid en Service-medewerkers, sprake van structurele
onderbezetting.

Kan er een vergelijkbaar proces komen net als bij de noodmaatregel 2022, toen er grote
conducteurstekorten waren en de dienstregeling in de knel kwam?

Antwoord:

In 2022 heeft NS een integrale aanpak personeelstekort opgesteld en maatregelen getroffen.
De Integrale Aanpak Personeelstekorten NS was in beginsel voor machinisten en hoofdconducteurs,
deze is reeds verbreed naar de groepen onderhoudsmonteurs en veiligheid- en servicemedewerkers.
De krapte van deze groepen heeft de volle aandacht van NS. NS blijft mij informeren
over de voortgang van personeelstekorten.

Van der Plas

BBB

Vraag:

Wat vindt de Staatssecretaris van ideeën zoals slimme camerabewaking en realtime monitoring,
camera’s op basis van AI als aanvulling op fysieke aanwezigheid van veiligheidspersoneel,
boa’s en controleurs? Dus camera’s die verdachte of gevaarlijke situaties detecteren
(bijvoorbeeld gevechten, valpartijen of achtergelaten bagage) en direct (automatisch)
personeel in de buurt waarschuwen?

Antwoord:

In het kader van het programma voor sociaal veilige stations worden dit soort maatregelen
verder onderzocht en besproken. AI biedt kansen om camerabewaking effectiever in te
zetten ook voor verdachte of gevaarlijke situaties in het openbaar vervoer. NS en
ProRail verkennen op dit moment de mogelijkheden voor het toepassen van AI op stations.
Daarbij geldt dat niet alleen de technologie zelf op orde moet zijn, maar ook de opvolging.

Van der Plas

BBB

Vraag:

Een noodknop voor passagiers waarbij alle lichten van de bus/tram gaan knipperen en
iedereen kan zien dat er iets aan de hand is. Ook een voorbijrijdende politieauto
(al of niet in burger) krijgt automatisch een melding zodat agenten direct kunnen
ingrijpen. Is dit een goed idee?

Antwoord:

De meeste vervoerders hebben voertuigen met een stil alarm. Bestuurders kunnen dit
inschakelen wanneer de situatie daar om vraagt. Daarnaast hebben de meeste vervoerders
een apart Whatsappnummer dat reizigers kunnen gebruiken bij onraad.

Van der Plas

BBB

Vraag:

Of veiligheids- en gedragsapps voor reizigers geïntegreerd met een mobiele (landelijke)
app zodat reizigers ook incidenten snel kunnen melden? Of pushmeldingen over drukke
periodes of verdachte situaties, zodat mensen veiliger keuzes kunnen maken?

Antwoord:

De meeste vervoerbedrijven hebben inmiddels een Whatsapp nummer waarmee melding gemaakt
kan worden van onraad in het OV. De opvolging van het Whatsapp nummer van NS is geëvalueerd
en wordt in de tweede helft van 2026 naar de Kamer gestuurd. Op basis van deze evaluatie
kijkt het Ministerie van IenW of er nog verdere verbeteringen voor de reiziger mogelijk
zijn. Omdat de vervoersbedrijven in veel gevallen regionaal opereren is er geen centraal
meldpunt. Daarnaast kan er gebruik worden gemaakt van de bekende meldnummers bij acute
noodsituaties.

Van der Plas

BBB

Vraag:

Is de Staatssecretaris het met BBB eens dat de boa’s die actief zijn op en rond het
spoor, naast toegang tot het rijbewijsregister, gecontroleerd toegang moeten krijgen
tot gezichtsbeeldherkenning (GBH) op basis van bestaande pasfoto’s uit overheidsregisters
en dat dit zou helpen om agressiviteit tijdens het uitdelen van de boete tegen te
gaan?

Antwoord:

Nee, met deze technologie is het ministerie momenteel niet bezig.

Van der Plas

BBB

Vraag:

Wordt er gewerkt aan alternatieven voor identificatie wanneer iemand geen identiteitsbewijs
of rijbewijs heeft, en zo ja, welke instrumenten krijgen boa’s concreet tot hun beschikking?

Antwoord:

X Noot

Mobility as a Service.

X Noot

Verslag schriftelijk overleg Onderwegpas, Kamerstuk 23 645, nr. 874, https://open.overheid.nl/documenten/ab072349-4219-4b17-8a45-2f2b4444774….

X Noot

Verzamelbrief openbaar vervoer, Kamerstuk 23 645 en 31 521, nr. 881, Openbaar vervoer | Tweede Kamer der Staten-Generaal.

X Noot

Eerder is dit een van de punten waarop de Onderwegpas in de uitvoering is verzet naar
2028 omdat eerst de bestaande proposities en klanten bij OV bedrijven worden omgezet
naar OVpay en pas daarna nieuwe proposities kunnen worden vormgegeven.

X Noot

Kamerstuk 2025Z01892

X Noot

Kamerstuk 2025D21526

X Noot

Kamerstuk 23 645, nr. 785.

X Noot

Kamerstuk, 23 645, nr. 812.

X Noot

Kamerstuk, 29 984, nr. 1234.

X Noot

Kamerbrief over de rol van de boa | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

X Noot

Kamerstuk, 29 984, nr. 1277.

X Noot

Kamerstuk 28 165, nr. 167, vergaderjaar 2013–2014.

X Noot

Kamerstukken 28 165, nr. 178, vergaderjaar 2013–2014.

X Noot

Kamerstuk 36 600 XII, nr. 32, vergaderjaar 2024–2025.

X Noot

Kamerstukken 29 984, nr. 1231, vergaderjaar 2025–2026.

X Noot

Kamerstukken 2026Z02053.

X Noot

Kamerstuk, 23 645, nr. 812.

X Noot

Het betreft hier bushaltes waarvoor binnen 400 meter geen alternatief beschikbaar
is. Zie ook: https://pointer.kro-ncrv.nl/ruim-500-bushaltes-verdwenen-in-5-jaar-tijd…

X Noot

Effecten tarieverlagingen in het OV, Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, 2022.

X Noot

Kamerstuk, 29 984, nr. 1195.

X Noot

Kamerbrief 3 oktober 2024 over NL ticket https://open.overheid.nl/documenten/dpc-10042e5b5b9d13818abf5295359d9f4…

X Noot

Deutschlandticket: Fragen und Antworten | Bundesregierung

Download

Indieners

Indiener
A.W.H. Bertram, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat

Bijlagen

Bijlage Download bestand: Beslisnota bij Kamerbrief Beantwoording vragen gesteld tijdens het commissiedebat Openbaar vervoer en taxi van 1 april 2026 (PDF)

Datum:10 april 2026
Nummer:23645-883
Vaste commissie voor infrastructuur en waterstaat
Brief regering