Brief regering : Financiering Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid

Nr. 109
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 april 2026

Tijdens het tweeminutendebat over de voortgang van het Nationaal Programma Leefbaarheid
en Veiligheid (NPLV) op 13 januari 2026 heeft mijn ambtsvoorganger toegezegd uw Kamer
een overzicht te doen toekomen over de actuele en meerjarige financiering van het
programma. Door middel van deze brief geef ik invulling aan die toezegging. Tevens
maak ik van deze gelegenheid gebruik om u het rapport van bureau Rebel toe te sturen,
dat in opdracht van het voormalige Ministerie van VRO voor de 20 NPLV-gebieden een
investeringsraming heeft opgesteld. Het rapport treft u als bijlage bij deze brief
aan.

– Actuele financiering van het NPLV1

Eind 2024 zijn op de Woontop afspraken gemaakt tussen de Minister van VRO en 18 NPLV-gebieden
over de (versnelde) bouw van betaalbare woningen. In juni 2025 zijn deze afspraken
uitgewerkt in plannen en bestuurlijke afspraken, waarover uw Kamer eerder is geïnformeerd.2 De totale investeringen in de gebieden tellen naar schatting op tot € 600 miljoen,
goed voor 50.000 nieuwe woningen in de periode 2025 tot 2030. Het gaat daarbij om
middelen vanuit de realisatiestimulans (inclusief opslagen voor openbare ruimte en
voorzieningen en capaciteitsondersteuning), de Woningbouwimpuls (Wbi) en het gebiedsbudget.

Ten behoeve van een samenhangende aanpak in de 20 NPLV-gebieden is door de Ministeries
van OCW, SZW en VRO een bedrag van ruim € 400 miljoen gebundeld beschikbaar gesteld
via de SPUK Kansrijke Wijk 2026–2028. Hiermee worden de lokale allianties in staat
gesteld om interventies te organiseren op de thema’s school en omgeving, ontwikkeling
van het jonge kind, re-integratie en preventie geldzorgen, maatschappelijke samenhang
en financiële educatie. Ook dragen de middelen uit de SPUK Kansrijke Wijk bij aan
het inrichten van de programma-organisatie, die ondersteunend is aan de lokale allianties.

In 2022 is het programma Preventie met Gezag (PMG) van het Ministerie van Justitie
en Veiligheid gestart. 19 van de thans 47 PMG-gemeenten zijn onderdeel van de NPLV-aanpak.
Doel van dit programma is het voorkomen dat jongeren en jongvolwassenen van 8 tot
en met 27 jaar afglijden in de georganiseerde criminaliteit. Een zestal gemeenten
ontvangt daarnaast sinds dit jaar middelen voor zogenoemde informele (grassroots-)
pilots. Het doel hiervan is om informele organisaties beter te positioneren in hun
rol bij preventie van ondermijnende criminaliteit door het creëren van duurzame ondersteuning
die beter aansluit bij deze organisaties. Via de SPUK Preventie met Gezag 2026–2029
wordt aan de gemeenten met een NPLV-gebied in totaal ruim € 208 miljoen toegekend.

In het Coalitieakkoord is opgenomen dat specifiek voor het NPLV-programma voor de
periode 2029–2035 € 135 miljoen per jaar beschikbaar wordt gesteld.

– Meerjarige financiering

In de brief aan uw Kamer van 8 december 2023 (Kamerstukken II, 2023–2024, 30 995, nr. 103) heeft mijn ambtsvoorganger – gegeven het in 2022 afgesproken commitment van de burgemeesters
van de 19 NPLV-gemeenten voor een langdurende inzet en samenwerkingsrelatie voor 15–20 jaar
om de doelstellingen van het NPLV te realiseren – gepleit voor een langjarige financieringsrelatie.
Zekerheid over de continuïteit van financiering, zoals die er nu is voor de uitvoering
van de Woontopafspraken tot 2030, de SPUK Kansrijke Wijk tot en met 2028 en voor Preventie
met Gezag tot en met 2029, bewijst zijn waarde en draagt bij aan de slagkracht in
de uitvoering op lokaal niveau. Het voorkomt dat in de uitvoeringsplannen de aandacht
vooral uitgaat naar kortlopende interventies en biedt de lokale allianties investeringszekerheid
voor de lange termijn; niet hollen en stilstaan, maar een consistente en gelijkmatige
aanpak.

In het Coalitieakkoord 2026–2030 is opgenomen dat het NPLV (en dat geldt voor het
leefbaarder en veiliger maken van buurten ook voor het programma Preventie met Gezag)
door het Kabinet «op gelijk niveau» wordt doorgezet. En wat betreft de beoogde sterkere
regierol van het Rijk in de woningbouw is het doel om het NPLV te «borgen». Vanaf
2029 tot en met 2035 is jaarlijks € 135 miljoen gereserveerd voor het NPLV. Door middel
van deze langjarige financiële reeks draagt het Kabinet bij aan de borging van het
NPLV voor de lange termijn.

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
E. Boekholt-O’Sullivan