Brief regering : Aardbeving Geelbroek

Nr. 310
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 20 maart 2026

In Drenthe heeft in de nacht van vrijdag 13 op zaterdag 14 maart 2026 een aardbeving
plaatsgevonden met een magnitude van 3,0 op de schaal van Richter. Dit gebeurde in
Geelbroek, in de gemeente Aa en Hunze, bij het Eleveld gasveld. Dit is de zwaarste
aardbeving die in de afgelopen 25 jaar in Drenthe heeft plaatsgevonden. Het gebied
dat getroffen is door de aardbeving betreft grote delen van de gemeenten Assen, Midden-Drenthe
en Aa en Hunze. Op het moment van de beving was het Eleveld gasveld niet in productie,
de productie is in december 2025 definitief gestopt.

Naar aanleiding van de beving heb ik maandag 16 maart 2026 een bezoek aan het getroffen
gebied gebracht om persoonlijk in gesprek te gaan met inwoners en de lokale en provinciale
bestuurders (de drie burgemeesters van Assen, Midden-Drenthe en Aa en Hunze, de commissaris
van de Koning en de gedeputeerde van de provincie). Tijdens het bezoek heb ik uit
eerste hand kunnen horen hoe het met de inwoners gaat en wat de weerslag van de bevingen
is geweest. Deze gesprekken hebben mij er nog meer van bewust gemaakt dat aardbevingen
door mijnbouwactiviteiten en de schade die dit veroorzaakt een enorme impact hebben,
niet alleen op huizen, maar ook op het leven van mensen.

Er zijn (d.d. 19 maart 2026) in totaal 1.922 schademeldingen gedaan, waarvan 1.189
bij de Commissie Mijnbouwschade en 733 bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen
(IMG). Daarnaast zijn 24 meldingen van een acuut onveilige situatie (AOS) gedaan bij
de IMG, daarvan bleken 18 gevallen eigenlijk een reguliere schademelding. Van de zes
AOS-meldingen bleek in vier situaties gelukkig geen sprake van direct gevaar voor de veiligheid
in of rond een gebouw. Twee situaties worden nog onderzocht. Ik ben dankbaar voor
het feit dat vanuit het IMG hulp is aangeboden aan de getroffen gemeenten. Zij hebben
op zaterdag en zondag hun serviceloket geopend om vragen van inwoners te kunnen beantwoorden
en inwoners hun verhaal te kunnen laten vertellen. Ook kunnen bewoners «acuut onveilige
situaties» tijdelijk nog blijven melden bij het IMG, zodat meteen contact met hen
kan worden opgenomen. Daar waar nodig wordt doorverwezen of samengewerkt tussen het
IMG en de CM.

Naast het bezoek van afgelopen maandag, heb ik ook direct na de aardbeving contact
gehad met lokale bestuurders, de CM en NAM, die verantwoordelijk is voor de (inmiddels
ingesloten) gaswinning uit het Eleveld gasveld. Alle partijen vinden het van belang
om de ontstane schade zo snel, gedegen en menselijk mogelijk af te handelen, met oog
voor de uitvoerbaarheid. De CM is verantwoordelijk voor de afhandeling van mijnbouwschade
als gevolg van de gaswinning bij Eleveld. Bewoners met schade roep ik daarom nogmaals
op om zich te melden bij de CM, of bij het IMG als zij woonachtig zijn in het IMG-effectgebied.
Wanneer snel een zo scherp mogelijk beeld ontstaat van de impact van de aardbeving,
dan helpt dit bij het maken van een goed plan van aanpak voor de afhandeling van de
schade die de beving veroorzaakt heeft.

Zoals ik ook tijdens mijn bezoek afgelopen maandag heb verteld, wordt er nu hard gewerkt
aan de schadeafhandeling door de CM, in twee stappen:

1. Ik wil zo snel mogelijk komen tot een specifieke aanpak voor de beving van vrijdagnacht
binnen de ruimte die het instellingsbesluit van de CM biedt. De CM is opgericht om
ervoor te zorgen dat burgers niet zelfstandig naar de rechter hoeven te gaan om een
mijnbouwonderneming verantwoordelijk te stellen voor hun eventuele schade, maar de
CM om een onafhankelijk advies kunnen vragen. De mijnbouwondernemingen hebben zichzelf
in overeenkomsten met de Staat verplicht om het advies van de CM te volgen en de vastgestelde
schadevergoedingen te betalen aan de schademelder. Ik ben hierover reeds met NAM en
de CM in gesprek. Met de bestuurders is afgelopen maandag doorgenomen dat we vier
tot zes weken de tijd nemen om duidelijkheid te bieden over een mogelijke aanpak die
snel, gedegen en menselijk is.

2. In het verlengde daarvan ga ik samen met de mijnbouwondernemingen (waaronder NAM,
maar ook andere mijnbouwondernemingen die actief zijn op land) in gesprek om te komen
tot generieke verbeteringen binnen de huidige systematiek van de CM. Dit had mijn
ambtsvoorganger reeds aangekondigd, maar pak ik versneld op.

Het vorige kabinet had afgelopen januari naar aanleiding van twee uitgevoerde evaluaties
aangegeven dat de landelijke aanpak voor de afhandeling van mijnbouwschade door de
CM niet altijd voldoet aan de verwachtingen en dat het kabinet deze samen met de mijnbouwondernemingen
wil verbeteren1. Deze structurele verbeteringen vragen om gesprekken met alle partijen uit de mijnbouwsector,
die actief zijn in alle mijnbouwactiviteiten, zoals zout-, gas-, en oliewinning. Het
zal tijd vragen om met al deze partijen tot nieuwe afspraken te komen. Hierbij nemen
we de lessen van de aanpak voor de beving van afgelopen zaterdag, die eerder wordt
opgesteld, mee.

Tot slot

Om zo snel mogelijk tot goede schadeafhandeling van de beving van 14 maart 2026 komen,
beoog ik daarom een aanpak die snel, gedegen en menselijk is en de belangrijkste elementen
van de aangekondigde verbeteringen reeds bevat. Het is van groot belang om hierbij
oog te hebben voor de schaal van de schadeafhandeling. Gegeven de zwaarte van de beving
is de uitvoerbaarheid van de aanpak een belangrijk criterium. Er moet immers voorkomen
worden dat schademelders lang in onzekerheid zitten, in het bijzonder degenen met
de zwaarste schades. Bij de aanpak zullen we ook nadrukkelijk oog hebben voor het
feit dat een deel van de schademelders woonachtig is in het IMG-effectgebied.

De komende weken sta ik in nauw contact met de CM, de lokale bestuurders van het getroffen
gebied en NAM om deze aanpak gezamenlijk vorm te geven. Ik zal uw Kamer hier in mei
verder over informeren.

De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
J. de Bat