Brief regering : Leveringen militaire goederen aan Oekraïne

36 045
Situatie in Oekraïne

Nr. 479
BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 februari 2026

In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aan Oekraïne
(Kamerstuk 22 054, nr. 463, dd. 10 september 2025) informeer ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken en de Staatssecretaris voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp over de
laatste stand van zaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne. Nederland
heeft sinds de aanvang van de grootschalige agressieoorlog circa € 14,3 mld. aan militaire
steun begroot. De vertrouwelijke bijlage1 bevat een totaaloverzicht van de tot en met 2 februari 2026 door Defensie geleverde
goederen.

In het openbare overzicht vermeldt het kabinet de leveringen die nieuw zijn ten opzichte
van het vorige overzicht (Kamerstuk 22 054, nr. 463, dd. 10 september 2025). Per levering wordt een afweging gemaakt of openbaarmaking
mogelijk is. Voor de levering van militaire goederen door het Ministerie van Defensie
en de industrie aan Oekraïne blijft de operationele veiligheid leidend in de afweging
om informatie al dan niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen
van betrokken derde partijen, zoals internationale partners en het bedrijfsleven.
Deze lijst is derhalve niet uitputtend.

Financiële stand van zaken levering van militaire goederen

De Nederlandse steun aan Oekraïne is omvangrijk en intensief. Mede dankzij de in de
vorige update gerapporteerde versnellingsoperatie, waarbij € 2 mld. aan toekomstig
budget versneld is gerealiseerd2. Deze versnellingsoperatie is vervolgens in december 2025 mede dankzij uw Kamer verder
versterkt door een eerste stap te zetten richting de invulling van de motie Klaver
waarbij het kabinet onderbesteding van in totaal EUR 700 mln. heeft aangewend ten
behoeve van steun aan Oekraïne3. In totaal heeft Nederland daarmee in 2025 ca. € 5,6 mld. aan militaire steun geleverd.
Het merendeel van het resterende bedrag van ca. € 14,3 mld. aan militaire steun door
Nederland is reeds omgezet in concrete steunmaatregelen en bevindt zich in de uitvoering.
De versnellingsoperatie is essentieel geweest aangezien de alsmaar intensievere Russische
militaire inzet en agressie. Een sterke Oekraïense krijgsmacht is de eerste verdedigingslinie
tegen de Russische dreiging ook richting de rest van Europa. Het is van groot belang
dat de Oekraïense defensiecapaciteit en slagkracht verder wordt versterkt, ook voor
de lange termijn. In de toekomst zal het voortzetten van steun door internationale
partners aan Oekraïne daarom cruciaal zijn om de Russische agressie tegen te gaan
of af te schrikken. Dit is ook door Nederland vastgelegd in een tienjarige bilaterale
veiligheidsovereenkomst.4 Het kabinet roept internationaal onverminderd op tot burden-sharing.

De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroeg op 2 februari
2026 ca. € 11,7 mld. Dit is een toename van € 2,98 mld. ten opzichte van de vorige
leveringenbrief. De Nederlandse steun bestaat uit:

Type steun

31 aug. 2025

03 feb. 2026

Directe levering (vervangingswaarde)

€

2,4 mld.

€

2,5 mld.

Commerciële verwervingen1

€

6,1 mld.

€

8,9 mld.

NAVO-fonds

€

0,18 mld.

€

0,18 mld.

Totaal

€

8,7 mld.

€

11,7 mld.

X Noot

1

Bestaat uit financiële realisatie waaronder voorschotten die een levering kennen in
de nabije toekomst.

• Directe levering: De totale vervangingswaarde van de materiële steun bedroeg op 2 februari
2026 in totaal € 2,5 mld. Defensie zal het geleverde materieel uit eigen voorraad
waar nodig zo spoedig mogelijk aanvullen of vervangen.

• Commerciële verwervingen: De waarde van de commercieel verworven militaire goederen
ten behoeve van Oekraïne bedraagt op dit moment € 8,9 mld. Hieronder valt de totale
bijdrage van € 750 mln. aan het NAVO-initiatief Prioritized Ukraine Requirement List
(PURL), waarmee Nederland snel Amerikaanse wapensystemen heeft verworven voor acute
Oekraïense behoeften, bijvoorbeeld ten aanzien van luchtverdediging. Andere bijdragen
aan internationale samenwerkingsprojecten of specifieke donaties die commercieel worden
verworven, zoals het Build with Ukraine coproductie-project, worden na realisatie
bij de commerciële leveringen opgeteld. De realisatie betreft in deze gevallen de
betaling aan het samenwerkingsproject. De levering via dergelijke projecten aan Oekraïne
zal op een later moment plaatsvinden.

• NAVO-fonds: Nederland heeft tot op heden € 179 mln. bijgedragen aan het NAVO Ukraine
Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit het UCAP levert NAVO niet-letale steun,
zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstuk 22 054, nr. 377 dd. 16 december 2022 en Kamerstuk 22 054, nr. 387 dd. 13 april 2023).

Industrie

De voortzetting van de militaire steun aan Oekraïne is mede afhankelijk van de industriële
capaciteit, aangezien een groot deel commercieel verworven wordt. Op dit moment wordt
hard gewerkt aan de opschaling van de Nederlandse en Europese defensie-industrieën
om zowel Oekraïne als onze eigen krijgsmacht tijdig van de juiste capaciteiten te
voorzien. De verslechterde veiligheidssituatie en het regeneratievermogen van de Russische
strijdkrachten vraagt van Europa om minder afhankelijk te worden van anderen. Dit
is belangrijk voor ons voortzettingsvermogen en om de toeleveringsketen weerbaarder
maken. Daarom blijft het kabinet zich zowel nationaal als internationaal inspannen
om de industriële capaciteit te vergroten. Defensie verwerft waar mogelijk bij de
innovatieve en hoogtechnologische defensie-industrie in Nederland voor de behoeftes
van Oekraïne. Over de nationale inspanningen rondom versnelling en opschaling van
de industrie en innovatie wordt uw Kamer geïnformeerd via de STRAIIK-D, de actieagenda
van de Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie.

Een cruciaal onderdeel van het opschalen van de industriële capaciteit is het versterken
van de industriesamenwerking met Oekraïne, bijvoorbeeld door directe verwerving bij
de Oekraïense industrie. Nederland maakt hierbij gebruik van het «Government to Business»-model
toe om de steun aan Oekraïne te coördineren en te controleren. Dit model biedt op
dit moment de meest transparante en efficiënte manier om de middelen te beheren en
om te waarborgen dat de steun effectief wordt ingezet. Hierdoor heeft Defensie duidelijk
zicht op de betrokken bedrijven, kan de voortgang worden gecontroleerd en kan informatie
worden verzameld om de steun in de toekomst verder te verbeteren.

Daarnaast faciliteert het kabinet de samenwerking tussen Nederlandse en Oekraïense
bedrijven. Zo worden er regelmatig handelsmissies georganiseerd en heeft Defensie
op 10 oktober 2025 een Memorandum of Understanding gesloten met de Oekraïense overheid
in het kader van het initiatief Build With Ukraine. Deze samenwerking maakt coproductie
van Oekraïens materieel in Nederland mogelijk en legt daarmee de basis voor verdere
uitwisseling van kennis en expertise tussen beide defensie-industrieën. Op 1 december
2025 hebben Nederland en Oekraïne een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor het
eerste coproductie project tussen een Nederlands en Oekraïens bedrijf voor de productie
van onbemenste systemen. Dit is van belang om ons productievermogen en de innovaties
van het slagveld effectief in te zetten voor zowel Oekraïne als onze eigen krijgsmacht.

Training

De aanhoudende oorlog maakt dat het opleiden van Oekraïense militairen een absolute
noodzaak is. Opleidingen stellen Oekraïense militairen in staat de door Nederland
en andere partners en bondgenoten geleverde goederen en systemen goed te gebruiken
en vergroten de overlevingskansen van de militairen. Nederland blijft doorlopend bezien
op welke wijze het beste invulling gegeven kan worden aan de trainingsbehoefte vanuit
de Oekraïense krijgsmacht.

Sinds 2022 levert Nederland een bijdrage aan operatie Interflex, een trainings- en
opleidingsprogramma in het Verenigd Koninkrijk (VK) gericht op het snel en grootschalig
trainen van Oekraïense militairen op het gebied van militaire basisvaardigheden en
leiderschapstraining. Tot nu toe zijn via operatie Interflex ca. 60.000 Oekraïense
militairen getraind. Daarnaast heeft Nederland gedurende 2025 ook bijgedragen aan
het opleiden van ca. 900 mariniers in Roemenië.

Nederland zet bovendien in Duitsland bij het Specialized Training Command (ST-C) onder
de EU-trainingsmissie voor Oekraïne (EUMAM) personeel in voor verschillende trainingen,
zoals Leopard 1 tankcrewtraining en training voor artilleriegeschut-operators van
Pantserhouwitsers. Nederland heeft in 2025 bijgedragen aan het opleiden van ca. 650 Oekraïense
militairen. Daarnaast zijn gedurende 2025 onder leiding van Nederland en als onderdeel
van EUMAM, zowel in Nederland als in andere landen 50 donatie- en specialistische
trainingen gegeven aan in totaal ca. 530 Oekraïense militairen. Een substantieel deel
van de trainingen is gerelateerd aan de donaties van F-16’s en mijnenjagers.

Toetsing

Voor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien de uitzonderlijke
omstandigheden versnelde, toetsing aan de EU-wapenexportcriteria verricht door de
Minister van Buitenlandse Zaken, waarna door de Staatssecretaris voor Buitenlandse
Handel een exportvergunning is afgegeven.5 Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal deze zorgvuldige en versnelde toetsing waar
nodig plaatsvinden.

Effecten krijgsmacht

De effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandse strijdkrachten
en op het behalen van de NAVO-capaciteitsdoelen worden, gezien het Nederlands belang
van een veilig Europa door Defensie als significant, maar acceptabel beoordeeld. Defensie
neemt maatregelen om deze gevolgen zoveel mogelijk te mitigeren. Zo zijn er maatregelen
om de aankoop van vervangend materieel te versnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit
versterkt. Ook weegt Defensie continu de belangen van enerzijds de steunvoorziening
aan Oekraïne en anderzijds het belang van het opleiden en training van het eigen personeel.
Het kabinet zal ook bij toekomstige verzoeken aandacht houden voor de effecten op
de gereedheid, gezien de veranderende veiligheidssituatie waarin de Nederlandse krijgsmacht
haar operationele gereedheid moet verhogen.

Europese Vredesfaciliteit

Uit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is reeds ongeveer
€ 6 miljard gecommitteerd aan steun voor Oekraïne. Dit gebeurt onder andere via leveringen
van militair materieel van EU-lidstaten uit eigen voorraad, aanschaf bij de industrie
en de financiering van de gemeenschappelijke kosten van EUMAM. Daarnaast wordt een
deel van de rente-inkomsten over de geïmmobiliseerde Russische centrale banktegoeden
(windfall profits) via de EPF uitgegeven aan militaire steun aan Oekraïne. Het gaat
tot op heden om twee tranches van in totaal ongeveer € 3,3 mld. (tranche 1 ca. € 1,4
mld. en tranche 2 ca. € 1,9 mld.). Nederland is binnen de tweede tranche als uitvoerder
(implementing actor) verantwoordelijk voor het verwerven van € 100 mln. aan drones
bij de Oekraïense defensie industrie.

Nederland krijgt voor de geleverde steun tot begin 2023 en voor bijdragen aan de EPF-munitie-initiatieven
ca. € 433 mln. gecompenseerd. Hiervan is € 52,8 mln. in 2024 uitbetaald en € 79,7
mln. in 2025. Het is de verwachting dat het resterende bedrag in 2026 en 2027 volgt.
Besluitvorming over vergoedingen voor leveringen vanaf Q2 2023 ligt stil vanwege de
Hongaarse blokkade op het aannemen van volgende steuntranches. In totaal heeft Nederland
tot en met 11 januari 2026 ruim € 5,5 mld. gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere
leveringenbrieven op de hoogte gehouden van declaraties en compensatie via de EPF.

De Minister van Defensie,
D. Yeşilgöz-Zegerius