Brief regering : Nederlands fregat naar de Indo-Pacific

Nr. 504
BRIEF VAN DE MINISTERS VAN DEFENSIE EN VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 februari 2026

De Indo-Pacific vormt de belangrijkste economische groeiregio in de wereld en in toenemende
mate ook een geopolitiek zwaartepunt. Stabiliteit en welvaart in Europa en de Indo-Pacific
zijn met elkaar verbonden. Maritieme veiligheid en stabiliteit in de Indo-Pacific
zijn daarom nadrukkelijk in het Nederlands belang. Het kabinet wil de Nederlandse
en bondgenootschappelijke economische en veiligheidsbelangen beschermen, en heeft
daarom onder meer de ambitie om elke twee jaar een maritieme presentie te realiseren
in de regio.

In de Kamerbrief «Internationale inzet van Nederlandse militairen, civiele experts
en politiefunctionarissen 2025–2028» (Kamerstuk 29 521, nr. 493, d.d. 4 april 2025) sprak het kabinet het voornemen uit om in 2026 invulling te geven
aan deze ambitie door opnieuw een maritieme presentie te realiseren in de Indo-Pacific,
zoals eerder in 2021 en 2024. Inmiddels zijn hier concrete voornemens voor, waar het
kabinet uw Kamer graag nader over informeert.

De huidige planning is dat het luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. De Ruyter
medio april 2026 zal vertrekken uit Den Helder en daar halverwege september 2026 weer
terugkeert. Met de aanwezigheid van het fregat in de Indo-Pacific beoogt Nederland
bij te dragen aan een aantal doelstellingen, die aansluiten op de bredere Nederlandse
inzet in de regio.1

Allereerst zet Nederland hiermee zijn duurzame betrokkenheid bij de regio als betrouwbare
partner kracht bij. Hierbij streeft Nederland naar het aanhalen van diplomatieke,
veiligheids-, en economische banden met landen in de Indo-Pacific. Met het oog hierop
zal het schip ook een aantal havenbezoeken afleggen. Om de militaire samenwerking
en onderlinge interoperabiliteit te bevorderen, zal het schip daarnaast deelnemen
aan passing exercises met partners in de regio.

Ten tweede draagt de reis bij aan de bevordering van onze belangen op het gebied van
de internationale rechtsorde, waaronder het bevorderen van de vrijheid van doorvaart
en navigatie. De maritieme gebieden in de Indo-Pacific zijn als onderdeel van een
geopolitiek en economisch belangrijke regio kwetsbaar, mede gezien de toenemende militarisering
van strategische vaarroutes. Het is derhalve in het belang van Nederland om terugkerend
een maritieme presentie in de regio te realiseren.

De derde doelstelling betreft het versterken van de gereedheid en geoefendheid van
de Koninklijke Marine, het fregat en de bemanning. Zo zal Zr.Ms. De Ruyter deelnemen
aan de internationale maritieme oefeningen Rim of the Pacific en Pacific Dragon rond Hawaii. Deze oefeningen bieden een kans voor de marine om de militaire samenwerking
en interoperabiliteit met een groot aantal partners te versterken.

Het voornemen is dat het fregat gedurende de reis associated support zal leveren aan een aantal operaties wanneer het door de betreffende operatiegebieden
vaart. Dit betekent dat het schip waarnemingen deelt met deze operaties, maar niet
onder de bevelsstructuur valt. Het gaat om de volgende missies:

– Standing Nato Maritime Group 2;

– De EU-missie Aspides, die vrije navigatie (vrijheid van scheepvaart) en maritieme
veiligheid in de Rode Zee regio bevordert;

– EU-antipiraterij missie Atalanta;

– Combined Maritime Forces (CMF), een internationaal maritiem hoofdkwartier gevestigd in Bahrein, waar Nederland
met circa vijf stafofficieren vertegenwoordigd is;

– Pacific Security Maritime Exchange/Enforcement Coordination Cell (PSMX-ECC), een multinationaal verband dat toeziet op het handhaven van de maritieme
sancties tegen Noord-Korea zoals gedefinieerd in de resoluties van de VN-Veiligheidsraad.
Nederland draagt sinds juli 2025 met een stafofficier bij aan het ECC.

– Daarnaast zal aansluiting worden gezocht bij het Maritime Analysis and Operation Centre – Narcotics (MAOC-N), waar Nederlands sinds 2007 met acht Europese landen samenwerkt aan de aanpak
van trans-Atlantische drugssmokkel over zee en door de lucht.

Op dit moment is er voor schepen van de Koninklijke Marine geen aanwijzing voor een
fysieke dreiging van een statelijke actor (of van piraterij) in de Indo-Pacific. Het
fregat opereert op basis van het internationaal recht, inclusief het Verdrag van de
Verenigde Naties inzake het Recht van de Zee (United Nations Convention on the Law of the Sea, UNCLOS).

Onderweg naar de Indo-Pacific vaart Zr.Ms. De Ruyter door de Rode Zee. Sinds het staakt-het-vuren
tussen Israël en Hamas is ingegaan in oktober 2025 hebben geen aanvallen van de Houthi’s
op schepen in de Rode Zee plaatsgevonden. De situatie in het Midden-Oosten zal bepalend
zijn of dit tijdens de doorvaart zo blijft. Uiteraard zal de veiligheidssituatie langs
de route nauw in de gaten worden gehouden in aanloop naar en gedurende de reis.

De geplande aanwezigheid wordt begroot op € 9,1 miljoen en komt primair ten laste
van het budget van de Koninklijke Marine.

De Minister van Defensie,
R.P. Brekelmans

De Minister van Buitenlandse Zaken,
D.M. van Weel