Brief regering : CW 3.1 formulier beleidskeuzes beschikbaarheid van geneesmiddelen

Nr. 965
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 februari 2026

Per brief van 26 juni 20251 heeft mijn voorganger uw Kamer geïnformeerd over de aanpak van de beschikbaarheid
en leveringszekerheid van geneesmiddelen. In deze brief heeft mijn voorganger gemeld
dat er een extra voorraad van kritieke geneesmiddelen wordt opgebouwd bij de volgesorteerde
groothandels. Met deze brief stuur ik u het conform Comptabiliteitswet 3.1 verplichte
kader «beleidskeuzes beschikbaarheid geneesmiddelen».

Invulling artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet (CW3.1)

Op grond van de nieuwe werkwijze met betrekking tot artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet2 is het met ingang van 1 november 2021 verplicht om beleidsvoorstellen met budgettair
beslag van meer dan 20 miljoen euro per jaar in een kader toe te lichten. Voor «beleidskeuzes
beschikbaarheid geneesmiddelen» ziet dit kader er als volgt uit:

Beleidskeuzes uitgelegd

Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (CW 3.1)

Doel(en)

Het hoofddoel van de maatregel is om de beschikbaarheid van kritieke geneesmiddelen
te verbeteren door het opbouwen en aanhouden van een voorraad, zodat tijdelijke tekorten
voor patiënten worden voorkomen of gemitigeerd. Voorraden spelen een belangrijke rol
als buffer bij geneesmiddelentekorten. Ze zorgen ervoor dat patiënten gewoon hun medicijnen
kunnen blijven ontvangen bij tijdelijke leveringsonderbrekingen.

Nevendoelen:

– Beperken van gezondheidsrisico’s voor patiënten als gevolg van geneesmiddelentekorten

– Het verminderen van de druk op zorgverleners en apothekers, die bij tekorten veel
tijd kwijt zijn met het zoeken naar alternatieven.

Beleidsinstrument(en)

Om het doel te halen is gekozen om een subsidie te verstrekken aan de volgesorteerde
groothandels. Het hanteren van een ander beleidsinstrument (zoals normering) zou een
wetswijziging vergen. Dit zou te lang duren om tekorten van kritieke geneesmiddelen
op korte termijn te beperken.

Daarnaast spelen de groothandels een centrale rol in de geneesmiddelenketen en zijn
uitermate geschikt om een extra voorraad op te bouwen, te onderhouden, te rouleren
en in te zetten bij (dreigende) tekorten. Deze rol wordt niet automatisch opgepakt
door te markt, middels het verstrekken van een subsidie wordt het «marktfalen» opgelost.

Financiële gevolgen voor het Rijk

In totaal is € 62,1 mln beschikbaar gesteld voor de periode 2025–2029. Hiervoor wordt
de voorraad aangelegd, beheerd, aangehouden en geroteerd.

Financiële gevolgen voor maatschappelijke sectoren

n.v.t.

Nagestreefde doeltreffendheid

Het gekozen instrument is het meest doeltreffend omdat het direct ingrijpt op het
kernprobleem: het opvangen van tijdelijke tekorten middels een buffer. Marktpartijen
hebben beperkte prikkels om extra voorraden aan te houden bovenop de wettelijk verplichte
en/of bedrijfsmatig wenselijke voorraad omdat de investerings- en aanhoudkosten niet
opwegen tegen de mogelijke opbrengsten.

Eind vorig jaar heeft adviesbureau Strategies in Regulated Markets (SiRM) een onderzoek uitgevoerd naar het effect van deze extra voorraden op de beschikbaarheid
van geneesmiddelen1. SiRM constateerde een verbetering in het aantal geneesmiddelentekorten in 2025 bij
de volgesorteerde groothandels. De grootste verbetering is zichtbaar bij geneesmiddelen
waarvoor een extra voorraad is aangelegd. Dit onderstreept de werking van een extra
voorraad aan kritieke geneesmiddelen.

Nagestreefde doelmatigheid

In 2024 heeft de Algemene Rekenkamer onderzoek gedaan naar de verplichting voor handelsvergunninghouders
en groothandels om voorraden van geneesmiddelen aan te houden2. Daarbij adviseert zij om méér voorraden aan te leggen van de meest kritieke geneesmiddelen.
Het verstrekken van een subsidie neemt financiële drempels bij de groothandels weg
om een groter dan strikt noodzakelijke voorraad aan te houden. Zonder deze extra middelen
zouden de extra opbouw- en aanhoudkosten van de voorraad van kritieke geneesmiddelen
niet opwegen tegen de extra opbrengsten.

De opbouw wordt gekaderd middels de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen, zodat
extra voorraden worden aangelegd van de meest kritieke geneesmiddelen voor de Nederlandse
zorgsector. Daarbij zijn de rode en oranje categorie uit de lijst leidend. Middelen
met een openbare apotheekinkoopprijs (AIP) tot € 15 die in deze categorieën vallen
worden opgenomen in de voorraad, omdat voor deze geneesmiddelen een groter risico
op tekorten bestaat dan voor duurdere geneesmiddelen. Voor geneesmiddelen in de rode
categorie wordt 4 weken voorraad opgebouwd en aangehouden, voor de oranje categorie
3 weken.

Evaluatieparagraaf

– Na afloop van de subsidie wordt de subsidie geëvalueerd voor een eventueel vervolg.

– Middels een monitor is er inzicht in de opgebouwde voorraad.

– Elke twee jaar levert het Landelijke Coördinatiecentrum Geneesmiddelen (LCG) een
update van de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen. Hiermee wordt indirect geëvalueerd
welke middelen noodzakelijk zijn voor de voorraadopbouw.

X Noot

1

Kortere tekorten Inzicht in ontwikkeling tekorten – SiRM

X Noot

2

Verplichte medicijnvoorraad heeft waarschijnlijk niets veranderd | Algemene Rekenkamer

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn