Brief regering : Twaalfde voortgangsbrief Programma Omgeving Luchthaven Schiphol

Nr. 584
BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 januari 2026

De Kamer wordt middels de voortgangsbrief periodiek geïnformeerd over de voortgang
binnen het Programma Omgeving Luchthaven Schiphol. Binnen dit programma wordt gewerkt
aan de balans tussen het belang van een internationale luchthaven en de kwaliteit
van de leefomgeving. De elfde voortgangsbrief is begin september 2025 aan de Kamer
gestuurd.1 Hierbij ontvangt de Kamer de twaalfde voortgangsbrief met een stand van zaken binnen
een aantal van de lopende trajecten.

Voortgang totstandkoming Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB).

Zoals op 19 december 2025 aan de Kamer is gemeld, heeft het kabinet besloten om de
ontwerp-wijziging van het LVB medio januari 2026 ter voorhang aan de beide Kamers
aan te bieden.2 Op zeer korte termijn ontvangt de Kamer deze ontwerp-wijziging evenals de onderliggende
stukken, zoals de Milieueffectrapportage (MER).

In het ontwerp zijn de volgende inhoudelijke onderdelen opgenomen:

Regulering geluid

Herstel van de rechtsbescherming van omwonenden van Schiphol is een speerpunt van
het kabinet. Ook het vonnis in de RBV-zaak3 eist dat zo snel mogelijk een gewijzigd LVB wordt vastgesteld waarmee de rechtsbescherming
van omwonenden van Schiphol wordt hersteld. Eerder dit jaar werd een versnelde LVB-wijziging
vastgesteld waarin een maximumaantal vliegtuigbewegingen is opgenomen. In de voorliggende
algehele LVB-wijziging blijft het maximumaantal vliegtuigbewegingen, in combinatie
met een Totaal Volume Geluid (TVG), gehandhaafd en wordt een volledig nieuwe set grenswaarden
voor geluid in handhavingspunten opgenomen. Bovendien wordt het aantal handhavingspunten
uitgebreid zodat deze in een groter gebied bescherming bieden, ook verder van de luchthaven.
De grenswaarden in de handhavingspunten worden opnieuw bepaald zodat ze passen bij
de operatie en het maximumaantal van 478.000 vliegtuigbewegingen, waarvan maximaal
27.000 in de nacht. Dit zorgt voor een passende (lokale) bescherming voor omwonenden.

Regels voor preferentieel baangebruik

Er wordt op dit moment gevlogen volgens de regels voor preferentieel baangebruik van
het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS). Deze regels zorgen ervoor dat de
start- en landingsbanen zo worden ingezet dat er per saldo de minste hinder voor de
omgeving ontstaat. Woonkernen worden hierbij zoveel mogelijk vermeden. De praktijk
van het preferentieel baangebruik wordt met de algehele LVB-wijziging formeel vastgelegd.

Beheersplan

Als een overschrijding van een grenswaarde in een handhavingspunt dreigt, dient de
luchthavenexploitant in samenspraak met de luchtvaartsector een beheersplan op te
stellen om de verwachte overschrijding te voorkomen. Dit beheersplan dient ingediend
te worden bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Zo wordt het mogelijk
gemaakt dat de ILT gedurende het gebruiksjaar kan ingrijpen bij een dreigende overschrijding
van grenswaarden, zodat een overschrijding in het betreffende gebruiksjaar wordt voorkomen.
Dit in tegenstelling tot de huidige praktijk, waarbij bij de overschrijding van grenswaarden
de ILT alleen na afloop van het gebruiksjaar kan optreden.

Baanonderhoud

De luchthavenexploitant plant ieder jaar baanonderhoud om de kwaliteit van de start-
en landingsbanen te waarborgen. Baanonderhoud heeft impact op de beschikbaarheid van
start- en landingsbanen en daarmee ook op de manier hoe vliegverkeer afgewikkeld wordt.
Schiphol verzoekt doorgaans jaarlijks om vrijstelling van regels en grenswaarden in
het LVB om dit aangepaste baangebruik mogelijk te maken.

Eerder dit jaar is aan de Kamer gemeld dat het ministerie samen met Schiphol en LVNL
gaat werken aan een verbeterde procedure omtrent het groot baanonderhoud.4 In het ontwerp voor de algehele LVB-wijziging worden hiervoor bepalingen opgenomen.
De gesprekken hierover hebben de afgelopen maanden plaatsgevonden en zijn op hoofdlijnen
afgerond. Naar aanleiding van deze gesprekken zijn de volgende belangrijkste wijzigingen
doorgevoerd voor de beoordeling van toekomstige aanvragen in het kader van baanonderhoud:

− Schiphol dient voorafgaand aan de vaststelling van de capaciteitsdeclaratie voor het
winterseizoen een eerste versie in van de vrijstellingsaanvraag voor de onderhoudswerkzaamheden
in het volgende gebruiksjaar.

− Hierin benoemt Schiphol de inhoud en planning van de werkzaamheden, het beoogde aangepast
baangebruik, de benodigde ontheffingen en vrijstellingen, de impact voor de omgeving
en hoe Schiphol en LVNL voornemens zijn de extra ontstane hinder te mitigeren. Schiphol
en LVNL betrekken voorafgaand aan deze vrijstellingsaanvraag betrokken partijen (de
sector, MRS en de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS)).

− IenW deelt op basis van deze vrijstellingsaanvraag een voornemen over het wel, niet
of deels verlenen van de vrijstellingen. Dit voornemen wordt voorafgaand aan de vaststelling
van de capaciteitsdeclaratie gedeeld. Schiphol heeft hierdoor voldoende tijd om eventuele
aanpassingen te doen op ofwel de onderhoudsplannen zelf, ofwel op de hinderbeperkende
maatregelen of op de capaciteit, als laatste redmiddel.

− Na het publiceren van de gebruiksprognose voor het betreffende gebruiksjaar volgt
de definitieve aanvraag, waarna IenW de noodzakelijke regeling publiceert.

Deze afspraken worden op hoofdlijnen vastgelegd in de algehele LVB-wijziging en vervolgens
gedetailleerd uitgewerkt door Schiphol, LVNL en IenW.

Perspectief voor de luchtvaartsector

Zoals eerder aan de Kamer gemeld wordt het geluidsdoel van – 20% in twee fasen gehaald.
In de eerste fase is – 15% geluidsreductie beoogd. In de tweede fase zal het resterende
deel (– 5% geluidsreductie) moeten worden ingevuld. Uit monitoring zal moeten blijken
of en wanneer de respectievelijke percentages voor fase 1 en 2 worden behaald.

Op het moment dat het gehele geluidsdoel is behaald, ontstaat er perspectief op verdere
verstilling voor de omgeving en een gefaseerde terugkeer van het aantal vliegtuigbewegingen
handelsverkeer naar maximaal 500.000 per jaar.5 Investeringen in stillere toestellen kunnen hieraan bijdragen. Zoals in de Kamerbrief
van 19 december 2025 benoemd, wordt hiermee de motie Peter de Groot afgedaan.6

In de ontwerp-wijziging is een systematiek opgenomen, waarbij de helft van de verdere
geluidswinst na het behalen van het geluidsdoel van – 20% ten goede komt aan de omgeving
en de andere helft mag worden ingevuld door een gefaseerde terugkeer van het aantal
vliegtuigbewegingen handelsverkeer naar maximaal 500.000 per jaar. Voor de inwerkingtreding
van het artikel over deze gefaseerde terugkeer geldt dat op dat moment ook moet worden
beoordeeld of er voor het nieuwe aantal vliegtuigbewegingen boven de grens van 478.000
vliegtuigbewegingen (tot maximaal 500.000 vliegtuigbewegingen) voldoende stikstofruimte
is. De gefaseerde terugkeer tot maximaal 500.000 vliegtuigbewegingen moet in ieder
geval passend zijn binnen de op dat moment geldende natuurvergunning.

Overige onderdelen

De algehele LVB-wijziging bevat ook:

• Een maximumaantal vliegtuigbewegingen voor general aviation (GA);

• Actualisatie van het kaartmateriaal voor een aantal luchtverkeerswegen;

• Verplichte regels voor gebruiksprognose en evaluatie.

Milieueffectrapport (MER)

De milieueffecten van het voorgenomen besluit zijn onderzocht in het MER. Daarin is
inzichtelijk gemaakt wat het effect van het voorgenomen besluit is op het milieu.
Daarvoor is conform de Nota Reikwijdte en Detailniveau die in juni 2024 met de Kamer
is gedeeld7, uitgegaan van een bandbreedte met een ondergrens van 460.000 vliegtuigbewegingen
handelsverkeer, (waarvan 27.000 in de nacht en implementatie van de BA-maatregelen)
en een bovengrens (500.000 vliegtuigbewegingen handelsverkeer, waarvan 32.000 in de
nacht). De milieueffecten van deze alternatieven zijn vergeleken met twee referentiesituaties,
te weten 1) de praktijk van het anticiperend handhaven tot een maximumaantal van 500.000
vliegtuigbewegingen waarvan 32.000 in de nacht en 2) de situatie die volgt uit het
vigerend LVB, met de oude grenswaarden die als gevolg van het anticiperend handhaven
niet langer een realistisch verkeersbeeld opleveren. Het milieueffectrapport zal met
de overige onderliggende stukken als onderdeel van de voorhangprocedure worden aangeboden
aan de Kamer.

Verband LVB en natuurvergunning Schiphol

Op 4 juni 2025 is de natuurvergunning van Schiphol door de rechtbank Den Haag vernietigd.
Hierover heeft het bevoegd gezag, te weten de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij,
Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), de Kamer geïnformeerd.8 De natuurvergunning is vooral vernietigd omdat onvoldoende is aangetoond dat aan
het additionaliteitsvereiste voor het intern en extern salderen is voldaan. Hiervoor
zijn maatregelen van Rijk en provincies ter realisatie van de natuurdoelen nodig.
Het is daarna aan het bevoegd gezag om een nieuw besluit te nemen op de aanvraag van
Schiphol.

Op 19 december 2025 heeft de Staatssecretaris van LVVN een gedoogbesluit afgegeven
voor Schiphol voor een periode van twee jaar.9 Aanleiding voor dit gedoogbesluit is de vernietiging van de natuurvergunning door
de rechter en de noodzaak om op korte termijn duidelijkheid te geven over de ontstane
situatie dat Schiphol wordt geëxploiteerd zonder een natuurvergunning. Gelet op de
beginselplicht tot handhaven moet hiertegen in principe worden opgetreden. Na een
afweging van de belangen en gelet op het kabinetsbeleid in de nota «Grenzen aan gedogen»
heeft de Staatssecretaris besloten dat sprake is van een uitzonderingssituatie waardoor
handhavend optreden onevenredig bezwarend zou zijn. De voorschriften die gelden bij
het gedoogbesluit moeten ervoor zorgen dat Schiphol de mitigerende maatregelen die
zijn opgenomen conform de vergunningaanvraag continueert.

Het is van belang om zo spoedig mogelijk te komen tot een gewijzigd LVB, waarin de
rechtsbescherming van omwonenden wordt hersteld. Dit ook gelet op de uitspraak in
de RBV-zaak. Omdat de natuurvergunning recentelijk door de rechtbank is vernietigd,
is als onderdeel van het MER voor de wijziging van het LVB een zelfstandige passende
beoordeling opgesteld waarin de effecten van de luchthaven op de natuur inzichtelijk
zijn gemaakt.

Monitoring maatregelenpakket balanced approach-procedure

Op 3 november 2025 heeft het kabinet het plan van aanpak voor de monitoring van het
maatregelenpakket uit de balanced approach-procedure aan de Kamer gestuurd.10 Het doel van de monitoring is vaststellen of de beoogde geluidsreductie van – 15%
– ten opzichte van de referentiesituatie en bovenop de autonome ontwikkelingen – per
november 2025 is gerealiseerd met het maatregelenpakket uit de balanced approach-procedure.
Hierbij gaat het om de reductie van woningen en ernstig gehinderden in respectievelijk
de 58 en 48 dB(A) Lden geluidscontouren op het etmaal en woningen en ernstig slaapverstoorden in respectievelijk
de 48 en 40 dB(A) Lnight geluidscontouren in de nacht.

De monitoring vindt plaats door middel van drie monitoringsmomenten. Op elk monitoringsmoment
wordt vastgesteld, op basis van de dan beschikbare data, of de maatregelen het beoogde
gecombineerde effect hebben. Bij de eerste twee monitoringsmomenten wordt hiervoor
nog (gedeeltelijk) met prognoses gewerkt. Bij het derde en laatste monitoringsmoment
wordt volledig gebruik gemaakt van realisatiedata en kan dus definitief vast worden
gesteld of het effect van het maatregelenpakket conform verwachting is.

De resultaten van het eerste monitoringsmoment worden binnen enkele weken verwacht.
De resultaten van monitoringsmomenten twee en drie worden respectievelijk medio mei
2026 en medio januari 2027 verwacht. De Kamer zal per monitoringsmoment geïnformeerd
worden over de (tussentijdse) resultaten.

Overige ontwikkelingen omtrent het maatregelenpakket

De monitoring zoals hierboven beschreven richt zich op de effecten van het maatregelenpakket
ten opzichte van het geluidsdoel. Naast het maatregelenpakket vinden er ook autonome
ontwikkelingen plaats die impact kunnen hebben op de geluidssituatie rond Schiphol.
De autonome ontwikkelingen tot november 2025, de implementatiedatum van het maatregelenpakket,
tellen niet mee in het behalen van de eerste fase van het geluidsdoel, zoals eerder
ook aan de Kamer gemeld.11 Desalniettemin is het van belang om deze autonome ontwikkelingen goed in kaart te
hebben. Daarom worden deze ontwikkelingen middels een separaat proces in kaart gebracht
en doorgerekend. Momenteel wordt hier aan gewerkt. De resultaten worden voor de zomer
van 2026 verwacht. De Kamer zal hierover worden geïnformeerd.

Ten slotte worden ook de ontwikkelingen ná november 2025 in kaart gebracht. Na het
derde monitoringsmoment kan worden vastgesteld of het maatregelenpakket het beoogde
effect heeft. In de tijd valt dit ongeveer een jaar na de implementatie van het maatregelenpakket.
In dat jaar hebben zich mogelijk nieuwe ontwikkelingen voorgedaan, zowel autonoom
als additioneel. Deze ontwikkelingen en het effect daarvan op de geluidssituatie op
en rond Schiphol zijn relevant in het kader van fase 2 van het geluidsdoel. Daarom
worden ook deze ontwikkelingen, de totale verstilling ná november 2025, in kaart gebracht
en doorgerekend. De resultaten worden eind 2026/begin 2027 verwacht.

Uitvoering maatregelenpakket balanced approach-procedure

De maatregelen uit het maatregelenpakket van de balanced approach-procedure zijn op
verschillende manieren geborgd. De reductie van het maximumaantal vliegtuigbewegingen
op het etmaal (478.000) en in de nacht (27.000) is geborgd door de versnelde wijziging
van het LVB, die is ingegaan per 1 november 2025. Ook is de Regeling operationele
beperkingen lawaaiige luchtvaartuigen Schiphol met ingang van 1 november 2025 aangepast,
om de lawaaiigste toestellen in de nacht van Schiphol te weren. Schiphol heeft daarnaast
tariefdifferentiatie doorgevoerd per april 2025.

De overige twee maatregelen uit het maatregelenpakket betreffen de maatregelen die
KLM heeft ingebracht. Zoals eerder aan de Kamer aangegeven, was het doel om hierover
bindende afspraken vast te leggen in een convenant.12 Hierover hebben in de afgelopen periode diverse gesprekken plaatsgevonden tussen
het Ministerie van IenW en KLM. Deze gesprekken hebben uiteindelijk niet geleid tot
het afsluiten van een convenant. Wel heeft KLM medio december 2025 schriftelijk bevestigd
zich nog steeds te binden aan de eerder gedane toezegging en bijbehorende maatregelen.
In dezelfde brief gaf KLM aan dat acht nieuwe toestellen vertraagd afgeleverd worden
door de vliegtuigfabrikanten. Zonder compenserende maatregelen zou dit impact kunnen
hebben op het te behalen geluidsdoel. KLM heeft daarom in de brief toegezegd dat zij
en haar partners de effecten van deze vertraging zullen compenseren met alternatieve
geluidsreducerende maatregelen. Het Ministerie van IenW gaat ervan uit dat KLM haar
toezeggingen nakomt, en heeft in een antwoordbrief de voorwaarden opgenomen waaronder
deze compenserende maatregelen kunnen meetellen voor het maatregelenpakket. Dit is
het geval indien zij additioneel zijn ten opzichte van de autonome ontwikkelingen
en het effect ervan structureel geborgd is. Iedere compenserende maatregel dient vooraf
goedgekeurd te worden door IenW. Hiermee acht ik de motie van het lid Postma (NSC)
afgedaan.13

Voortgang ontwikkeling nieuw stelsel vliegtuiggeluid

In de voorgaande voortgangsbrieven is de Kamer geïnformeerd over de ontwikkeling van
het nieuwe stelsel voor de regulering van vliegtuiggeluid.14 Daarbij is toegelicht welke stappen in de stelselherziening zijn gezet, wat het doel
is van de stelselherziening en hoe de participatie met belanghebbenden plaatsvindt.
Ook is het tijdpad voor invoering van de stelselherziening geschetst. Inmiddels hebben
de leden van de nationale klankbordgroep en de betrokken organisaties ILT, ACNL en
LVNL gereageerd op het ambtelijk beleidsontwerp. Er vinden gesprekken plaats met betrokken
partijen, zowel in de nationale klankbordgroep als ook bilateraal. De Kamer zal op
een later moment inhoudelijk worden geïnformeerd over de beleidsvoornemens uit de
stelselherziening.

Gebruiksprognose Schiphol 2026

Schiphol stelt jaarlijks een gebruiksprognose op voor het nieuwe gebruiksjaar van
de luchthaven. De gebruiksprognose beschrijft de milieueffecten (geluidbelasting,
stofemissies en externe veiligheid) op de omgeving als gevolg van het verwachte vliegverkeer
van en naar Schiphol. De Gebruiksprognose 2026 omvat de periode 1 november 2025 tot
en met 31 oktober 2026 en laat de effecten zien van de verkeersafhandeling volgens
het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS). De gebruiksprognose is bruikbaar
als verwachting of binnen de criteria voor gelijkwaardige bescherming kan worden gebleven
en is dan ook volledig gericht op het NNHS. Het normenstelsel met handhavingspunten
en geluidsnormen wordt door Schiphol buiten beschouwing gelaten.

Voor de bepaling van de milieueffecten voor de Gebruiksprognose 2026 is Schiphol uitgegaan
van 476.800 vliegtuigbewegingen, waarvan 25.200 in de nacht. Hiermee wordt voldaan
aan de op dit moment in het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) vastgelegd maximumaantal
vliegtuigbewegingen (478.000, waarvan 27.000 in de nacht). Uitgaande van dit aantal
vliegtuigbewegingen wordt door Schiphol aangetoond dat de geluidbelasting past binnen
de criteria voor gelijkwaardige bescherming. Ook wordt aangetoond dat naar verwachting
wordt voldaan aan de van toepassing zijnde normen voor externe veiligheid en emissies.
Adecs Airinfra BV heeft in opdracht van het ministerie een contra-expertise uitgevoerd
op de berekeningen in de Gebruiksprognose 2026. De contra-expertise heeft tot doel
om na te gaan of de berekeningen in de gebruiksprognose op een juiste wijze zijn uitgevoerd.
Uit de contraexpertise volgen ook aanbevelingen die als doel hebben de gebruiksprognose
als informatiebron voor specifiek omwonenden te verbeteren.

De contra-expertise geeft aan dat de berekeningen in de Gebruiksprognose 2026 correct
zijn uitgevoerd. Er is gebruik gemaakt van de gewenste rekenmethoden. Verder stelt
de contra-expertise dat aan de geldende gelijkwaardigheidscriteria wordt voldaan.
In de contra-expertise staan verder nadere conclusies en aanbevelingen voor Schiphol
op het gebied van geluid, externe veiligheid en luchtkwaliteit. Schiphol heeft in
de gebruiksprognose aandacht besteed aan een aantal punten die eerder door de MRS
zijn ingebracht. Deze zijn echter nog onvoldoende uitgewerkt.

In de evaluatie van de Gebruiksprognose 2024 is het werkelijk opgetreden gebruik van
de luchthaven en de milieueffecten daarvan vergeleken met de verwachtingen in de gebruiksprognose
voor dit gebruiksjaar. Het gebruiksjaar 2024 kenmerkt zich door verder herstel en
groei van de luchtvaartsector: het aantal vliegtuigbewegingen voor het etmaal voor
handelsverkeer ligt 10% hoger dan in gebruiksjaar 2023. Uiteindelijk telt gebruiksjaar
2024 473.800 vliegtuigbewegingen voor de etmaalperiode, ten opzichte van de geprognosticeerde
480.400 vliegtuigbewegingen. Het maximaal inpasbaar jaarvolume binnen de beschikbare
geluidsruimte was eerder vastgesteld op 483.000 vliegtuigbewegingen. Het handelsverkeer
in de nacht laat een kleine stijging zien (circa 2% vliegtuigbewegingen) ten opzichte
van de realisatie in het gebruiksjaar 2023. De contra-expertise op de Gebruiksprognose
2026 is als bijlage bij deze Kamerbrief toegevoegd.15

Evaluatie Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS)

Zoals eerder aan de Kamer gemeld, heeft de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) het
ministerie verzocht om het NNHS te evalueren.16 Hoewel dit systeem al enige jaren functioneert, is het nog niet beleidsmatig geëvalueerd.
Het ministerie heeft opdracht gegeven aan adviesbureau AT Osborne om een beleidsmatige
evaluatie uit te voeren. Deze evaluatie is inmiddels gestart met interviews van zowel
omwonenden, personen uit de luchtvaartsector, bestuurlijke partijen en adviesbureaus.
De evaluatie moet antwoord geven op de vraag of het NNHS heeft opgeleverd wat er van
tevoren van werd verwacht, ook gezien de eisen en uitgangspunten die vooraf op tafel
werden gelegd door alle betrokkenen. De eindresultaten van de evaluatie worden naar
verwachting gepubliceerd in het eerste kwartaal van 2026 en zullen worden betrokken
bij verdere besluitvorming over Schiphol en het nieuwe stelsel regulering vliegtuiggeluid.

Wijzigen Regeling gevelisolatie Schiphol 2023

In 2023 is de Regeling gevelisolatie Schiphol (RGS’23) in werking getreden. Op basis
van deze regeling kunnen woningen die niet eerder zijn geïsoleerd in beschouwing worden
genomen voor isolatie. Het toepassingsgebied van de RGS’23 is de 60 dB(A) Lden-geluidcontour. Deze contour is destijds bepaald op een verkeersscenario met 440.000
vliegtuigbewegingen, wat aansloot bij de inzichten van destijds. Per 1 november 2025
is het versnelde LVB Schiphol in werking getreden met een maximum jaarlijks aantal
vliegtuigbewegingen van 478.000. Om ervoor te zorgen dat het toepassingsgebied uit
de RGS’23 aansluit bij het maximum toegestane aantal vliegtuigbewegingen, is besloten
om de RGS’23 overeenkomstig te wijzigen. Door de 60 dB(A) Lden-geluidcontour te baseren op 478.000 vliegtuigbewegingen wordt het toepassingsgebied
groter en worden er circa 150 woningen extra in beschouwing genomen voor isolatie.
De kosten die met deze uitbreiding zijn gemoeid worden gefinancierd door middel van
een heffing aan de burgerluchtvaart op Schiphol. Deze heffing loopt momenteel al voor
de financiering van de kosten van de huidige regeling. De wijziging zal naar verwachting
komend voorjaar worden vastgesteld en gepubliceerd. Na publicatie zal Rijkswaterstaat
de extra adressen aanschrijven met een uitnodiging tot deelname.

Grondafhandeling

Op 10 mei 2024 is het besluit om het aantal grondafhandelingsbedrijven op Schiphol
tot drie te beperken gepubliceerd in de Staatscourant.17 De verwachting is dat met de invoering van deze beperking een belangrijke bijdrage
geleverd kan worden aan verbetering van de situatie in de grondafhandeling op Schiphol
op het punt van efficiency, personeelstekort, veilige uitvoering van werkprocessen
en arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden van grondpersoneel. Tegen de op 16 december
2024 genomen beslissing op bezwaar heeft één partij beroep ingesteld bij de rechtbank
Noord-Holland. De behandeling ter zitting van deze zaak zal naar verwachting medio
2026 plaatsvinden. Zoals eerder met de Kamer gecommuniceerd geldt de beperking niet
voor vracht- en zelfafhandeling.18 Het streven naar kwaliteitsverbetering geldt echter ook daar onverkort. Schiphol
streeft naar hogere (kwaliteits)standaarden voor alle op Schiphol actieve partijen.
Alternatieve mogelijkheden om dit te borgen worden verkend en indien nodig ingezet.

Schiphol is verantwoordelijk voor het in gang zetten van de aanbestedingsprocedure
om drie grondafhandelingsbedrijven te selecteren. Op 4 december jl. heeft Schiphol
deze aanbestedingsprocedure gestart. De aanbesteding zal lopen tot 24 maart 2026,
waarna een voorlopige gunning in juni zal plaatsvinden. Dit zal gevolgd worden door
een overgangsperiode. De nieuwe situatie, met een beperkt aantal grondafhandelingspartijen,
zal volgens de huidige planning in het voorjaar van 2027 van start gaan.

Baanonderhoud Schiphol in 2026

Schiphol pleegt met regelmaat onderhoud aan het banenstelsel om dit in een goede conditie
te houden. Naast regulier onderhoud staat in 2026 groot onderhoud aan de rijbanen
Alpha en Bravo gepland. In dit kader heeft Schiphol op 31 juli 2025 een aanvraag ingediend
om af te mogen wijken van regels met betrekking tot het baan- en routegebruik in het
LVB. Deze vrijstelling kan worden verleend middels een «regeling groot onderhoud banenstelsel
2026», op grond van artikel 8.23 van de Wet luchtvaart. Het ministerie voert momenteel
de beoordeling van deze aanvraag uit. Toetsing door Luchtverkeersleiding Nederland
(LVNL) en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is hier onderdeel van, evenals
advisering door de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS). Ook liep er van 1 december
2025 tot en met 9 januari 2026 een internetconsultatie. De uitkomsten hiervan worden
momenteel bestudeerd. Naar aanleiding van de aangenomen motie Koerhuis c.s.19 heeft het ministerie er bij Schiphol op aangedrongen hinderbeperkende maatregelen
te treffen voor de periode van het onderhoud.20 Schiphol kiest er onder andere voor de onderhoudswerkzaamheden tijdens de meivakantie
op te schorten. Dit pakt positief uit voor zowel omwonenden als de luchtvaartmaatschappijen.
Naar verwachting vindt in februari 2026 besluitvorming plaats over het verlenen van
de vrijstelling.

Omgevingshuis

In 2020 verscheen het rapport «Vernieuwd Verbinden» van de heer Van Geel, met een
advies over de toekomst van de toenmalige Omgevingsraad Schiphol (ORS).21 Een van de aanbevelingen uit dat rapport was het verbeteren van informatievoorziening
over Schiphol. Het rapport stelt dat het essentieel is dat informatie en dienstverlening
over Schiphol en omgeving transparant, objectief, centraal vindbaar, begrijpelijk
en compleet is. Ten behoeve van het verbeteren van de informatievoorziening was het
voorstel om een Omgevingshuis op te zetten.

Een belangrijke stap is het realiseren van een digitaal portaal waarin alle bestaande
informatiebronnen en dienstverlening, die op een of andere manier in relatie staan
tot de leefomgevingskwaliteit rond Schiphol, thematisch worden ontsloten. Uit de Participatieve
Waarde Evaluatie die gehouden is, blijkt dat de belangrijkste taak van een Omgevingshuis
het overzichtelijk toegang bieden tot bestaande informatie en begrijpelijk maken van
informatie over Schiphol is. De (bron)informatieverstrekkende partij blijft zelf verantwoordelijk
voor haar informatie die via de portal wordt ontsloten.

Het Ministerie van IenW heeft de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) gevraagd dit
Omgevingshuis in nauwe samenwerking met de belangrijkste bronverstrekkende partijen
vorm te geven; het Ministerie van IenW, Schiphol en LVNL.

Inmiddels is het digitale portaal op 3 december 2025 op de website www.levenrondomschiphol.nl live gegaan. De werking van de website en de bezoekersaantallen worden nauwgezet
gevolgd en geëvalueerd. In samenwerking met de informatieverstrekkende partijen (IenW,
Schiphol en LVNL) zal de MRS verkennen wat de volgende stap zou moeten zijn in de
doorontwikkeling van de informatievoorziening en dienstverlening.

Uitvoering moties en toezeggingen

Toezegging aan het lid De Hoop (GroenLinks-PvdA)

Tijdens het commissiedebat Luchtvaart op 10 september 2025 is aan het lid De Hoop
(GroenLinks-PvdA) de toezegging gedaan om nog schriftelijk bij de Kamer terug te komen
op de vraag in hoeverre het groeiperspectief op Schiphol, na de realisatie van de
– 20% geluidsreductie, al dan niet een verslechtering van de situatie voor omwonenden
betekent.

Allereerst dient het geluidsdoel van – 20% minder woningen in de 58 Lden-contour en – 20% minder ernstig gehinderden in de 48 Lden-contour, ten opzichte van de referentiesituatie worden behaald. Daarna ontstaat perspectief
op verdere geluidsreductie, in combinatie met een gefaseerde terugkeer naar maximaal
500.000 vliegtuigbewegingen per jaar. De helft van de geluidswinst na het behalen
van het geluidsdoel komt hierbij ten goede aan de omgeving. Dit betekent dat ook onder
de gefaseerde terugkeer een verdere reductie van geluid wordt gewaarborgd en vastgelegd.
Analyse laat zien dat niet alleen de totale geluidbelasting rond Schiphol afneemt,
maar dat ook lokaal in iedere gemeente de hinderindicatoren voor geluid afnemen.

Ondanks dat de geluidbelasting afneemt wijst de MRS op een mogelijke verslechtering
in de hinderbeleving. De MRS wijst hierbij op de paradox dat een afname van de gemiddelde
geluidbelasting voor mensen niet zonder meer hoorbaar is, terwijl een toename van
het aantal keren dat een vliegtuig overkomt wel kan zorgen voor meer hinder door frequentere
piekbelasting en vermindering van rustmomenten.

Het kabinet heeft dit meegewogen en besloten tot een perspectief op verdere geluidsreductie
in combinatie met een gefaseerde terugkeer naar 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar.
Via deze gefaseerde terugkeer kan het aantal vliegtuigbewegingen stapsgewijs toenemen
van 478.000 per jaar tot 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar, onder gelijktijdige
afname van de geluidbelasting. Daarbij is ook gekeken naar de lokale impact van de
stappen, in combinatie met de reductie van het geluid. De onderliggende stukken bij
de ontwerp-wijziging van het LVB bevatten een nadere analyse. De toezegging aan het
lid De Hoop acht ik hiermee afgedaan.

Toezegging aan het lid Boutkan (PVV)

Tijdens het commissiedebat Luchtvaart op 4 februari 2025 (Kamerstuk 31 936, nr. 1223) heeft het lid Boutkan (PVV) gevraagd om in gesprek te gaan met LVNL over het toenemende
gebruik van de secundaire banen op Schiphol en de daarmee gepaard gaande geluidoverlast.
De Kamer heeft naar aanleiding van deze vraag een brief ontvangen over het secundair
baangebruik op Schiphol op 16 juli 2025.22 In het commissiedebat Luchtvaart op 10 september 2025 is (Kamerstuk 31 936, nr. 1248), naar aanleiding van vragen over een passage in de Kamerbrief over het Quickscan-rapport
uit 2022, de toezegging gedaan om de Kamer te informeren over de consequenties van
de capaciteit bij LVNL voor het secundair baangebruik op de Aalsmeerbaan.

Het verkeer op Schiphol wordt niet op andere wijze afgehandeld door openstaande vacatures
bij LVNL. LVNL heeft voor het onderzoeken en toepassen van een maatregel uit de Quickscan23 aangegeven hiervoor geen capaciteit te kunnen vrijmaken, vanwege de noodzaak om eerst
aan andere projecten te werken. Deze andere projecten betreffen onder andere de ingebruikname
van iTEC-based Centre Automation System (iCAS). Iedere wijziging moet zowel in het
huidige systeem (AAA) als in het nieuwe systeem (iCAS) doorgevoerd worden. LVNL geeft
aan dat voor de implementatie van iCAS een stabiele situatie nodig is, waardoor operationele
wijzigingen tot een minimum beperkt moeten worden en alleen doorgang kunnen vinden
als dit om veiligheidsredenen noodzakelijk is. Ook werkt LVNL naast iCAS aan het project
van de Rijksoverheid om het luchtruim te herzien, aan de integratie van de militaire
luchtverkeersleiding bij LVNL en aan diverse uitvoeringstoetsen voor nieuwe luchthavenbesluiten
en nieuwe regelgeving rond luchthavens.

LVNL geeft aan dat de beschikbare capaciteit van medewerkers die eventuele hinderbeperkende
maatregelen kunnen onderzoeken, daarmee al volledig is uitgeput. Het betreft dus een
capaciteit- en prioriteit issue en betreft geen oorzaak vanwege een te vullen vacature.
Zoals beschreven in de Kamerbrief van 4 juli 202524, handelt LVNL het verkeer af volgens de geldende afspraken. Dit heeft als gevolg
dat bij groeiende volumes het aantal vliegtuigbewegingen op de secundaire banen toeneemt.
De toezegging aan het lid Boutkan acht ik hiermee afgedaan.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
R. Tieman