Brief regering : Uitvoering van het amendement van het lid Bontenbal c.s. over het terugdraaien van een aanzienlijk deel van de onderwijsbezuinigingen (Kamerstuk 36600-VIII-141)

Nr. 27
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 januari 2026

Mijn voorganger(s) hebben u eerder geïnformeerd over de inzet van het Ministerie van
VWS om uitvoering te geven aan het amendement Bontenbal.1 Het amendement vraagt om bestuurlijke afspraken te maken om € 150 miljoen te besparen
op de beloning van medisch specialisten vanaf 2027. In deze brief informeer ik uw
Kamer over de wijze waarop ik deze opdracht uitvoer. Hiermee voldoe ik aan de toezegging
die aan uw Kamer gedaan is om u nader te informeren zodra een goed beeld beschikbaar
is van de manier waarop de door de Kamer gewenste maatregel uitgevoerd kan worden.2

Doorlopen proces

Artsen hebben een cruciale rol binnen de zorg en een maatschappelijke functie. Zij
dragen bij aan de realisatie van het publieke belang van goede, toegankelijke en betaalbare
zorg. Zij moeten zich elke dag inzetten om de juiste en passende zorg aan patiënten
te leveren. Daarbij vind ik het ook belangrijk dat de salarissen in de zorg evenredig
en niet te hoog zijn. Deze worden immers voor het overgrote deel betaald uit publieke
middelen die alle mensen in Nederland gezamenlijk op moeten brengen. Door mijn voorganger
is in eerste instantie ingezet op het maken van bestuurlijke afspraken met de medisch
specialisten, via de Federatie Medisch Specialisten (FMS). Na uitvoerig contact met
de FMS moet ik helaas concluderen dat het tot nu toe niet gelukt is om met hen tot
afspraken te komen. Daarom is gekeken naar mogelijkheden om met eigen instrumentarium
invulling te geven aan de wens van de Kamer. In dat kader is een verkenning uitgevoerd
om te bezien of wetgeving voorbereid kan worden die gericht is op het maximeren en
normeren van de inkomsten van alle medisch specialisten (zowel in loondienstverband
als vrijgevestigd).

Uitkomsten verkenning

Uit de bovengenoemde verkenning is gebleken dat een wetsvoorstel gericht op het normeren
van inkomsten van medisch specialisten, ongeacht of deze specialisten in loondienst
zijn of niet, afhankelijk van nadere informatie mogelijk kan zijn. Regulering van
inkomsten betekent inmenging in het eigendomsrecht. Daaraan zijn strenge voorwaarden
verbonden. Daarom is het noodzakelijk om, voordat over gegaan kan worden tot het normeren
van de inkomsten van medisch specialisten, meer inzicht te verkrijgen in de hoogte
van hun inkomens. Dit geldt met name voor de vrijgevestigde specialisten, omdat het
bij hen ontbreekt aan transparante informatie over hun inkomsten. Al eerder in 2024
is uw Kamer geïnformeerd over dat verbetering in de transparantie in de beloningsstructuur
van medisch specialisten mogelijk en nodig is.3 Daarom start ik nu met de voorbereiding van een wetsvoorstel gericht op het vergroten
van de transparantie rondom de inkomens van alle medisch specialisten. Met het doel
om met de informatie die daaruit beschikbaar komt, tenzij blijkt dat daartoe geen
aanleiding is, over te kunnen gaan tot de voorbereiding van wetgeving die deze inkomsten
ook maximeert. Ik sluit daarbij niet uit dat ook van het transparant maken van de
inkomsten van medisch specialisten al een enigszins dempend effect kan uitgaan. Direct
wetgeving maken die inkomsten maximeert zonder deze transparantie, is geen begaanbare
weg. Ook een wetstraject om transparantie te vergroten, vergt zorgvuldigheid en een
degelijke onderbouwing van noodzaak, geschiktheid en proportionaliteit gelet op de
voorwaarden uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Ik zet mij
ervoor in om dit proces voortvarend, maar ook op zorgvuldige wijze uit te voeren.
Wel is de verwachting dat het invoeren van deze maatregel per 2027 niet meer mogelijk
is en hierdoor de besparing niet op tijd gehaald kan worden. Ik zal de financiële
gevolgen en dekkingsopties voor de voorjaarsbesluitvorming in kaart brengen.

Ik wil benadrukken dat in de verkenning gekeken is naar nieuwe, zelfstandige wetgeving
van het Ministerie van VWS. Het voorgestelde traject, inclusief de stap om de transparantie
van inkomsten te vergroten, is dus niet gericht op aanpassing van de Wet normering
topinkomens (WNT). De beoogde wetgeving is nadrukkelijk anders dan de reeds bestaande
WNT waar alleen topfunctionarissen onder vallen, en medisch specialisten zijn uitgezonderd
voor hun bezoldiging als medisch specialist.

Tot slot

Bij uw Kamer leeft ook de wens om medisch specialisten te verplichten om in loondienst
te werken4. Op dit moment loopt het onderzoek dat nodig is voor de onderbouwing van een verplichte
loondienst nog en zoals eerder toegezegd5 verwacht ik de monitor van de NZa in maart 2026.

Beide trajecten hebben onderlinge samenhang, ondanks dat het aangrijpingspunt van
beide maatregelen verschilt. Bovendien gaat het bij beide trajecten om complexe wetgevingstrajecten,
die een substantiële ambtelijke inspanning vragen en naar verwachting gepaard zullen
gaan met juridische procedures. Daarom ligt het voor de uitvoering van dit amendement
niet voor de hand om beide trajecten naast elkaar uit te voeren en lijkt het focussen
op het traject dat ziet op transparantie en het normeren van inkomsten

van specialisten het meest opportuun. Hier is immers door uw Kamer een taakstelling
aan verbonden van € 150 miljoen. Het is aan het komende kabinet om hier een besluit
over te nemen.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn