Brief regering : Beantwoording vragen commissie over Verslag van de EU-rapporteurs Koninkrijksrelaties over Europese verkiezingen en mogelijke drempels voor de CAS (Kamerstuk 35165-92)

Nr. 101
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 december 2025

Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
de antwoorden op vragen inzake het verslag van de EU-rapporteurs KR – Europese verkiezingen,
Kamerstuk 35 165, nr. 92, aan.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
F. Rijkaart

Beantwoording

Vraag 1: Automatisch toezenden stembiljetten

Acht de Minister het wenselijk dat kiesgerechtigden op de CAS hun stembiljet automatisch
per post of digitaal ontvangen, zoals andere Nederlanders in het buitenland? Welke
belemmeringen moeten daarvoor worden weggenomen? Is de Minister bereid te onderzoeken
of de distributie van stembiljetten via de lokale postdiensten op de CAS haal baar
is, zodat de drempel voor fysiek ophalen vervalt?

Vraag 2: Uitbreiding stemlocaties

Welke organisatorische en juridische vereisten (personeel, beveiliging, logistiek)
ziet de Minister voor het uitbreiden van het aantal stemlocaties op Curaçao, Aruba
en Sint-Maarten? Op welke termijn kan dit gerealiseerd worden?

Vraag 3a en 3c: Verbetering registratieproces en briefstemmen

a. Welke concrete stappen onderneemt de Minister om, in overleg met de CAS-landen, registratie
in het permanente kiesregister te vereenvoudigen? Zijn er mogelijkheden om het beter
digitaal toegankelijk te maken?

c. Waarom wordt de mogelijkheid tot fysieke inschrijving via de Nederlandse Vertegenwoordiging
niet actief gecommuniceerd? Hoe kan dit kanaal beter worden benut?

Antwoord vraag 1, 2 en 3a en 3c

In de brief van 6 december 2024 inzake de evaluatie van de verkiezing van de leden
van het Europees Parlement van 6 juni 2024 (verder: EP24) heeft mijn ambtsvoorganger
aangekondigd voornemens te zijn om de uitbreiding van het aantal briefstembureaus
op Curaçao, Aruba en Sint-Maarten (verder: CAS) mogelijk te maken.1 Dit vergt een wijziging van de Kieswet. Een voorstel om dit wettelijk mogelijk te
maken maakt deel uit van een wetsvoorstel tot wijziging van de Kieswet dat dit najaar
in consultatie is gegaan.2 Dit voorstel zal naar verwachting voor de Europese verkiezingen van 2029 in werking
treden en derhalve bij kunnen dragen aan het verlagen van de drempel voor deze verkiezing
voor de kiezers op de CAS.

In deze brief bent u tevens geïnformeerd over mijn voornemen om nader in gesprek te
gaan met de vertegenwoordigers van de CAS over het bevorderen van de toegankelijkheid
van de Europese verkiezingen aldaar. Op ambtelijk niveau heeft hierover reeds een
eerste verkennend gesprek plaatsgevonden. Nu de Tweede Kamerverkiezing van 29 oktober jl.
achter de rug is zullen deze gesprekken op korte termijn worden voortgezet. De bij
deze verkiezing opgedane ervaringen zullen hier dan bij worden betrokken. Vervolgens
zal ik een onderzoek uit laten voeren naar de vraag hoe de toegankelijkheid van de
verkiezingen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement voor de kiezers op de
CAS-landen verder kan worden vergroot. De mogelijkheden voor het verder verbeteren
van de registratie, communicatie en distributie van de stembescheiden zullen hierin
worden meegenomen. Ik verwacht u medio 2026 te kunnen informeren over de uitkomsten
van dit onderzoek en de eventueel daaruit voortvloeiende maatregelen om de toegankelijkheid
voor kiezers op de CAS-landen verder te vergroten.

Vraag 3b

Op welke wijze is de privacy met het huidige proces, waarbij een kopie van het paspoort
moet worden opgestuurd voor registratie en worden overlegd bij briefstemmen geborgd?
Welke alternatieven (zoals digitale identificatie) worden overwogen?

Antwoord

Kiesgerechtigden wordt aangeraden om de richtlijnen voor het veilig maken van kopieën
van identiteitsbewijzen te volgen.3 Daarnaast heeft de gemeente Den Haag in een «privacyverklaring kiesgerechtigden»
vastgelegd hoe zij de persoonsgegevens van kiesgerechtigden verwerkt.4 Deze procedure bevat voldoende waarborgen voor de bescherming van de privacy en ik
zie daarom op dit moment niet de noodzaak om digitale identificatie in dit proces
te introduceren.

Vraag 3d

Waarom sluit de Nederlandse deadline voor registratie (25 april 2024) niet aan bij
internationale voorbeelden zoals Frankrijk (1 mei 2024). Is de Minister bereid deze
termijn te harmoniseren?

Antwoord

De organisatie van de verkiezing van de leden van het Europees Parlement is een nationale
aangelegenheid. De Nederlandse regelgeving inzake de kiezers buiten (Europees) Nederland
is een afweging van enerzijds het belang om zoveel mogelijke ruimte aan kiesgerechtigden
te bieden om zich te registreren en anderzijds het belang van een zorgvuldige uitvoering
van dit proces. Dit betekent onder meer dat er voldoende tijd moet zijn voor de voorbereiding
hiervan. Hoe dichter de deadline voor de registratie bij de verkiezingsdag ligt, hoe
moeilijker dit wordt. Derhalve acht ik het niet opportuun om de dag voor uiterlijke
registratie naar achteren te verplaatsen.

Vraag 3e

Welke aanpassing is nodig om studenten uit de CAS die in Nederland studeren automatisch
in te schrijven in het permanente kiesregister, vergelijkbaar met de Franse praktijk?

Antwoord

In de Kieswet wordt geen onderscheid gemaakt tussen uit CAS afkomstige kiesgerechtigden
die in Europees Nederland verblijven op grond van de reden van het verblijf, zoals
bijvoorbeeld een studie. Dit zou daarom een aanpassing van de Kieswet vergen. Ik acht
het echter niet wenselijk om onderscheid tussen kiesgerechtigden te gaan maken op
grond van deze reden en ben daarom niet voornemens om de Kieswet op dit punt te wijzigen.