Brief regering : Voorhang wijziging statuten stichting Inlichtingenbureau

32 761 Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 860 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Ter griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op 3 december 2025.

De wens om over de voorgenomen voordracht voor de vast te stellen ministeriële regeling
nadere inlichtingen te ontvangen kan door ten minste dertig leden van de Kamer te
kennen worden gegeven uiterlijk op 27 januari 2026.

De voordracht voor de vast te stellen ministeriële regeling kan niet eerder worden
gedaan dan op 28 januari 2026 dan wel binnen veertien dagen na het verstrekken van
de in de vorige volzin bedoelde inlichtingen.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 december 2025

Met deze brief start ik de voorhangprocedure van dertig (30) dagen voor het voorgenomen
besluit tot wijziging van de statuten van de Stichting Inlichtingenbureau (IB).1 Dit is conform artikel 4.7, eerste lid, onderdeel a, van de Comptabiliteitswet 2016
en het Kader voor stichtingen en verenigingen. Indien ten minste een vijfde van uw
Kamer binnen de termijn nadere inlichtingen vraagt, worden de statuten van de stichting
niet eerder gewijzigd dan veertien dagen nadat de inlichtingen zijn verstrekt.

Aanleiding voor de statutenwijziging is het rapport Grip op gegevensuitwisseling (AEF,
2022). In dit rapport is onderzocht hoe het IB toekomstbestendig kan worden ingericht.
In het rapport wordt geadviseerd om de samenwerking tussen SZW en de VNG te versterken
en de governance te wijzigen van een bestuursmodel naar een Raad van Toezicht-model
met een directeur-bestuurder.

Met de statutenwijziging, waarin ook de naamswijziging van het IB naar Bureau Informatiediensten
Nederland (BIDN) is opgenomen, wordt dit advies uitgevoerd. De gekozen vorm komt het
beste tegemoet aan de wens om de interbestuurlijke positie van het IB/BIDN te behouden
en tegelijkertijd de invloed van de Minister en de democratische controle te vergroten.
Het huidige bestuursmodel met een directeur wordt vervangen door een Raad van Toezicht
van vijf leden en één directeur-bestuurder. De leden van de Raad van Toezicht worden
door SZW en VNG benoemd en zien toe op het functioneren van het IB/BIDN namens deze
opdrachtgevers. Daarnaast wordt de invloed van de Minister vergroot: de Minister wordt
geconsulteerd over de strategie, keurt het jaarplan vooraf goed en moet voortaan instemmen
met bepaalde financiële rechtshandelingen, zoals het aangaan van leningen. Daarmee
kan de Minister het IB/BIDN op een breder scala aan punten aanspreken. Naast de statutenwijziging
worden de jaarstukken voortaan met de Tweede Kamer gedeeld en wordt de Tweede Kamer
proactief geïnformeerd, wanneer het IB/BIDN nieuwe wettelijke taken krijgt toebedeeld.
Dit draagt bij aan de democratische controle.

Het voornemen tot wijziging van de statuten is conform het stichtingenkader getoetst
door het Ministerie van Financiën. Daarnaast is formeel overleg gevoerd met de Algemene
Rekenkamer (ARK) over de voorgenomen wijziging. Hieronder gaan wij in op de belangrijkste
punten

Zowel de Toetsingscommissie Verzelfstandiging van het Ministerie van Financiën als
de Algemene Rekenkamer zijn akkoord met de voorgestelde statutenwijziging van het
IB/BIDN. De Toetsingscommissie Verzelfstandiging merkt op dat de wijziging leidt tot
sterkere governance en meer grip voor de opdrachtgevers.

Beide instanties constateren wel dat de huidige stichtingsvorm nog niet volledig tegemoetkomt
aan de wens tot meer democratische controle. Een in de adviezen genoemd alternatief
is om de huidige stichtingsvorm los te laten en het IB/BIDN binnen het ministerie
onder te brengen. In het AEF-rapport Grip op gegevensuitwisseling is onderzocht of
de vorm van een agentschap passender zou kunnen zijn. Deze optie sluit echter niet
aan bij het interbestuurlijke karakter. Ditzelfde geldt voor de mogelijkheid om het
IB/BIDN als zbo aan te merken.

Tevens geldt dat het IB/BIDN geen bevoegdheden heeft om eenzijdige besluiten met rechtsgevolg
te nemen, zoals een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat kan. Het is daarom niet gebruikelijk
het IB/BIDN als zbo aan te merken. Zoals de Algemene Rekenkamer aangeeft, bestaat
er momenteel geen passend model dat een publieke organisatievorm combineert met de
interbestuurlijke positie van het IB/BIDN. Daarom wordt de stichtingsvorm behouden
en de aansturing binnen deze constructie versterkt.

De ARK adviseert verder te onderzoeken hoe andere wettelijke kaders voor publieke
organisaties, zoals regels uit de Algemene wet bestuursrecht en financieel beheer,
op het IB/BIDN kunnen worden toegepast. Wat betreft de Wet open overheid (Woo) kunnen
documenten van of over het IB/BIDN via bestuursorganen zoals SZW, andere departementen
en gemeenten worden opgevraagd; het IB/BIDN werkt hier in de praktijk aan mee. Over
de overige wettelijke kaders en over het mogelijk ontwikkelen van een passende juridische
vorm voor interbestuurlijke samenwerking zal vanuit SZW in overleg worden getreden
met het Ministerie van BZK.

Bij deze brief zijn de conceptakte van statutenwijziging (bijlage 1), het advies van
de Toetsingscommissie Verzelfstandiging (bijlage 2) en het advies van de Algemene
Rekenkamer (bijlage 3) bijgevoegd. Daarnaast treft u het advies van de landsadvocaat
over de niet-economische activiteiten (bijlage 4) en het advies van de landsadvocaat
over quasi-inhouse (bijlage 5) aan. Een gelijkluidende brief heb ik heden gezonden
aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, M.L.J. Paul