Brief regering : Adviezen NZa over budgetbekostiging voor de acute verloskunde (AV) en voor de intensive care (IC)

Nr. 477
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 november 2025

Op 3 oktober jl. heb ik uw Kamer het tweede deel van het advies van de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) over budgetbekostiging voor de acute verloskunde (AV) aangeboden.
Ik heb daarbij aangegeven dat ik uw Kamer na het verkiezingsreces zou informeren over
mijn besluit aangaande dit advies. Dat doe ik in deze brief.

Daarnaast bied ik u bij deze brief ook het advies van de NZa aan over budgetbekostiging
voor de intensive care (IC). Ik zal u in deze brief ook mijn besluit over budgetbekostiging
voor de IC meedelen.

Budgetbekostiging acute verloskunde

In het regeerprogramma van het kabinet-Schoof (bijlage bij Kamerstuk 36 471, nr. 96) is opgenomen dat de NZa wordt gevraagd om gefaseerd en zo snel mogelijk budgetbekostiging
mogelijk te maken voor de spoedeisende hulp, acute verloskunde en intensive care afdelingen.

Mijn voorganger heeft deze vraag voor wat betreft de acute verloskunde eind 2024 aan
de NZa voorgelegd en de NZa heeft dit vervolgens onderzocht. De NZa beschrijft drie
verschillende mogelijkheden waarop budgetbekostiging zou kunnen worden ingevoerd voor
de acute verloskunde.

De NZa adviseert echter om geen budgetbekostiging in te voeren voor de acute verloskunde,
omdat de NZa dit niet ziet als een oplossing voor de problemen die spelen in die sector.
De NZa ziet daarbij onder andere als risico dat invoering van budgetbekostiging de
toegankelijkheid van acute verloskunde kan verslechteren. Het effect van de invoering
van budgetbekostiging op de samenwerking in de acute verloskunde zal zeer beperkt
zijn of zelfs negatief. Het introduceren van budgetbekostiging voor één van de ketenpartners
in de geboortezorg kan leiden tot een scheve machtsverdeling. Dit is niet bevorderlijk
voor de gelijkwaardigheid en daarmee voor de samenwerking. Ook geldt dat er geen eenduidig
onderscheid te maken is tussen acute en niet-acute verloskunde op basis van zorginhoud,
acute verloskunde is daardoor niet een op zichzelf staande vorm van zorg.

De NZa geeft aan dat de problemen in de geboortezorgketen vragen om een andere aanpak
en oplossingen. De partijen in de geboortezorgsector bevestigen in de consultatiereacties
dat budgetbekostiging voor de acute verloskunde geen passende bekostiging is.

Gelet op bovenstaande, volg ik de conclusie van de NZa dat budgetbekostiging voor
de acute verloskunde geen passende oplossing is en zal ik daarom niet overgaan tot
invoering van budgetbekostiging voor de acute verloskunde.

De partijen in de geboortezorgsector werken aan de Landelijke Tafel Integrale Geboortezorg
(LTIG) samen aan oplossingen voor de problemen binnen de sector, onder andere op basis
van de probleemanalyse die is opgesteld tijdens het adviestraject voor budgetbekostiging.
Ik zal u informeren over de voortgang van de LTIG in de algemene stand van zakenbrief
over de geboortezorg die u gedurende het eerste kwartaal van 2026 zal ontvangen.

Budgetbekostiging intensive care

Zoals hierboven beschreven is in het regeerprogramma van het kabinet-Schoof opgenomen
dat de NZa wordt gevraagd om gefaseerd en zo snel mogelijk budgetbekostiging mogelijk
te maken voor de acute spoedeisende hulp, acute verloskunde en intensive care afdelingen.
Mijn voorganger heeft deze vraag voor wat betreft de IC begin 2025 aan de NZa voorgelegd
en de NZa heeft dit vervolgens onderzocht, waarna zij op 11 november bijgevoegd rapport
heeft opgeleverd.

Ik dank de NZa voor het advies, waarin een uitgebreide beschrijving van het huidige
IC-landschap is opgenomen. De NZa beschrijft dat er een ontwikkeling gaande is op
de IC’s: De vraag naar IC-zorg neemt af, onder andere omdat ziekenhuizen meer inzetten
op het voorkomen van IC-opnames. Dit gebeurt bijvoorbeeld door IC-personeel juist
buiten de muren van de IC in te zetten en door het toepassen van minder invasieve
operaties, waardoor mensen vaker op een andere afdeling kunnen herstellen. De huidige
bekostiging van de IC op basis van productie sluit niet goed aan bij deze ontwikkeling.
Daarnaast ziet de NZa het risico dat kleine IC’s op termijn mogelijk niet meer houdbaar
zijn vanwege afnemende IC-zorgvraag, het tekort aan IC-verpleegkundigen en de bekostiging
per IC-ligdag.

De NZa constateert dat er een aantal knelpunten is in de huidige organisatie van de
IC, maar komt ook tot de conclusie dat budgetbekostiging geen passende oplossing biedt.
In de eerste plaats omdat budgetbekostiging op basis van een vastgestelde capaciteitsinzet
niet aansluit bij de beweging die wordt gemaakt naar een meer flexibele inzet binnen
en buiten de IC. En omdat, in de tweede plaats, een aparte vorm van bekostiging de
verwevenheid van de IC met de rest van het ziekenhuis doorkruist. Ook de grote differentiatie
in IC-zorg en de benodigde flexibiliteit in opschaalbaarheid en beschikbaarheid maakt
dat budgetbekostiging geen passend instrument is.

De NZa vindt wel dat het veld aan de slag moet gaan met de gesignaleerde knelpunten
en adviseert dan ook dat er eerst een gezamenlijk beeld moet komen van een toekomstbestendig
IC-zorglandschap. Op basis daarvan kan verder gesproken worden over inrichting, samenwerking
en bekostiging. Daarnaast ziet de NZa ook binnen de huidige contractering mogelijkheden
om de transitie van het IC-landschap te ondersteunen.

Conclusie: nu geen budgetbekostiging voor de intensive care

Veldpartijen werken momenteel gezamenlijk aan landelijke kaders voor een toekomstbestendig
IC-landschap. Een belangrijk onderdeel hiervan is het zo goed mogelijk borgen van
IC-beschikbaarheid in situaties met een hogere zorgvraag, zoals een pandemie. Ik volg
dit traject ook in het kader van de verkenning naar wet- en regelgeving die ik uitvoer
voor het vastleggen van een IC basiscapaciteit, zoals aangegeven in mijn brief van
15 september 20251. De NZa beschrijft dat een gezamenlijk beeld een belangrijke eerste stap is en deze
kaders voor de NZa essentieel zijn bij het vormgeven van passende bekostiging. Anders
dan bij de SEH, waar we een eerste stap zetten met budgetbekostiging op basis van
de reeds bestaande afbakening voor de beschikbaarheidbijdrage SEH, bestaat er voor
de IC nog geen kant- en klare afbakening. Ik volg, gelet op bovenstaande, het NZa-advies
om nu geen budgetbekostiging voor de intensive care in te voeren. Gelet op het feit
dat veldpartijen een breed gevoel van urgentie delen en al gestart zijn met de gezamenlijke
werkagenda, heb ik besloten om de uitkomsten van dit traject eerst af te wachten.

Met de uitkomsten van de gezamenlijke werkagenda in de hand kan bepaald worden welke
mogelijke stap in de bekostiging past bij de transformatie naar een toekomstbestendig
IC-landschap. Uw Kamer zal uiteraard over het vervolg geïnformeerd worden.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn