Brief regering : Aankondiging vestigingsstad EU-Douaneautoriteit

22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 100 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 november 2025

Op 14 november jl. is uw Kamer geïnformeerd over de kandidaatsstelling van Nederland
als vestigingsland voor de EU-Douaneautoriteit.1 Deze kandidatuur wordt op 2 december aanstaande in Brussel gepresenteerd. Met deze
brief wordt uw Kamer nader geïnformeerd over de inhoud van de kandidatuur en de voorgenomen
vestigingslocatie van de Douaneautoriteit.

Zoals toegelicht in mijn brief van 14 november jongstleden wordt de Douaneautoriteit
geïntroduceerd door het nieuwe Douanewetboek van de Unie en zal naar verwachting in
2026 worden opgericht. Door de expertise van de lidstaten te bundelen, krijgt de Douaneautoriteit
een sleutelrol in douanetoezicht op het grensoverschrijdende goederenverkeer, criminaliteitsbestrijding
en het versterken van de interne markt. Het versterkt de samenwerking tussen de verschillende
Europese douanediensten en moderniseert het douanetoezicht binnen de Europese Unie
door toezicht te centraliseren, informatie-uitwisseling te verbeteren en een uniforme
en efficiënte handhaving aan de buitengrenzen te creëren.

Vestigingslocatie

Den Haag is als meest geschikte vestigingsstad aangewezen als vestigingslocatie van
EUCA. Den Haag staat bekend als de stad van recht, vrede en veiligheid en internationale
samenwerking. De stad beschikt daardoor over een sterk internationaal ecosysteem op
het gebied van veiligheid, recht en bestuur, via een mix van bedrijfsleven (zoals
The Hague Security Delta), onderwijs en onderzoek en publieke organisaties. De stad
is een thuisbasis voor verschillende (internationale) organisaties zoals Europol en
NAVO en staat wereldwijd bekend als Internationale stad van Vrede en Recht. Hierdoor
krijgt de Douaneautoriteit gemakkelijk toegang tot relevante expertise, relevante
samenwerkingspartners en een passende kennisinfrastructuur. De mogelijkheid om nauw
samen te werken vormt een belangrijke schakel om de Europese buitengrenzen te bewaken.
Dit heeft natuurlijk ook positieve gevolgen voor de weerbaarheid van de Europese Unie
op het gebied van zowel ondermijnende criminaliteit als in een bredere geopolitieke
context. Het internationale vestigingsklimaat van Den Haag biedt uitstekende voorzieningen
voor medewerkers, waaronder passende huisvesting, een breed aanbod aan internationale
scholen (waaronder een Europese school) en een goede bereikbaarheid met snelle verbindingen
naar Schiphol, Rotterdam en Brussel. Den Haag vormt daarmee een concurrerende locatie,
die de Douaneautoriteit in staat zal stellen vanaf de start effectief te opereren
en nauw samen te werken met relevante partners in Nederland en Europa. De beoogde
permanente huisvesting is voorzien in het gebouw aan Churchillplein 1 (CP1). Dit is
het voormalige gebouw van het Joegoslaviëtribunaal en de huidige vestigingsplaats
van het United Nations International Residual Mechanism for Criminal Tribunals. CP1
voldoet aan de door de Europese Commissie gepresenteerde eisen op het gebied van ruimte,
omgeving en uitvoerbaarheid binnen de gestelde termijnen. In de plannen is ruimte
opgenomen voor een blijvende functie voor herdenking, zodat de geschiedenis van het
tribunaal onderdeel blijft van de toekomst van het pand. Er zullen nog aanpassingen
aan het gebouw gedaan moeten worden, voor het klaar is voor gebruik. Daarbij zullen
de cultuurhistorische elementen van het pand zwaar meewegen. In de tussentijd wordt
er een passende tijdelijke huisvesting aangeboden.

Achtergrond kandidaatstelling EU-douaneautoriteit

Nederland is een logische vestigingsplaats voor de Douaneautoriteit. Ons land beschikt
over een Douane met internationale erkenning voor hun expertise, onder meer op het
vlak van innovatie, samenwerking, handelsfacilitatie alsook in de strijd tegen ondermijning
en smokkel. Daarnaast is Nederland logistiek een belangrijke speler op Europees terrein:
ongeveer een derde van alle goederen die de EU binnenkomen, gaat via de twee Nederlandse
mainports: de Rotterdamse haven of luchthaven Schiphol. Den Haag heeft een strategische
ligging tussen Rotterdam en Schiphol en staat daarmee in direct contact met de logistieke
knooppunten van Europa.

Daarbij vormt Nederland met een uitgebreid auto- en waterwegennet dé toegangsroute
naar Europa. Het voorgestelde mandaat van de Douaneautoriteit sluit bovendien goed
aan bij het Nederlandse en Haagse profiel van vrede, recht en veiligheid. Verder stelt
Nederland zich kandidaat als vestigingsland omdat de komst van de Douaneautoriteit
niet alleen kennis en invloed op Europees douanebeleid versterkt, maar ook economische
en maatschappelijke meerwaarde oplevert. Het creëert hoogwaardige werkgelegenheid,
stimuleert innovatie in de logistieke sector en versterkt de internationale positie
van Nederland als betrouwbaar, veilig en digitaal knooppunt. Daarmee bevestigt Nederland
zijn rol als belangrijke partner in de weerbaarheid van de Europese Unie.

Het uiteindelijke besluit in welke EU-lidstaat de Douaneautoriteit gevestigd zal worden,
zal in een gezamenlijke procedure tussen het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie worden genomen. De huidige verwachting is dat dit aan het einde van
het 1e kwartaal van 2026 zal zijn. Andere lidstaten die zich kandidaat hebben gesteld als
vestigingsland voor de Douaneautoriteit zijn in ieder geval Frankrijk, Polen, Portugal,
Spanje, Italië en Kroatië.

De Staatssecretaris van Financiën, E. Heijnen