Brief regering : Geannoteerde Agenda Formele Energieraad 15 december 2025

Nr. 1168
BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 26 november 2025

Bijgevoegd vindt u de geannoteerde agenda voor de formele Energieraad van 15 december
2025 in Brussel.

Ook ontvangt u bijgaand de recente versie van het non-paper over de herziening van
de gasleveringszekerheidsverordening. In juni 2024 is het Nederlandse non-paper ter
beïnvloeding van de herziening van de Europese verordening gasleveringszekerheid gedeeld
met de Kamer.1 Sindsdien heeft verdere afstemming met andere lidstaten plaatsgevonden. Duitsland
en Oostenrijk hebben inmiddels aangegeven het non-paper te kunnen steunen. Naar aanleiding
van deze afstemming heeft Nederland het non-paper recent met de Europese Commissie
gedeeld, ter beïnvloeding van de wetgevende voorstellen die onderdeel zullen uitmaken
van het aangekondigde pakket voor de versterking van de energiezekerheid dat naar
verwachting in het eerste kwartaal van 2026 door de Commissie zal worden gepubliceerd.

De Minister van Klimaat en Groene Groei,
S.Th.M. Hermans

Geannoteerde Agenda Formele Energieraad 15 december 2025

Op 15 december a.s. vindt in Brussel de Energieraad plaats onder het Deense Voorzitterschap
(hierna: het voorzitterschap). De formele agenda en de begeleidende stukken die de
inhoud van de discussies nader duiden, zijn op dit moment nog niet beschikbaar. Naar
verwachting zal de agenda onder meer omvatten: het bereiken van een gedeeltelijke
algemene oriëntatie over het Connecting Europe Facility, het REPowerEU-wetsvoorstel en een eerste uitwisseling van standpunten over de voorstellen
uit het European Grids Package.

Gedeeltelijke algemene oriëntatie op het Connecting Europe Facility (CEF)

Op 17 juli 2025 publiceerde de Europese Commissie (hierna: de Commissie) een voorstel
voor het Connecting Europe Facility (hierna: CEF) als onderdeel van het pakket voor een nieuw Meerjarig Financieel Kader
(MFK) van de EU.2 De Kamer is op 12 september 2025 geïnformeerd over de Nederlandse appreciatie van
het Commissievoorstel, waarin is aangegeven dat het kabinet het voorstel steunt.3 Op de Energieraad is het voorzitterschap voornemens tot een gedeeltelijke algemene
oriëntatie over CEF te komen.4

Het CEF bestaat al sinds 2014, waarmee het CEF een continuering is binnen de hernieuwde
MFK-structuur. Het doel van het CEF is het co-financieren van de bouw, ontwikkeling,
beveiliging, modernisering en voltooiing van de trans-Europese netwerken voor transport
en energie.5 Nederland zet in op een sterk CEF dat bijdraagt aan de doelen die vastgelegd zijn
in de TEN-T6 en TEN-E7 verordening. Op transportgebied zet Nederland erop in dat nationale projecten met
een systeemversterkende werking op het internationale TEN-T netwerk ook kans maken
op financiering. Bovendien hecht Nederland waarde aan de mogelijkheid om digitale
transportsystemen, de uitrol van laadinfrastructuur en militaire mobiliteit te financieren
en bepleit Nederland dat dual-use projecten die vanuit een militair oogpunt het meest urgent zijn prioriteit moeten
krijgen.

Op het gebied van energie is het voor Nederland van belang dat projecten bijdragen
aan een betere integratie van de Europese energiemarkt door grensoverschrijdende energie-infrastructuur
en verbindingen te realiseren. Op verzoek van een groep lidstaten is er in de laatst
beschikbare compromistekst van de raad meer aandacht voor de versterking van binnenlandse
energie-infrastructuur opgenomen die nodig is om grensoverschrijdende energieverbindingen
optimaal te kunnen gebruiken. Mede door inzet van Nederland is er een verduidelijking
opgenomen dat deze projecten een significante grensoverschrijdende impact moeten hebben
in lijn met de TEN-E verordening. Daarnaast is er op verzoek van enkele lidstaten
specifieke aandacht voor de weerbaarheid en bescherming van energie-infrastructuur
opgenomen, in de context van toenemende veiligheidsrisico’s en dreigingen. Nederland
kan dit steunen en heeft zich ingezet voor verduidelijking van de term «bescherming».

In het algemeen is er brede steun voor het herziene CEF-voorstel onder de lidstaten.
Er lopen nog wel discussies over de mogelijkheid om nationale projecten te financieren
via een bredere interpretatie van het begrip «grensoverschrijdend». Desondanks wordt
voor zowel het transport- als het energiedeel een algemene oriëntatie verwacht waar
Nederland mee kan instemmen. Het Europees Parlement heeft nog geen positie ingenomen.

REPowerEU-verordening

Op 17 juni 2025 heeft de Commissie in het kader van REPowerEU een wetgevingsvoorstel
gepresenteerd dat is gericht op het beëindigen van de invoer van Russisch gas en olie
tegen eind 2027. Het voorstel beoogt een volledige, snelle en permanente uitfasering
van Russisch aardgas en olie uit het Europese energiesysteem. Daartoe voorziet het
in een stapsgewijs verbod op de invoer van gasvormig en vloeibaar aardgas (LNG) afkomstig
uit of indirect ingevoerd uit de Russische Federatie. Daarnaast introduceert het voorstel
een verplichting voor lidstaten om nationale diversificatieplannen op te stellen voor
de geleidelijke beëindiging van de invoer van Russisch gas. De Kamer is op 11 juli
2025 geïnformeerd over de Nederlandse appreciatie van dit voorstel, waarin is aangegeven
dat het kabinet het voorstel ondersteunt.8

Op 20 oktober 2025 heeft de Raad een algemene oriëntatie bereikt over het voorstel.9 Het voorstel bevindt zich momenteel in de triloogfase waarin de Commissie, de Raad
en het Europees Parlement verder onderhandelen over de tekst om tot een finaal akkoord
te komen. Het Deens voorzitterschap streeft ernaar de onderhandelingen in december
af te ronden. Daarmee blijft de beoogde inwerkingtreding per 1 januari 2026 binnen
bereik.

In de trilogen wordt onder meer gesproken over de ingangsdatum van het verbod op de
import van Russisch gas, de pre-autorisatieprocedure voor de import van niet uit Rusland
afkomstig gas, de mogelijkheid voor de Commissie om één of meer lidstaten tijdelijk
een ontheffing te geven van het verbod op de import van Russisch gas en een verbod
op de import en tijdelijke opslag van olie en petroleumproducten afkomstig uit de
Russische Federatie. Nederland zet in op een snelle afronding van de onderhandelingen
en blijft aandacht vragen voor de uitvoerbaarheid van het voorstel wat betreft monitoring
en rapportage.

European Grids Package

Op 10 december 2025 zal de Commissie, naar verwachting, het European Grids Package
publiceren. Dit pakket heeft tot doel het Europese elektriciteitsnet te versterken
en beter te benutten ter ondersteuning van de snelle elektrificatie. Het pakket richt
zich daarnaast op het verbeteren van de (grensoverschrijdende) planning, ontwikkeling
van energie-infrastructuurprojecten en interconnecties, het stroomlijnen van vergunningsprocedures en het vergroten
van de weerbaarheid en interoperabiliteit van het Europese energienetwerk. Tijdens
de Energieraad van 15 december 2025 wordt een eerste uitwisseling over de concrete
voorstellen van de Europese Commissie verwacht.

De Kamer is eerder geïnformeerd over de Nederlandse inzet op dit pakket.10 In lijn met deze inzet zal Nederland in de bespreking tijdens de Energieraad de nadruk
leggen op de noodzaak van verdere verbetering van marktintegratie en interconnectiviteit.
Ook zal Nederland de Commissie vragen om te komen tot een Europese aanpak van de hoge
nettarieven, teneinde de concurrentiekracht te versterken en een gelijk speelveld
te bevorderen. Daarbij zal Nederland het belang benadrukken van een doeltreffend mechanisme
voor een eerlijke verdeling van kosten en baten van nieuwe grensoverschrijdende infrastructuurprojecten.
Tot slot zal Nederland blijven pleiten voor vereenvoudiging en versnelling van vergunningsprocedures
en aandacht vragen voor Europese ondersteuning bij het aanpakken van netcongestie.

Aangezien de publicatie van het pakket naar verwachting slechts enkele dagen voor
de Energieraad plaatsvindt, zal het kabinet bovengenoemde uitgangspunten als richtsnoer
hanteren tijdens de eerste gedachtewisselingen in de Energieraad. Over de kabinetspositie
op de nieuwe beleidsvoorstellen uit het Grids Package zal de Tweede Kamer na de Energieraad
op de gebruikelijke wijze worden geïnformeerd via een BNC-fiche.