Brief regering : Reactie op het eindrapport zbo-evaluatie Bureau Architectenregister (2019-2024)

Nr. 246
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 6 november 2025

Met deze brief ontvangt uw Kamer mijn reactie op het eindrapport zbo-evaluatie Bureau
Architectenregister (2019–2024) van het onderzoeksbureau Ecorys. Bijgaand treft u
het eindrapport aan.

Evaluatie conform kaderwet zbo’s

Conform artikel 39 lid 1 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen dient elke vijf
jaar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van een zelfstandig bestuursorgaan te
worden beoordeeld. Eind 2024 is Ecorys opdracht verleend om de evaluatie van Bureau
Architectenregister over de periode 2019–2024 uit te voeren.

Het Bureau Architectenregister (hierna: BA) heeft sinds 2011 de status van een publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan (zbo) en valt sinds 2018 onder het Ministerie van OCW.
BA is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet op de architectentitel en belast
met het uitvoeren van toezicht op de wettelijke verplichte titelregistratie van de
vier ruimtelijke ontwerpdisciplines (architecten, stedenbouwkundigen, interieurarchitecten
en tuin- en landschapsarchitecten). In het register staan circa 14.000 interieurarchitecten,
architecten, tuin- en landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen ingeschreven.

De Wet op de architectentitel geeft voor de vier beschermde beroepstitels uitvoering
aan de Europese Richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties. In deze
richtlijn staan de minimale opleidingsvereisten beschreven. Daarnaast staat beschreven
welke architectuurdiploma’s voldoen aan deze vereisten en eventueel in combinatie
met welk vereist aanvullende getuigschrift het recht geven op automatische erkenning
en het recht ingeschreven te worden in het register.

Met het uitvoeren van de Wet op de architectentitel draagt BA verantwoordelijkheid
voor het bereiken van de drie doelstellingen van de wet.

1. Het waarborgen van een vakbekwame beroepsuitoefening van interieurarchitecten, architecten,
tuin- en landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen en daarmee de bevordering van
de kwaliteit van het landschap en de gebouwde omgeving.

2. Het implementeren van Europese richtlijnen voor de vier titels. (Oftewel het bevorderen
van de mobiliteit en kwaliteit van ruimtelijk ontwerpers binnen de EU en daarbuiten).

3. Bescherming van de consument.

In een tijd van woningtekort, ruimtegebrek en klimaatopgaven borgt het BA dat de samenleving
kan vertrouwen op ruimtelijk ontwerpers die voldoen aan heldere kwaliteitseisen. Zo
wordt bijgedragen aan een leefomgeving die duurzaam, samenhangend en toekomstgericht
is.

Uitkomsten

Het evaluatierapport van Ecorys is positief. BA functioneert in grote mate op een
effectieve en gestructureerde manier. Ik onderschrijf dit positieve beeld. In het
rapport worden ook enkele aanbevelingen gedaan om het functioneren en de governance
te verbeteren. Ik noem de aanbevelingen gegroepeerd voor de onderwerpen: positie en
governance, doeltreffendheid en doelmatigheid. Vervolgens reageer ik in hoofdlijnen
op de aanbevelingen.

Positie en governance

1. Versterk de externe positionering van BA

2. Trek een community manager aan

3. Versterk de beleidsmatige verbinding met OCW.

Ecorys heeft geconcludeerd dat de missie, visie, wettelijke taken en activiteiten
van BA in toenemende mate aansluiten bij de ontwikkelingen in het veld. Ook zien de
evaluatoren dat de governance van het BA zich in de afgelopen periode aantoonbaar
heeft verbeterd. Tegelijkertijd stelt Ecorys dat BA haar adviesrol richting ministeries
beter kan benutten en de externe positionering kan worden versterkt. BA heeft afgelopen
periode al grote stappen gezet in het versterken van de externe positionering en onderzoekt
op welke manier dit nog verder verbeterd kan worden. BA en OCW hebben reeds opvolging
gegeven aan het bevorderen van de beleidsmatige verbinding door het maken van afspraken
over de wijze van samenwerken en inzet op beleidsmatige thema’s.

Doeltreffendheid

4. Borg tijdelijke functies en investeringen in het kader van de WAU-gelden structureel.

5. Zet (verder) in op het uitdragen van de meerwaarde van de architectentitel.

6. Geef nader invulling aan het concept «een leven lang leren» en verken welke rol en
verantwoordelijkheid wenselijk is voor BA op het gebied van bij- en nascholing.

7. Onderzoek de mogelijkheid voor herijking van de examenregeling, creëer een duidelijke
processturing.

8. Verken samen met het veld de mogelijkheden om de beroepservaring periode en bij- en
nascholing bij een aparte organisatie te beleggen.

BA heeft in de evaluatieperiode overwegend doeltreffend gefunctioneerd in het uitvoeren
van haar wettelijke en niet-wettelijke taken. De kernverantwoordelijkheden – zoals
het beheren van het architectenregister, het erkennen van beroepskwalificaties, het
vaststellen van regelingen en het betrekken van het veld – zijn zorgvuldig en professioneel
uitgevoerd. BA staat voor de uitdaging om haar brede takenpakket uit te voeren met
beperkte capaciteit, wat de zichtbaarheid, kennisborging en beleidsmatige slagkracht
beperkt. De schaal van de organisatie stelt grenzen aan de uitvoeringsmogelijkheden.
Voor de genoemde aanbevelingen zal worden bekeken welke initiatieven haalbaar zijn.
Het gesprek daarover met OCW zal worden gecontinueerd.

Doelmatigheid

9. Blijf investeren in digitalisering en procesoptimalisatie

10. Stroomlijn de werklast over het jaar heen.

11. Vergroot kostendekkendheid van dienstverlening

12. Structureer en prioriteer de inzet van WaU-middelen.

Ecorys concludeert dat BA overwegend doelmatig heeft gefunctioneerd. BA heeft geïnvesteerd
in het verbeteren van de efficiëntie, financiële stabiliteit en bedrijfsvoering. Verdere
verbetering van de doelmatigheid ligt met name in het blijven inzetten op digitalisering,
spreiden van de werkdruk, het structureel borgen van tijdelijke functies na afloop
van de WaU-periode en het versterken van de kostendekkendheid van de dienstverlening.
Ik blijf daarover in gesprek met BA. Specifiek voor de WaU-middelen geldt dat deze
Rijksbreed incidenteel beschikbaar zijn gesteld voor het verbeteren van de dienstverlening.
Structurele inbedding hiervan is op dit moment niet voorzien.

Afsluitend

De aanbevelingen bieden goede handvatten voor een verdere ontwikkeling van BA. OCW
en BA hebben een constructieve werkrelatie waarin voldoende ruimte is om de aanbevelingen
gefaseerd op te pakken. De opvolging van de aanbevelingen en het verdere gesprek over
de versterking van het BA zal worden geagendeerd bij het jaarlijkse driehoeksoverleg
en is daarnaast onderwerp ter bespreking in het reguliere contact tussen BA en OCW.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
G. Moes