Brief regering : Reactie op de motie van het lid Van Zanten c.s. over een opnamelimiet en een verbod op geldtransfers naar het buitenland voor asielzoekers (Kamerstuk 36704-61)

Nr. 81
BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ASIEL EN MIGRATIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 oktober 2025

Na het debat over de Asielnoodmaatregelenwet op 26 juni jl. is een motie van de leden
Van Zanten (BBB), Van Dijk (SGP) en Eerdmans (JA21)1 op 1 juli jl. aangenomen. In de motie wordt de regering verzocht, naar Duits voorbeeld,
een voorstel uit te werken voor een opnamelimiet van bijvoorbeeld € 50 van het door
de overheid verstrekte leefgeld aan asielzoekers en een verbod uit te werken op geldtransfers
naar het buitenland.

Uit de informatie die ik heb ingewonnen bij de Duitse overheid komt naar voren dat
de aanpassing van de regels is gelegen in het creëren van een mogelijkheid voor de
Duitse Deelstaten (Bundesländern) om het weekgeld voor asielzoekers ook digitaal uit
te keren. Tot nog toe werd het leefgeld met name in contanten verstrekt. Door de handmatige
verstrekking van contant geld te verminderen, kunnen de bureaucratische complexiteit
en de administratieve lasten worden verlicht. Het is aan de Duitse deelstaten om al
dan niet gebruik te maken van deze mogelijkheid. Dat geldt ook voor het eventueel
instellen van een opnamelimiet. De aanpassing van de regels in Duitsland is niet doorgevoerd
om de vrijwillige terugkeer te bevorderen, zo blijkt uit de navraag. Hoewel sommige
media een relatie leggen tussen de aangepaste regels en de toename van vrijwillige
terugkeer, heb ik van de Duitse overheid vernomen dat deze gestelde relatie niet kan
worden onderbouwd met kwantitatieve of kwalitatieve gegevens. Op basis van de informatie
uit Duitsland, kan het verband overigens evenmin worden ontkracht. Verder is er in
Duitsland geen sprake van een verbod om geld over te maken naar het buitenland. Iedereen
die dat wil kan zich wenden tot een geldovermaakkantoor, zoals Western Union. Hierop
zitten geen beperkingen, noch is gebleken van voornemens daartoe.

In Nederland verstrekt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) al geruime tijd
het weekgeld niet meer in contanten maar op een door COA verstrekte betaalkaart of
maakt het over op de betaalrekening van de asielzoeker om dezelfde reden waarom de
Duitse overheid de regels heeft aangepast. Hierbij is er geen sprake van een opnamelimiet
voor contant geld. Het weekgeld wordt wekelijks uitgekeerd aan de asielzoeker. Het
weekgeld is bedoeld om te kunnen voorzien in de basisbehoeften van de asielzoeker
gedurende een week. Uit de beschikbare gegevens in Nederland komt naar voren dat geldovermakingen
naar het buitenland met de door het COA verstrekte betaalkaart in zeer beperkte mate
voorkomen. Dit mede omdat de mogelijkheden via die betaalkaart reeds beperkt zijn.

Daarbij is de hoogte van het weekgeld dat in Nederland wordt verstrekt relatief laag.
Na uitgaven voor eten en persoonlijke verzorging zal de asielzoeker niet of nauwelijks
iets overhouden om over te maken.

Met het bovenstaande heb ik zo veel als mogelijk de (deels) onjuiste beelden over
de beleidsontwikkeling in Duitsland getracht weg te nemen en uw Kamer geïnformeerd
over de Nederlandse situatie waarin al lange tijd het weekgeld niet in contanten wordt
uitgekeerd. Dat neemt niet weg dat ik het van belang vind de Duitse ontwikkeling op
dit punt goed te volgen en uw Kamer daarover te informeren wanneer daartoe aanleiding
bestaat.

De Minister van Asiel en Migratie,
D.M. van Weel

De Minister voor Asiel en Migratie,
M.C.G. Keijzer