Brief regering : Overdracht mijnenjagers aan Bulgarije samen met België

Nr. 464
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 september 2025

Hierbij informeer ik uw Kamer over de voorgenomen overdracht samen met en onder leiding
van België van drie Nederlandse en vier Belgische Alkmaarklasse mijnenbestrijdingsvaartuigen
inclusief gedeelde reservedelen, simulator en dergelijke aan het Ministerie van Defensie
van Bulgarije. Met het oog op de ontwikkelingen aan de oostflank van het NAVO-verdragsgebied,
is dit in het belang van zowel Bulgarije als Nederland en zijn NAVO-bondgenoten. In
lijn met de motie Van den Doel c.s. (Kamerstuk 22 054, nr. 24, d.d. 17 december 1996) informeer ik uw Kamer wanneer Defensie voornemens is om een
wapensysteem af te stoten, voorafgaand aan het tekenen van de overeenkomst met het
ontvangende land.

Op 14 maart 2023 is uw kamer geïnformeerd over de toezegging van mijnenjagers aan
Oekraïne (Kamerstuk 22 054, nr. 386). Bulgarije beschikt al over twee Nederlandse Alkmaarklasse mijnenjagers en heeft
de benodigde kennis en kunde in huis.

Conform de gemaakte afspraak voor de overdracht van de in totaal zeven mijnenjagers
(drie Nederlandse en vier Belgische) zal Bulgarije de training en begeleiding van
Oekraïense militairen overnemen vanaf het moment waarop het ten behoeve van de overdracht
aan Bulgarije op te stellen Memorandum of Understanding (MoU) tussen België, Nederland en Bulgarije wordt ondertekend. Ook draagt Bulgarije
de kosten van het benodigde onderhoud en de technische aanpassingen van de voor Bulgarije
bestemde mijnenjagers.

De gezamenlijke overdracht aan Bulgarije heeft voor zowel België als Nederland voordelen.
De gezamenlijke Belgisch-Nederlandse voorraad reservedelen hoeft niet te worden gescheiden
en de simulator blijft intact. Ook zorgt afstoting op deze wijze voor een relatief
laag capaciteitsbeslag voor Defensie.

De mijnenjagers leveren een significante bijdrage aan de veiligheid in de Zwarte Zee.
Met het oog op de huidige zorgwekkende ontwikkelingen aan de oostflank van het NAVO-gebied,
is dit in het belang van zowel Bulgarije, als ook Nederland en zijn (NAVO-)bondgenoten.

Voor het bestrijden van dreigingen op de Noordzee voorziet Commando Zeestrijdkrachten
(CZSK), in samenspraak met het Project Beschermen Noordzee infrastructuur (PBNI),
in bestaande en nieuwe capaciteiten. CZSK en de Kustwacht (KW) hebben nu de beschikking
over diverse vlieg- en vaartuigen, militair en civiel, waaronder drie Emergency Recovery
and Towing Vessels voor de KW die voor meerdere taken inzetbaar zijn op de Noordzee.
CZSK en de KW zien geen taak voor de mijnenjagers. Er zijn derhalve geen alternatieve
taken binnen Defensie of de KW waar de verouderde mijnenjagers voor moeten worden
aangehouden. Er is tevens geen capaciteit beschikbaar om de verouderde mijnenjagers
te bemannen, te onderhouden en effectief in te zetten.

Inmiddels heeft de Belgische ministerraad ingestemd met de overdracht van de Belgische
vaartuigen. Conform reeds bestaande afspraken tussen Nederland en België op het gebied
van de mijnenjagers is België de leidende partij tijdens de overdracht. België streeft
ernaar om in 2025 aan te vangen met het opstellen van een MoU met Nederland en Bulgarije.
Het Ministerie van Financiën/Domeinen Roerende Zaken zal namens de Staat in samenwerking
met COMMIT de onderhandelingen voeren om tot een verkoopovereenkomst te komen en zal
deze overeenkomst ook tekenen. De uitgangspunten uit de MoU zullen worden opgenomen
in deze verkoopovereenkomst.

De overdracht van deze Alkmaarklasse vaartuigen gaat niet koste van de capaciteiten
van de CZSK. In 2025 begint de gefaseerde instroom van de zes nieuwe vaartuigen van
de Vlissingenklasse (Kamerstuk 27 830, nr. 280, 15 maart 2019). Het tijdpad van de voorgenomen overdracht is afgestemd op de instroom
van de nieuwe mijnenbestrijdingscapaciteiten.

De voorlopige planning is een gefaseerde afstoting, waarbij de eerste mijnenjager
wordt afgestoten in 2027 en de tweede en de derde in 2028.

De Staatssecretaris van Defensie,
G.P. Tuinman