Brief regering : Bestuurlijke reactie AcICT advies programma Doorontwikkeling Praeventis RIVM

Nr. 347
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 september 2025

Het Adviescollege ICT-toetsing (hierna: AcICT) adviseert de regering en het parlement
over verbetering van de beheersing van ICT-projecten en informatiesystemen. Het AcICT
heeft een onderzoek uitgevoerd naar het programma Doorontwikkeling Praeventis van
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het bijgevoegde adviesrapport
heb ik op 24 juni jl. van het AcICT ontvangen. In mijn brief van 7 juli jl. heb ik
u het definitieve advies aangeboden en aangegeven dat ik u na het zomerreces een bestuurlijke
reactie zou aanbieden (Kamerstuk 27 529, nr. 338). Met deze brief geef ik invulling aan deze toezegging.

In deze brief zal ik eerst het programma Doorontwikkeling Praeventis inleiden. Vervolgens
zal ik ingaan op de conclusies en de adviezen uit het adviesrapport en daarbij aangeven
welke acties het RIVM al heeft ondernomen of in gang zet om opvolging te geven aan
de adviezen van het AcICT.

Programma Doorontwikkeling Praeventis

Het RIVM heeft een centrale rol in de infectieziektebestrijding en in preventie- en
screeningsprogramma's. Het RIVM gebruikt het systeem Praeventis voor de ondersteuning
van drie belangrijke preventieprogramma’s: de Neonatale Hielprik Screening (NHS),
de Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie (PSIE) en het Rijksvaccinatieprogramma
(RVP). Met het programma Doorontwikkeling Praeventis beoogt het RIVM de continuïteit
van Praeventis te borgen en nieuwe functionaliteit voor burgers te realiseren. De
programmorganisatie die het programma uitvoert is een onderdeel van Dienst Vaccinvoorziening
en preventieprogramma’s (DVP) van het RIVM.

Conclusie AcICT

De conclusie van het AcICT is dat met het programma Doorontwikkeling Praeventis een
goede richting is ingeslagen. Het AcICT geeft aan dat het verstandig is geweest dat
het RIVM ervoor heeft gekozen om nieuwe of gemoderniseerde functionaliteit stapsgewijs
en met nieuwe technologie te realiseren en in productie te nemen. Niettemin geeft
het AcICT aan dat het risico groot is dat de doelen van Doorontwikkeling Praeventis
niet binnen tijd en budget worden gerealiseerd. De volgende oorzaken worden hiervoor
gegeven:

A. Het programma onderschat het resterende werk;

B. Door een sterke afhankelijkheid van andere ontwikkelingen is er risico op vertraging;

C. Het is onzeker of Praeventis aan de eisen gaat voldoen.

Het AcICT adviseert op basis hiervan om de beheersing van het programma te verscherpen.
Hierbij worden de volgende adviezen gegeven:

1. Maak een realistische planning;

2. Geef in het horizonplan (transitieplan naar de doelarchitectuur) voorrang aan het
afronden van het programma Doorontwikkeling Praeventis;

3. Werk naar een resultaat toe dat aansluit bij de verwachtingen.

Opvolging adviezen AcICT

Ik onderschrijf de adviezen van het AcICT. Ik heb het RIVM gevraagd om aan te geven
hoe het hieraan opvolging gaat geven om ervoor te zorgen dat de beheersing van het
programma wordt verscherpt. De adviezen zijn zowel op het niveau van de programmaorganisatie
als het overkoepelende niveau van DVP gegeven. Hieronder is de opvolging per advies
op hoofdlijnen nader toegelicht.

1. Maak een realistische planning.

Om een beter inzicht te verkrijgen in hoeverre het programma op koers ligt en waar
eventuele knelpunten zitten, maakt de programmaorganisatie een scherpere inschatting
van het nog te voltooien werk en de huidige status. Hiervoor breidt zij de rapportages
op deeltrajectniveau verder uit en onderzoekt zij de inrichting en inzet van een geïntegreerd
dashboard met financiële en inhoudelijke informatie. Indien mogelijk zal zij dit dashboard
z.s.m. toepassen. Tevens richt zij haar financiële overzichten op meer detailniveau
in. Daarnaast werkt de programmaorganisatie het plan voor de migratie van gegevens
van oude naar nieuwe onderdelen van Praeventis verder uit. Op deze wijze verkrijgt
zij een beter inzicht in de complexiteit en omvang van de deeltrajecten. DVP organiseert
vervolgens periodieke reflectiesessies met de programmaleiding en het managementteam
waarin de verkregen inzichten op voortgang, budget en planning integraal worden besproken
en waar nodig bijgestuurd.

2. Geef in het horizonplan (van transitieplan naar de doelarchitectuur) voorrang aan
het afronden van programma Doorontwikkeling Praeventis.

Het AcICT geeft het advies aan DVP om de besturing van de realisatie van veranderingen
in zijn informatievoorziening (horizonplan) te vereenvoudigen door de aandacht te
concentreren op een aantal afgebakende veranderingen. Voor het programma Doorontwikkeling
Praeventis houdt dit in dat het aantal werkpakketten dat afhangt van activiteiten/trajecten
buiten het programma beperkt dient te worden. DVP gaat in overleg met de opdrachtgevers
van de verschillende trajecten met als doel om voorstellen te doen voor de vereenvoudiging
van de projectsturing. Het AcICT-advies om de werkpakketten met grote verwevenheid
met het programma over te hevelen naar het programma wordt meegenomen in het voorstel.

3. Werk naar een resultaat toe dat aansluit bij de verwachtingen.

Om te waarborgen dat aan alle gestelde eisen wordt voldaan, concretiseert de programmaorganisatie
de abstracte begrippen «modulair, schaalbaar en flexibel» door de eisen verder uit
te werken en vervolgens tijdens en na de realisatie te valideren of aan deze eisen
voldaan wordt. DVP versterkt de informatiebeveiliging (IB) door het met hoge prioriteit
aanpakken van IB-kwetsbaarheden, het versterken van de jaarlijkse beveiligingstesten,
het opstellen van een IB-herstelplan en de integratie van beveiligingsdoelstellingen
in de projecten. Hierbij werkt DVP vanuit het principe: «informatiebeveiliging is
een continu proces».

Om de uitfasering van de overgebleven oude technologie in het landschap te organiseren
zet DVP dit najaar een uitfaseringstraject voor de verouderde onderdelen op en investeert
het in het ontwikkelen van vaardigheden om lifecyclemanagement toe te passen.

Het RIVM heeft reeds een in meer detail uitgewerkte voorgenomen opvolging van bovenstaande
adviezen met het AcICT gedeeld.

Tot slot wil ik mijn waardering uitspreken richting het toetsteam van het AcICT voor
hun inzet en constructieve samenwerking. Het resultaat hiervan is een waardevol adviesrapport
voor zowel het RIVM als het programma Doorontwikkeling Praeventis.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.Z.C.M. Tielen