Brief regering : Planning en voortgang algoritmeregister impactvolle algoritmes

Nr. 1374
BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 juli 2025

De Kamer heeft in een motie van Six Dijkstra1 elk departement gevraagd om een brief te versturen met daarin een plan voor de registratie
van impactvolle algoritmes. Dit zijn algoritmes die een directe werking op burgers
of bedrijven hebben, en worden conform de handreiking van het algoritmeregister categorie
B algoritmes genoemd. Dit komt boven op de plannen voor het registreren van hoog-risico
AI. Dit zijn algoritmes die als hoog-risico AI worden bestempeld door de Europese
AI verordening. Deze worden conform de handreiking van het algoritmeregister categorie
A algoritmes genoemd. Deze brief gaat in op de planning van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat om te komen tot een gevuld algoritmeregister.

Aanpak

Op dit moment bevat het algoritmeregister drie algoritmes van organisaties die onder
IenW vallen. Het gaat om algoritmes van Rijkswaterstaat (1) en het kerndepartement
zelf (2). Deze algoritmes vallen buiten de categorieën hoog-risico (categorie A) of
impactvol (categorie B) en worden daarom vrijwillig geregistreerd in het algoritmeregister.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een plan van aanpak opgesteld
voor de inventarisatie van alle algoritmes binnen IenW. Met alle onderdelen van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn inmiddels afspraken gemaakt hoe de
inventarisatie en publicatie vorm te geven.

Om het register te vullen moeten organisaties verschillende stappen doorlopen. Allereerst
moeten alle algoritmes binnen een organisatie geïnventariseerd worden. Vervolgens
moet worden bepaald welke algoritmes in het algoritmeregister horen. Daarbij wordt
prioriteit gegeven aan de hoog-risico AI-systemen zoals gedefinieerd in de AI-verordening.
Deze aanpak is voor de meest departementen doorgaans hetzelfde. De (voormalig) Staatssecretaris
van BZK heeft met de departementen afgesproken dat zij voor het eind van 2025 ten
minste alle hoog-risico AI-systemen registreren. Conform de motie Dekker-Abdulaziz2 zullen nieuwe hoog-risico AI-systemen direct opgenomen worden in het register. Tegelijkertijd
wordt de aandacht nu gegeven aan het registreren van impactvolle algoritmes, waaronder
algoritmes die worden gebruikt om risico’s in te schatten, bijvoorbeeld voor inspectiedoeleinden.
Na de selectie en categorisering worden de algoritmebeschrijvingen opgemaakt, gecontroleerd
en vervolgens gepubliceerd.

Departementale tijdlijn

Voor 2025 geldt dat alle organisatieonderdelen de opdracht hebben gekregen om ervoor
te zorgen dat de als hoog-risico gekwalificeerde AI-systemen en algoritmes (categorie
A) in het landelijk algoritmeregister staan. Aanvullend is er opdracht gegeven om
minimaal één van de als impactvol gekwalificeerde algoritmes (categorie B) ook daadwerkelijk
gepubliceerd te hebben in het landelijk register. Uiterlijk 2026 zullen alle impactvolle
algoritmes en AI-systemen zijn gepubliceerd.

Aandachtspunten

Het Ministerie van Infrastructuur heeft een eerste inschatting gemaakt van het aantal
algoritmes dat geregistreerd moet worden. Het kan zijn dat het komende jaar dit aantal
anders uitvalt, omdat IenW steeds meer gebruikt maakt van algoritmes en AI. Dit kan
dan gevolgen hebben voor de haalbaarheid van de huidige planning.

Scope

De organisatieonderdelen waar we als ministerie direct mee samenwerken om het register
gevuld te krijgen zijn het kerndepartement, Rijkswaterstaat, Inspectie Leefomgeving
en Transport, het KNMI en Planbureau voor de Leefomgeving. Andere organisaties die
conform het ROO onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat vallen hebben een eigen verantwoordelijkheid om invulling te geven aan
de moties. Zij krijgen wel de beschikking over de instrumenten en methoden die we
in de directe lijn ontwikkelen.

Vervolgproces

Via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk over 2025 zal de Kamer geïnformeerd worden
over de voortgang.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
R. Tieman