Brief regering : Aanvullende advisering Nationaal Groeifondsprojecten (inclusief reactie kabinet) zomer 2025 en jaarverslag Adviescommissie Nationaal Groeifonds 2024

Nr. 22 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 4 juli 2025

Het Nationaal Groeifonds investeert in 50 grootschalige projecten die bijdragen aan
het duurzaam verdienvermogen van Nederland. Het betreft onder meer projecten op het
gebied van groene waterstof, de verduurzaming van de landbouw, het bestrijden van
laaggeletterdheid en sleuteltechnologieën als quantum en kunstmatige intelligentie.
Daarmee is een bedrag van € 11,2 miljard gemoeid.

In 2022 en 2023 bent u over de uitslagen van de tweede en derde ronde van het Nationaal
Groeifonds geïnformeerd.1 Over acht projecten uit rondes 2 en 3 heeft aanvullende besluitvorming plaatsgevonden
op basis van het advies van de Adviescommissie Nationaal Groeifonds (hierna: de adviescommissie).
Het betreft de NGF-projecten Biotech Booster, Digital United Training Concepts for
Healthcare (DUTCH), Material Independence & Circular Batteries (MICB), Npuls, Oncode
Accelerator, Ontwikkelkracht, PhotonDelta en SolarNL.

In deze brief licht ik, mede namens de Minister van Financiën het advies, de projecten
en het besluit van het kabinet toe. Met deze brief zend ik u tevens het jaarverslag
van de adviescommissie 2024 toe.

Achtergrond aanvullend advies

Een aantal projecten uit ronde twee en drie heeft op basis van het advies van de adviescommissie
gefaseerde financiering gekregen zoals een (gedeeltelijk) voorwaardelijke toekenning
of een (gedeeltelijke) reservering. Bij een voorwaardelijke toekenning moet een project
op basis van het advies aan nadere voorwaarden voldoen om middelen definitief toegekend
te krijgen. Bij een reservering moet (een deel van) een project beter uitgewerkt of
aangepast worden of is sprake van een nieuwe fase van het project, waarna het opnieuw
beoordeeld wordt. Hiervoor worden omzettingsverzoeken gedaan.

Samenvatting advies adviescommissie

De adviescommissie heeft geadviseerd over omzettingsverzoeken voor een totaal van
€ 1.215,1 miljoen. Voor de projecten Biotech Booster, Digital United Training Concepts
for Healthcare (DUTCH), Npuls, Oncode Accelerator, Ontwikkelkracht en PhotonDeltaNL
heeft de adviescommissie overwegend positief geadviseerd over (gedeeltelijke) omzettingen.
Voor de NGF-Projecten Material Independence & Circular Batteries (MICB) en SolarNL
heeft de adviescommissie geadviseerd om een (deel van een) reservering of voorwaardelijke
toekenning niet om te zetten in een toekenning.

In bijlage 1 worden de projecten en de adviezen verder toegelicht. Het volledige advies
van de adviescommissie is bijgevoegd in bijlage 2.

Reactie kabinet en vervolg

Het kabinet neemt het advies van de adviescommissie over zeven projecten integraal
over. Hierdoor wordt aan zes projecten in totaal € 780,9 miljoen uit het Nationaal
Groeifonds definitief toegekend en blijft € 316,3 miljoen voorwaardelijk toegekend.
Door het besluit om het omzettingsverzoek voor de reservering van MICB niet toe te
kennen, vloeit een bedrag van € 4,1 miljoen terug naar de onverdeelde middelen van
het Nationaal Groeifonds, en een bedrag van € 3,1 miljoen blijft gereserveerd. Dit
kabinetsbesluit leidt niet tot additionele juridische verplichtingen. De budgettaire
verwerking vindt plaats bij Miljoenennota 2026.

De advisering van de adviescommissie om het omzettingsverzoek van het project SolarNL
niet om te zetten, neemt het kabinet over. De advisering noopt ook tot het nader bezien
van de gevolgen voor de bijdrage uit het Nationaal Groeifonds aan het project SolarNL.
Hierover treed ik samen met de Minister van Financiën als medefondsbeheerder en de
voor dit project verantwoordelijke Minister van Klimaat en Groene Groei in gesprek.
Ook de uitvoerende veldpartijen zullen hierbij worden betrokken. U wordt hierover
op een ander moment nader geïnformeerd.

De besluitvorming is definitief na autorisatie van de NGF-begroting 2026 en de relevante
departementale begrotingen 2026 door beide Kamers. Daarna kunnen de definitief toegekende
NGF-middelen besteed worden aan de projecten en kunnen de volgende fases daarvan worden
uitgevoerd.

De tabel hieronder geeft een financieel overzicht van de voorgestelde (voorwaardelijke)
toekenningen en het besluit van het kabinet.

NGF-project

Ronde

Omzettingsverzoek

 

Besluit kabinet

RES1

VWT2

OM3

RES

VWT

TOE4

Biotech Booster

2

 

196,4

 
 
 

196,4

Digital United Training Concepts for Healthcare (DUTCH)

3

 

84

 
 

50

34

Material Independence & Circular Batteries (MICB)

3

7,2

 

4,1

3,1

 
 

Npuls

2

 

420

 
 

175,3

244,7

Oncode Accelerator

2

 

164

 
 

41

123

Ontwikkelkracht

2

 

82

 
 
 

82

PhotonDeltaNL

2

 

150,8

 
 

50

100,8

SolarNL5

3

 

110,7

 
 
 

0

Totaal

 

7,2

1.207,9

4,1

3,1

316,3

780,9

X Noot

1

Reservering

X Noot

2

Voorwaardelijke toekenning

X Noot

3

Onverdeelde middelen binnen het Nationaal Groeifonds

X Noot

4

Toekenning

X Noot

5

De advisering over SolarNL noopt tot het nader bezien van de gevolgen voor de bijdrage
uit het Nationaal Groeifonds aan het project SolarNL.

Jaarverslag adviescommissie 2024

Het jaarverslag beschrijft de werkzaamheden van de adviescommissie en bevat ook haar
jaarlijkse rapportage van de voortgang en kwaliteit van de uitvoering van alle NGF-projecten
over 2024. In de uitvoering zijn belangrijke stappen gezet. Zo zijn binnen Oncode
Accelerator de eerste klinische studies gestart naar gepersonaliseerde kankertherapieën,
die leiden tot snellere, gerichtere en effectievere behandelingen. Ook is het Nationaal
Gezondheidsdata Portaal van Health-RI live gegaan, waarmee onderzoekers en zorgverleners
veiliger en sneller toegang hebben tot medische data – cruciaal voor innovatie in
de zorg.

Op het gebied van duurzame productie is via GroenvermogenNL een demonstratiefabriek
opgeleverd voor PFAS-vrije elektrolysers, gekoppeld aan zonne-energie en waterstofopslag.
Deze techniek maakt lokale, schone waterstofproductie mogelijk. Binnen BioBased Circular
zijn 12 innovatieprojecten gestart rond biopolyesters als alternatief voor plastic,
met toepassingen in onder meer verpakkingen en bouw. Ook in de agrifood-sector en
het onderwijs is voortgang geboekt. Binnen Cellulaire Agricultuur zijn de eerste onderwijsmodules
over kweekvlees gestart, waarmee studenten worden opgeleid in een technologie die
kan bijdragen aan een duurzamer voedselsysteem. In het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting
ontwikkelen 28 scholen innovatieve leeromgevingen die zorgen voor een gezond binnenklimaat
en betere leerprestaties.

Deze en andere initiatieven, uitgebreider beschreven in het jaarverslag, versterken
de innovatiekracht van Nederland en dragen bij aan brede maatschappelijke doelen als
gezondheid, duurzaamheid en economische weerbaarheid.

De adviescommissie benadrukt dat deze vooruitgang vraagt om blijvende inzet, samenwerking
en heldere rolverdeling. NGF-projecten zijn complex, maar laten zien wat er mogelijk
is als overheid, wetenschap, onderwijsinstellingen en bedrijfsleven samen optrekken.
Juist die samenwerking vormt de sleutel tot duurzame impact. De adviescommissie blijft
zich inzetten voor stevige uitvoering en heeft vertrouwen in de bijdrage van deze
projecten aan het Nederland van de toekomst.

De Minister van Economische Zaken, V.P.G. Karremans

Bijlage 1: Toelichting advies adviescommissie per NGF-project

Biotech Booster

Biotech Booster heeft als doel om Nederland koploper in de wereldwijde biotechnologie
te maken, onder meer door systeemfalen in valorisatie en marktfalen in financiering
aan te pakken. Het project identificeert, begeleidt en financiert vroege fase ideeën
op een bedrijfsmatige manier om ze versneld van idee naar de markt te brengen. Het
programma biedt financiering, begeleiding en expertise om onderzoeksprojecten in twee
jaar tijd te ontwikkelen tot commerciële en/of investeerbare proposities. Aan dit
project is in de tweede ronde van het Nationaal Groeifonds € 49,9 miljoen toegekend
en € 196,4 miljoen voorwaardelijk toegekend.

De adviescommissie adviseert om de voorwaardelijke toekenning van € 196,4 miljoen
om te zetten naar een definitieve toekenning. Volgens de adviescommissie is aan de
gestelde voorwaarden voldaan. Er heeft ook onafhankelijk onderzoek plaatsgevonden
met een positieve uitkomst en de aanbeveling om het Biotech Booster programma te continueren.
De totale investering van het Nationaal Groeifonds in Biotech Booster komt daarmee
uit op € 246 miljoen.

DUTCH

Het project DUTCH (Digital United Training Concepts for Healthcare) heeft als doel om 50% van de huidige praktijkuren in de opleidingen tot operatieassistent,
anesthesiemedewerker en radiodiagnostisch laborant aan te bieden door middel van fysieke
en/of virtuele simulatie. DUTCH ontwikkelt en valideert simulatiemodules, en jaagt
een nauwe samenwerking aan tussen zorg- en opleidingsinstellingen, technologie aanbieders
en regelgevende partijen. De bijdrage van dit project aan het Nederlandse verdienvermogen
vindt plaats door een hogere arbeidsproductiviteit in de zorg, exportmogelijkheden
van bedrijven die nieuwe modules en trainingen ontwikkelen en leerwinsten in het onderwijs.

In de derde ronde is aan DUTCH € 48 miljoen toegekend en € 84 miljoen voorwaardelijk
toegekend. De adviescommissie adviseert nu om € 34 miljoen van de voorwaardelijke
toekenning om te zetten in een definitieve toekenning. Daarmee kan DUTCH tussen nu
en 2027 werkende modules ontwikkelen en inbedden in de zorgpraktijk van opleidingen
tot operatieassistent, anesthesiemedewerker en radiodiagnostisch laborant. De adviescommissie
adviseert dat, als de aanpak van DUTCH na de tussenevaluatie succesvol blijkt, DUTCH
een verzoek kan doen voor het omzetten van de resterende € 50 miljoen voorwaardelijke
toekenning. Daarmee kan DUTCH het programma na 2027 verder verdiepen en uitbreiden
naar andere beroepsgroepen.

Material Independence & Circular Batteries

Het project Material Independence & Circular Batteries richt zich op het versterken
van de positie van de Nederlandse maakindustrie in de mondiale batterijketen, waarbij
duurzaamheid en circulariteit centraal staan. Hierdoor wordt Nederland minder afhankelijk
van internationale toeleveranciers van benodigde grondstoffen en batterijonderdelen.
Aan dit project is in de derde ronde € 118 miljoen voorwaardelijk toegekend en een
reservering van € 178 miljoen voor dit project opgenomen. Op basis van een positief
advies van de adviescommissie in het najaar van 2023 is de voorwaardelijke toekenning
omgezet in een definitieve toekenning. Op basis van een aanvullend voorstel voor omzetting
heeft de adviescommissie in maart 2024 geadviseerd om € 39,9 miljoen van de reservering
toe te kennen. Material Indepence & Circular Batteries heeft nu een voorstel ingediend
om een bedrag van € 7,2 miljoen van de gereserveerde middelen om te zetten naar een
toekenning.

De adviescommissie adviseert om € 3,1 miljoen van de gereserveerde middelen gereserveerd
te houden en € 4,1 miljoen definitief niet toe te kennen. Het niet toegekende deel
ziet op het opzetten van het Strategic Battery Business Intelligence platform. Hier
ziet de adviescommissie bij de voorgestelde opzet te weinig toegevoegde waarde voor
bedrijven in de uitvoering van hun activiteiten en strategische afwegingen. De reservering
van € 3,1 miljoen ziet op een voorstel voor financiering in de operationele kosten
van het gebruik van een Open Battery Industrialization Center. De adviescommissie
staat positief tegenover het realiseren van een dergelijke faciliteit maar is niet
overtuigd van de noodzaak om bedrijven bij het gebruik hiervan te financieren. De
investering in deze faciliteit zal immers al voor een groot deel met publieke middelen
worden gefinancierd. Op een later moment kan hier een nieuw voorstel voor worden ingediend.

Npuls

Het doel van Npuls is om het hoger onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs toe te
rusten op de snel en continu veranderende arbeidsmarkt en samenleving door het benutten
van digitalisering. Dit doet Npuls door het ontwikkelen van sectorale (bijvoorbeeld
het gehele mbo) ICT-infrastructuur & kennisinfrastructuur en het ondersteunen van
instellingen bij effectievere toepassing van digitalisering via zogenaamde centers
for teaching and learning.

Aan het project is in de tweede ronde € 140 miljoen toegekend en € 420 miljoen voorwaardelijk
toegekend. De adviescommissie adviseert hiervan € 244,7 miljoen toe te kennen en het
restant (€ 175,3 miljoen) voorwaardelijk toegekend te houden. De adviescommissie ziet
voldoende voortgang om te adviseren om de voorwaardelijke toekenning deels om te zetten,
maar benadrukt dat de komende paar jaar zal moeten blijken of het lukt om op het niveau
van de onderwijsinstellingen echte impact te realiseren en om resultaten duurzaam
te verankeren. Daarom adviseert de adviescommissie als aanvullende voorwaarde om over
twee jaar te evalueren of op deze punten voldoende voortgang wordt gemaakt en de uitkomsten
hiervan mee te nemen als een verzoek wordt ingediend om de resterende middelen om
te zetten.

Oncode Accelerator

Het project Oncode Accelerator richt zich op het versnellen en verbeteren van de preklinische
ontwikkeling van innovatieve medicijnen tegen kanker. Het doel is om het traject van
wetenschappelijke doorbraken naar klinische toepassingen te versnellen door barrières
in de vroege fase van medicijnontwikkeling weg te nemen. De aanpak is gebaseerd op
publiek-private samenwerking waarbij kennisinstellingen, startups, industrie en investeerders
gezamenlijk werken aan een vernieuwende infrastructuur en werkwijze voor medicijnontwikkeling.

Aan het project Oncode Accelerator is in de tweede beoordelingsronde € 161 miljoen
toegekend en € 164 miljoen voorwaardelijk toegekend. De adviescommissie adviseert
nu om een gedeelte van € 123 miljoen van de voorwaardelijk toegekende middelen om
te zetten naar een definitieve toekenning.

De adviescommissie heeft geconstateerd dat aan de belangrijkste voorwaarden is voldaan,
waaronder een versterking van de betrokkenheid van private partners, een beter uitgewerkt
beleid op het gebied van intellectueel eigendom en betere internationale positionering.
De adviescommissie constateert ook dat er nog maar een beperkt aantal demonstrator-projecten
zijn gerealiseerd, wat bepalend is voor de daadwerkelijke impact van het project.
Daarom adviseert de adviescommissie om een deel van de middelen voorwaardelijk te
houden en daarbij een aantal voorwaarden te behouden. De totale investering van het
Nationaal Groeifonds in Oncode Accelerator komt hiermee uit op € 284 miljoen, de resterende
€ 41 miljoen blijft voorwaardelijk toegekend.

Ontwikkelkracht

Het project Ontwikkelkracht zet in op meer evidence informed werken in het funderend onderwijs, om zo de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs
te verbeteren. Goed onderwijs is van groot belang voor een goed geschoolde beroepsbevolking
en daarmee het verdienvermogen van Nederland.

Aan het project is in de tweede beoordelingsronde € 101,2 miljoen toegekend en € 231,2 miljoen
voorwaardelijk toegekend. De adviescommissie adviseert naar aanleiding van het omzettingsverzoek
om hiervan € 82,0 miljoen toe te kennen. Het restant (€ 149,2 miljoen) blijft voorwaardelijke
toegekend. De adviescommissie ziet voldoende voortgang om positief te adviseren. Met
deze omzetting krijgt het project de ruimte om verder op te schalen, de samenwerking
met scholen voort te zetten en de volgende fase van uitvoering tijdig en zorgvuldig
voor te bereiden. De adviescommissie benadrukt in haar advies het belang van schoolleiders
voor het slagen van het project en adviseert om de geplande verkenning naar de rol
van schoolleiders af te stemmen met het NGF-project Nationale Aanpak Professionalisering
Leraren.

Photondelta

PhotonDelta richt zich op de ontwikkeling en industrialisatie van het Nederlandse
fotonica-ecosysteem. Fotonische chips kunnen op termijn voor allerlei doeleinden worden
ingezet. Bijvoorbeeld om kleinere, snellere en energiezuinige apparaten te bouwen
en maakt eerdere diagnostiek van ziekten, veilige zelfrijdende voertuigen en een efficiëntere
voedselproductie mogelijk.

Aan het project is in de tweede beoordelingsronde € 266,6 miljoen toegekend en € 204,6 miljoen
voorwaardelijk toegekend. Daarvan is op basis van een tweetal omzettingsverzoeken
en positieve adviezen van de adviescommissie inmiddels € 320,4 miljoen definitief
toegekend, waaronder € 53,8 miljoen aan het Europese pilotproject PIXEurope. PhotonDeltaNL
heeft nu een voorstel ingediend om het resterende voorwaardelijk toegekende bedrag
van € 150,8 miljoen om te zetten in een toekenning.

De adviescommissie adviseert om € 100,8 miljoen toe te kennen en € 50 miljoen voorwaardelijk
toegekend te houden. De adviescommissie is van mening dat op een goede manier invulling
is gegeven aan de gestelde voorwaarden. Ook constateert de adviescommissie dat grotendeels
tegemoet wordt gekomen aan de aanbevelingen uit de midterm review. Met deze middelen
kan Photondelta de tweede fase van het project financieren, waarmee onder andere een
vervolg kan worden gegeven op talentontwikkeling, het ondersteunen van start-ups en
de doorontwikkeling van technologieën. Wel constateert zij relatief grote afhankelijkheid
van publieke middelen en ziet zij dat er nog een uitdaging ligt om de marktbetrokkenheid
verder te vergroten. De adviescommissie adviseert de voorwaarden van de voorwaardelijke
toekenning te handhaven.

SolarNL

Het project SolarNL zet in op de creatie van een Nederlands ecosysteem voor de ontwikkeling
en industrialisatie van nieuwe duurzame technologieën voor energie uit zonlicht (zon-pv).
In de derde beoordelingsronde is aan het project SolarNL € 135 miljoen toegekend voor
de eerste fase, en € 277 miljoen voorwaardelijk toegekend voor de tweede en derde
fase. Het verzoek is nu om voor fase twee € 110,7 miljoen van het voorwaardelijke
toegekende deel om te zetten naar een toekenning.

De adviescommissie adviseert naar aanleiding van het omzettingsverzoek negatief over
het omzetten van voorwaardelijk toegekende NGF-middelen. Op basis van breed en diepgaand
expertonderzoek constateert de adviescommissie dat de factoren die het SolarNL project
tot een succes zouden moeten maken en een pv-ecosysteem met toekomstig verdienvermogen
voor Nederland zouden moeten veiligstellen, helaas niet of slechts ten dele aanwezig
zijn. Daarmee lijkt het opzetten van een nieuwe zon-pv-sector in Nederland met ook
grootschalige productie niet langer realistisch en adviseert de adviescommissie om
de voorwaardelijke toegekende NGF-bijdrage hiervoor niet meer te behouden. De gevolgen
van dit advies voor het SolarNL project zullen de komende periode moeten worden bezien
met de relevante betrokkenen bij het SolarNL project.