Brief regering : Reactie op verzoek om toezending nota naar aanleiding van het van het verslag van de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Kamerstuk 36295)

Nr. 6 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 juli 2025

De toenmalige Staatssecretaris van Langdurige en Maatschappelijke Zorg heeft tijdens
het commissiedebat GGZ/Suïcidepreventie van 15 april 2025 (Kamerstuk 25 424, nr. 751) uw Kamer een brief toegezegd over de stand van zaken met betrekking tot het wetsvoorstel
Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (hierna: Wams) en de inzet van ervaringsdeskundigen
bij de voorlichting en ondersteuning van slachtoffers van seksueel geweld. De toezegging
met betrekking tot de Wams is eveneens aan de orde gekomen tijdens het debat over
de parlementaire verkenning verward/onbegrepen gedrag en veiligheid van 28 mei 2025.
Met deze brief wordt uitvoering gegeven aan deze toezeggingen.

De Wams

Als gevolg van de decentralisaties in 2015 zijn gemeenten meer gegevens gaan verwerken
bij de uitoefening van hun taken in het sociaal domein. Een knelpunt daarbij is het
ontbreken van een overkoepelende wettelijke regeling voor de domeinoverstijgende verwerking
van persoonsgegevens bij meervoudige problematiek in het sociaal domein. De Autoriteit
Persoonsgegevens stelde dit probleem in 2016 al vast en benadrukte dat gemeenten niet
kunnen volstaan met het vragen van toestemming aan cliënten voor het verwerken van
hun gegevens.1 Gemeenten en hulpverleners worden daardoor belemmerd bij het vaststellen van eventuele
meervoudige problematiek en bij de uitvoering van een gecoördineerde aanpak bij meervoudige
problematiek. Het wetsvoorstel wijzigt de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
20152 en voorziet in grondslagen voor het uitwisselen van de benodigde gegevens, waardoor
gemeenten en andere betrokken organisaties beter in staat gesteld worden mensen te
helpen.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten, gemeenten en andere betrokken partijen3 kijken dan ook uit naar deze wet.

Het wetsvoorstel regelt tevens een expliciete grondslag voor de «openbare geestelijke
gezondheidszorg»4 en gegevensverwerking voor de «meldpunten niet-acuut». Het vorige kabinet heeft het
wetsvoorstel op 30 januari 2023 ingediend bij uw Kamer. Vervolgens heeft de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 14 maart 2023 het verslag uitgebracht
en op 2 juni jl. verzocht om toezending van de nota naar aanleiding van het verslag.

Stand van zaken

Op dit moment wordt de nota naar aanleiding van het verslag afgerond, met de verwachting
dat deze na het zomerreces aan uw Kamer kan worden aangeboden. Tevens is een nota
van wijziging voorbereid, waarmee wordt verduidelijkt dat gegevens uit het onderzoek
niet verder mogen worden verwerkt voor het kunnen opleggen van een sanctie.

Nota van wijziging doorbreking (wettelijk) beroepsgeheim

Ondertussen vindt nog nader beraad plaats of bij nota van wijziging moet worden geregeld
dat hulpverleners in uitzonderlijke gevallen hun wettelijk beroepsgeheim kunnen doorbreken
zonder toestemming van hun cliënt. Dit vraagt de nodige afstemming en heeft geleid
tot een vertraging van de verdere uitwerking van het wetsvoorstel.

Vervolg

De nota van wijziging en de nota naar aanleiding van het verslag worden zo spoedig
mogelijk na de zomer naar uw Kamer gestuurd.

Ervaringsdeskundigen

Het inzetten van gekwalificeerde ervaringsdeskundigen kan een hulpmiddel zijn om seksueel
misbruik of geweld meer bespreekbaar te maken/taboe te doorbreken, een laagdrempelige
manier voor slachtoffers om zijn/haar ervaringen te delen, de kwaliteit van de hulpverlening
te verbeteren en slachtoffers te helpen die anders niet of minder snel in aanraking
komen met hulpverlening. Slachtoffers kunnen zich herkend en erkend voelen in het
contact met iemand die ook zelf te maken heeft gehad met seksueel misbruik of geweld.
Als het gaat om het inzetten van gekwalificeerde ervaringsdeskundigheid is dat aan
uitvoeringsorganisaties zelf. Steeds meer organisaties benutten gekwalificeerde ervaringsdeskundigheid.
Bijvoorbeeld het Centrum Seksueel Geweld dat samenwerkt met de Sichting Wij zijn M
aan een campagne «Durf te horen», waarin ze mensen in de samenleving vragen om te
luisteren naar slachtoffers van seksueel misbruik. Ook kan de inzet van gekwalificeerde
ervaringsdeskundigheid een rol hebben in het verbeteren van preventie en beleid. Vanuit
de Rijksoverheid betrekken we gekwalificeerde ervaringsdeskundigheid bij de ontwikkeling
van beleid, omdat we onderschrijven dat hun kennis en ervaringen hierbij helpend zijn.
Zoals het traject naar «Goed georganiseerd landschap», waarin samen met netwerkpartners
wordt gewerkt aan verbetering van hulpverlening voor slachtoffers, plegers en naasten/omstanders
van seksueel misbruik en geweld.

In dit traject wordt de kennis en expertise van ervaringsdeskundigen benut. Ook op
decentraal overheidsniveau kan de inzet van ervaringsdeskundigheid van meerwaarde
zijn.

Om gemeenten te inspireren om vaker samen te werken met ervaringsdeskundigen, hebben
de Ministeries van VWS en JenV samen met ervaringsdeskundigen, Movisie en het Nederlands
Jeugd Instituut een handreiking ontwikkeld: «Samen Deskundig». Deze handreiking is
bedoeld om gemeenten te inspireren en concrete handvatten te bieden voor de samenwerking
met ervaringsdeskundigen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling,
waaronder seksueel geweld en misbruik in de huiselijke kring.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, N.J.F. Pouw-Verweij