Brief regering : Voorhang stichting rechtshulp/antidiscriminatievoorziening

A/ Nr. 1
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID EN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE
ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
6 juni 2025.

De wens over de voorgenomen rechtshandeling nadere inlichtingen te ontvangen kan door
of namens een van beide Kamers of door ten minste vijftien leden van de Eerste Kamer
dan wel dertig leden van de Tweede Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk 4 september
2025.

De voorgenomen rechtshandeling kan niet eerder worden verricht dan op 5 september
2025 dan wel binnen veertien dagen na het verstrekken van de in de vorige volzin bedoelde
inlichtingen.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 6 juni 2025

Met deze brief maken wij aan uw Kamer het voornemen bekend tot oprichting van de stichting
die als taak de verlening van rechtshulp en bijstand bij discriminatie in Caribisch
Nederland zal hebben.

Deze bekendmaking geschiedt in het kader van de wettelijk voorgeschreven voorhangprocedure
van 30 dagen, bedoeld in artikel 4.7, eerste lid, onderdeel a, van de Comptabiliteitswet
2016. Indien ten minste een vijfde van uw Kamer binnen deze termijn nadere inlichtingen
vraagt, wordt de stichting niet eerder opgericht dan 14 dagen nadat de inlichtingen
zijn verstrekt.

Met het voornemen tot oprichting van deze stichting geven wij concreet gevolg aan
twee eerder aangekondigde beleidsinitiatieven ten aanzien van Caribisch Nederland:

1. de introductie van een eerstelijnsvoorziening voor rechtshulp in Caribisch Nederland,
zoals deze door de toenmalige Minister voor Rechtsbescherming bij brief van 20 december
2023 is aangekondigd.1

2. de introductie van een antidiscriminatievoorziening in Caribisch Nederland, zoals
deze voortvloeit uit het momenteel bij de Eerste Kamer aanhangige wetsvoorstel bescherming
tegen discriminatie op de BES.2

De stichting zal als taak krijgen burgers in Caribisch Nederland kosteloos te voorzien
van informatie, advies en hulp bij juridische vragen of problemen. Daarnaast zal de
stichting kosteloze informatie, advies, hulp en bijstand verlenen bij discriminatie.
Mede vanwege de noodzakelijke onafhankelijkheid en vanwege de lokale omstandigheden
op de eilanden, is gekozen voor het oprichten van één onafhankelijke private stichting
als rechtspersoon met wettelijke taak. Deze stichting zal via een subsidierelatie
bekostigd worden door de Ministeries van JenV en BZK, die hiervoor structurele middelen
beschikbaar hebben gesteld.

Het voornemen tot oprichting van de stichting is conform het stichtingenkader getoetst
door het Ministerie van Financiën. Dit heeft geresulteerd in een positief advies.
U treft dit advies als bijlage bij deze brief aan. Daarnaast is formeel overleg gevoerd
met de Algemene Rekenkamer (verder te noemen: ARK) over de voorgenomen oprichting.
U treft ook deze brief als bijlage aan. Hieronder gaan wij in op de belangrijkste
punten.

De ARK hecht belang aan het voorzien in een toezichtarrangement, gelet op het feit
dat de antidiscriminatievoorziening een wettelijke taak krijgt. Dit brengt met zich
dat de Minister van BZK op grond van de Compatibiliteitswet de verantwoordelijkheid
heeft om toezicht te houden op de doelmatige en doeltreffende uitvoering van deze
taak en het beheer van publieke financiële middelen door de stichting. Vanwege de
betrokkenheid van twee departementen is hierbij bijzondere aandacht nodig voor de
rolverdeling tussen beide bewindspersonen.

Daarnaast beveelt de ARK aan in de subsidiebeschikking het toezicht op en de verantwoording
van de te verstrekken subsidies zodanig vast te leggen dat beide betrokken bewindspersonen
goed zicht hebben op een juiste besteding van de middelen. De ARK geeft ter overweging
mee om vast te leggen dat het in de statuten opgenomen onderzoek van de jaarrekening
uitmondt in een controleverklaring door een registeraccountant, waarin ook aandacht
wordt besteed aan de rechtmatigheid.

Wij nemen deze adviezen van de ARK over. Dat betekent onder meer dat wij zullen voorzien
in een passend toezichtarrangement. Daarnaast zullen er tussen JenV en BZK afzonderlijke
(governance)afspraken worden gemaakt die ingaan op de onderlinge rolverdeling bij
de verstrekking van de subsidie en de verantwoording over de besteding, alsmede op
de statutair vastgelegde bevoegdheden van de bewindspersonen. Tot slot zullen de voorwaarden
in de subsidiebeschikking zodanig zijn dat beide bewindspersonen goed zicht hebben
op een juiste besteding van de middelen. Bij dit alles zal rekening gehouden worden
met de beperkte omvang van de stichting alsmede de lokale omstandigheden.

Met de oprichting van de stichting is het streven om op korte termijn de deuren te
kunnen openen van een voorziening waar al lange tijd veel behoefte aan is op de eilanden.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
T.H.D. Struycken

De Minister van Binnenlandse en Koninkrijksrelaties, J.J.M. Uitermark