Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de wet en regelgeving omtrent overstappen tussen aflosregimes bij aflossen studieschuld

Nr. 247
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 11 maart 2025

Hierbij stuur ik u de reactie op het verzoek van de commissie naar aanleiding van
de procedurevergadering van 12 december 2024. Daarin is door de commissie gevraagd
een reactie te ontvangen op een brief van een burger. In deze brief wordt gevraagd
naar de wet- en regelgeving omtrent overstappen tussen aflosregimes bij het aflossen
van de studieschuld. De vragensteller heeft inmiddels via het Ministerie van OCW een
antwoord op zijn vraag ontvangen. U ontvangt in deze brief de strekking van de reactie.

Verzoek tot eerdere overstap aflosregime

De vragensteller heeft in zijn brief aangegeven dat hij zowel onder het oude studiefinancieringsstelsel
(voor 2015) als onder het studievoorschotstelsel (ook wel bekend als het leenstelsel)
heeft gestudeerd. Hierdoor heeft hij het recht om, na het afronden van zijn studie,
te kiezen onder welk aflosregime1 hij wil aflossen. Wettelijk is vastgelegd dat deze keuze pas definitief is op het
moment dat de aflosfase daadwerkelijk begint, dus als de aanloopfase van twee jaar
is afgelopen. De oud-student vraagt waarom eerder wisselen van aflosregime niet mogelijk
is en of hij een tegemoetkoming kan krijgen voor het hogere rentepercentage.

Wettelijk vastgelegd

Zoals eerder aangegeven, is wettelijk vastgelegd dat een keuze van het aflosregime
pas definitief wordt op het moment dat de aflosfase daadwerkelijk begint. Hiervoor
is gekozen omdat een net afgestudeerde vaak in het begin nog geen goed overzicht heeft
van zijn of haar situatie in de toekomst. Als een student net is afgestudeerd, kan
een situatie snel veranderen door verschillende veranderingen in het leven, zoals
een nieuwe baan of promotie, maar ook het aangaan van een relatie of kinderen krijgen.
Op het moment net na afstuderen, kan een student veel moeilijker een weloverwogen
keuze maken welk aflosregime bij de situatie past. Daarom is ervoor gekozen om een
pauze van twee jaar in te lassen voor alle oud-studenten, tot het moment dat de aflosfase
daadwerkelijk begint en de oud-student dient te moeten terugbetalen. Dit is eerder
ook gecommuniceerd door mijn voorganger tijdens een mondelinge vraag in de Tweede
Kamer2.

Bewijs van overstap voor hypotheekverstrekker

Als je in je aanloopfase een huis wil kopen, kan de oud-student bij DUO wel alvast
een bevestiging van een overstap aanvragen voor de hypotheekverstrekker. Als een studieschuld
in 35 jaar in plaats van in 15 jaar wordt afgelost is de maandelijkse aflostermijn
namelijk lager en kan vaak een hoger hypotheekbedrag worden geleend. Ook dan gaat
de overstap pas in op het moment dat de aflosfase daadwerkelijk aanbreekt. De bevestiging
dient alleen als bewijs voor de hypotheekverstrekker dat de oud-student in de toekomst
in 35 jaar wil aflossen.

Verrekenen van de rente

De oud-student vraagt ook om verrekening van de rente die de student moet betalen
tot het moment van de overstap van aflosregime. De rente die deze student namelijk
tot die tijd moet betalen is hoger dan in het andere regime het geval was geweest.
Ten eerste is het goed om te weten dat de rente in het ene regime niet altijd hoger
hoeft te zijn dan het andere. Zo was de rente voor SF-15 in 2024 nog 2,95% terwijl
deze voor SF-35 2,56% was. In 2025 is de rente voor SF-15 echter vastgesteld op 2,21%,
terwijl dit voor SF-35 2,57% is.

Ten tweede is het binnen de wet niet mogelijk om een verrekening of tegemoetkoming
te krijgen voor een eventuele hogere rente. DUO berekent de rente namelijk volgens
de wettelijke voorschriften. De oud-student heeft na een overstap in ieder geval enige
tijd een lagere rente (als een oud-student voor dat regime kiest). Elke 5 jaar wordt
het rentepercentage echter opnieuw vastgesteld voor een oud-student, dus ook dan is
er geen zekerheid dat het ene aflosregime rentetechnisch gunstiger is dan de andere.

Communicatie door DUO

Op de website van DUO staat informatie over het overstappen tussen aflosregimes. Daarnaast
krijgt de oud-student enkele maanden na de start van de aanloopfase en vlak voor de
aflosfase begint informatie van DUO. Ook verstuurt DUO proactieve mails om terugbetalers
te wijzen op de mogelijkheid van het overstappen op een ander terugbetaalregime.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
E.E.W. Bruins