Brief regering : Voortgang wijzigingen van de Telecommunicatiewet in het kader van de aanpak van online fraude

Nr. 456
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 februari 2025

In het commissiedebat Online veiligheid en cybersecurity van de vaste commissie voor
Digitale Zaken van 5 februari 2025 heeft het lid Michon-Derkzen (VVD) de Minister
van Economische Zaken verzocht de Kamer te informeren over de voortgang van beoogde
wijzigingen van de Telecommunicatiewet in het kader van de bestrijding van online
fraude. Met deze brief informeer ik de Kamer hierover.

Ik ga in deze brief eerst in op de context van online fraude, met bijzondere aandacht
voor bankhelpdeskfraude en spoofing. Vervolgens geef ik een toelichting op de beoogde wijziging van de Telecommunicatiewet
met betrekking tot het (telefoon)nummerbeleid en de voortgang hiervan. Dezelfde opzet
volg ik daarna voor een traject met betrekking tot een grondslag voor de verwerking
van verkeersgegevens in het kader van het bestrijden van online fraude.

Online fraude en de telecommunicatiesector

Online fraude is binnen onze digitale samenleving een hardnekkig probleem met negatieve
gevolgen voor zowel burgers als bedrijven. Bij online fraude wordt vaak misbruik gemaakt
van telecomvoorzieningen. Daarom heeft de telecommunicatiesector een rol bij het voorkomen
van online fraude. Het Ministerie van Economische Zaken is mede daarom betrokken bij
de integrale aanpak van online fraude, waarvan de coördinatie ligt bij de Minister
van Justitie en Veiligheid.

Een veelvoorkomende vorm van online fraude met misbruik van telecomvoorzieningen is
bankhelpdeskfraude. Dit is een vorm van fraude waarbij de fraudeur zich vaak voordoet
als een bankmedewerker en het slachtoffer overtuigt een transactie uit te voeren,
vaak door een gevoel van urgentie en noodzaak te creëren. Hierbij kan aanvullend spoofing
(vervalsing van afzenderinformatie verstrekt via het systeem voor nummerherkenning)
plaatsvinden om vertrouwen te wekken en het slachtoffer ertoe te bewegen een transactie
te autoriseren. Vanwege het misbruik van telecomvoorzieningen is het van belang dat
de telecommunicatiesector een rol heeft in de bestrijding van deze problematiek. De
sector ziet dit ook zo.

Nummerbeleid

Ik heb een wetsvoorstel in voorbereiding dat gericht is op het voorkomen van het misbruik
van nummers voor online fraude. Het voorstel omvat wijziging van het deel van de Telecommunicatiewet
dat betrekking heeft op nummerbeleid en nummerbeheer en bestaat uit verschillende
onderdelen die een preventieve werking hebben bij de bestrijding van online fraude.
Dit is in aanvulling op de strafrechtelijke aanpak van fraude.

Met dit voorstel wordt suballocatie ingekaderd. Van suballocatie is sprake wanneer een telecomaanbieder aan hem toegewezen
nummers in gebruik geeft aan een andere telecomaanbieder. De inkadering zorgt voor
meer transparantie en versterkt het toezicht op het gebruik van nummers. Naast regulering
van suballocatie, wordt in het voorstel met nadere regels voor nummerherkenning de integriteit van telecommunicatievoorzieningen verhoogd, en kan effectiever worden
opgetreden tegen spoofing. Daarnaast wordt het extraterritoriaal gebruik van Nederlandse
telefoonnummers ingeperkt om de effectiviteit van het verbod op spoofing te verhogen.
Dit is noodzakelijk omdat een groot deel van gespoofd telecomverkeer, met misbruik
van Nederlandse nummers, een buitenlandse oorsprong heeft. De voorbereiding van dit
wetsvoorstel is vergevorderd. Naar verwachting zal dit voorstel rond medio dit jaar
kunnen worden geconsulteerd. Daarna volgt onder meer nog advisering van de Raad van
State voordat dit voorstel aan de Kamer kan worden aangeboden.

Verkeersgegevens

Verkeersgegevens zijn gegevens die worden verwerkt voor het overbrengen van communicatie.
Deze gegevens betreffen onder meer de herkomst, tijd en duur van telefoongesprekken.
Sommige verkeersgegevens kunnen ook kwalificeren als persoonsgegevens. Analyse van
verkeersgegevens kan bijdragen aan het identificeren van frauduleus bel- of berichtenverkeer.
Momenteel heeft de Telecommunicatiewet geen duidelijke grondslag voor aanbieders van
telecommunicatienetwerken om verkeersgegevens te verwerken voor fraudebestrijding,
waaronder ook het uitwisselen van deze gegevens met bijvoorbeeld banken. Ik deel met
de sector het belang van deze grondslag. Recentelijk heeft mijn ministerie daarom
een traject gestart om een passende grondslag hiervoor alsnog op te nemen in deze
wet.

Bij de uitwerking van deze grondslag zullen passende waarborgen voor de privacy van
gebruikers in acht worden genomen. Daarom vind ik het van belang de Autoriteit Persoonsgegevens,
naast de RDI en ACM als toezichthouders, in een vroeg stadium te betrekken bij dit
traject. Dit voorstel bevindt zich in een vroeg voorbereidend stadium waarin wordt
gewerkt aan een ontwerpwijziging die met onder meer de betrokken toezichthouders zal
worden afgestemd. Ik streef ernaar ook dit voorstel nog dit jaar in consultatie te
brengen.

Ik zal de Kamer informeren over de voortgang van deze trajecten.

De Minister van Economische Zaken,
D.S. Beljaarts