Brief regering : Inspectierapport ArtEZ hogeschool voor de kunsten

29 240 Veiligheid op school

Nr. 1177 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 januari 2025

De Inspectie van het Onderwijs (hierna: inspectie) heeft in 2024 een onderzoek uitgevoerd
naar de naleving van onder andere de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (hierna: WHW) door ArtEZ hogeschool voor de kunsten (hierna: ArtEZ). Dit
onderzoek richtte zich op de vraag of het College van Bestuur (hierna: CvB) de wettelijke
vereisten ten aanzien van het waarborgen van de kwaliteit en goede voortgang van het
onderwijs en de zorg voor wat wordt gevorderd in de omgang met betrokkenen binnen
de instelling heeft nageleefd.1 Daarnaast richtte het onderzoek zich op het naleven van de wettelijke vereisten ten
aanzien van rechtsbescherming, medezeggenschap en examinering.

Gezien de zwaarte van de conclusies ten aanzien van zowel de kwaliteit en voortgang
van het onderwijs, als de zorg die de instelling draagt voor haar studenten en medewerkers,
hecht ik eraan uw Kamer via deze brief te informeren over het proces en mijn rol daarin.
De resultaten van het onderzoek baren mij zorgen en ik vind het van groot belang dat
de benodigde stappen worden gezet om de situatie op ArtEZ te verbeteren. De studenten
en medewerkers van ArtEZ verdienen een gedegen, transparant bestuur dat zorg draagt
voor goed onderwijs en een sociaal veilige leer- en werkomgeving.

Inspectieonderzoek

De inspectie is haar onderzoek gestart naar aanleiding van signalen die in de eerste
helft van 2024 bij de inspectie zijn binnengekomen. Deze signalen hadden betrekking
op sociaal onveilige situaties, verstoorde relaties op de werkvloer en zorgen over
de kwaliteit van de examinering.

De inspectie concludeert in haar rapport dat er op de instelling sprake is van wanbeheer
ten aanzien van – kort gezegd – de kwaliteit en goede voortgang van het onderwijs
en de zorg voor wat wordt gevorderd in de omgang met betrokkenen binnen de instelling.

De inspectie heeft in het rapport eveneens geconstateerd dat bij ArtEZ een aantal
wettelijke vereisten op het gebied van medezeggenschap en examinering niet of onvoldoende
wordt nageleefd.

Ik wil in de eerste plaats benadrukken dat de conclusies in het rapport van de inspectie
zorgelijk zijn. Het is de primaire taak van de instelling om te zorgen dat de onderwijskwaliteit
op orde is en dat onderwijs in een veilige omgeving plaatsvindt. Over de conclusies
zal ik dan ook een stevig gesprek voeren met de RvT. Ik verwacht van hen dat zij de
conclusies van dit onderzoek uiterst serieus nemen. Bij de conclusie wanbeheer kan
ik namelijk overgaan tot het geven van een aanwijzing aan de RvT van ArtEZ. Het geven
van zo’n aanwijzing is een ultimum remedium, waarbij de wet van mij vereist dat ik probeer om de verbetering van de situatie
bij ArtEZ met een minder zwaar bestuurlijk middel te bereiken. Mijn eerste stap is
daarom in gesprek te gaan met de RvT over hoe zij op korte termijn de situatie zullen
verbeteren. Hieronder licht ik de vervolgstappen nader toe die zowel ik als de inspectie
zetten. Het is cruciaal dat de goede voortgang van het onderwijs en een veilige omgeving
door de instelling wordt geborgd.

De conclusies over sociale veiligheid staan overigens niet op zichzelf; de bredere
cultuurverandering die in gang wordt gezet is ook op andere hogescholen en universiteiten
nodig. De sociale veiligheid in het hbo en wo heeft mijn volle aandacht. Zo zet ik
met de integrale aanpak sociale veiligheid in het hoger onderwijs in op het borgen
en verbeteren van de sociale veiligheid op de instellingen.2 Het rapport van de inspectie over ArtEZ onderschrijft het belang van deze aanpak.

Vervolgstappen

De door de inspectie geconstateerde tekortkomingen leiden ertoe dat er sprake zal
zijn van vervolgtoezicht door de inspectie. De inspectie verwacht dat het CvB het
herstel van de geconstateerde niet-naleving van de wet aangaande medezeggenschap en
examinering per direct oppakt. Daarnaast heeft de inspectie ArtEZ opgedragen om de
geconstateerde tekortkomingen op het gebied van kwaliteitszorg en zorg voor studenten
en medewerkers te herstellen. ArtEZ dient daartoe binnen drie maanden na vaststelling
van het rapport een actieplan te hebben opgesteld. De inspectie beoordeelt dit plan
en voert een jaar na vaststelling van het rapport een herstelonderzoek uit, om te
beoordelen of met het actieplan en de uitvoering hiervan genoeg verbeteringen zijn
en worden gerealiseerd.

Hiermee ligt er voor ArtEZ een heldere opdracht. Het CvB van de instelling heeft de
verantwoordelijkheid deze opdracht in alle ernst en met de grootst mogelijke motivatie
op te pakken. Bij hen ligt ook de sleutel tot de benodigde wezenlijke verbetering
van de situatie op de instelling. Cruciaal voor een goede opvolging van het inspectierapport
is vertrouwen in en draagvlak voor het CvB. Het is bij uitstek de rol van de RvT om
dit voortdurend in de organisatie te toetsen.

Zoals hiervoor aangegeven zal ik gezien de ernst van de conclusies in gesprek gaan
met de RvT van ArtEZ. Ik wil mijzelf ervan verzekeren dat zij – als werkgever van
het CvB en als interne toezichthouder – hun verantwoordelijkheid nemen en op goede
wijze gevolg geven aan het rapport. In het gesprek zal ik tevens met klem het belang
benadrukken van het zorgen voor een stabiel en duurzaam bestuur, ook indachtig het
aangekondigde vertrek van de huidige voorzitter van het CvB per 1 februari aanstaande.

Hogeschool ArtEZ is een internationaal toonaangevende en gewaardeerde hogeschool voor
een diversiteit aan kunsten. Haar medewerkers en studenten verdienen een gedegen,
transparant bestuur en goed onderwijs op álle opleidingen. Ik ga ervan uit dat de
leiding van hogeschool ArtEZ deze plicht voelt en hiernaar handelt. Ik zal uw Kamer
voor de zomer informeren over de voortgang in het verbeteren van de situatie bij ArtEZ.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, E.E.W. Bruins