Brief regering : Advies van de NZa over de bekostiging van tolken in de huisartsenzorg

Nr. 152
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 december 2024

Om goede en passende zorg te bieden is heldere communicatie tussen zorgverleners en
patiënten en/of cliënten heel belangrijk. De Wet Geneeskundige behandelovereenkomst
(Wgbo) schrijft voor dat een patiënt zo begrijpelijk en volledig mogelijk is geïnformeerd
voordat er zorg kan worden geleverd. Alleen dan kan de patiënt geïnformeerd toestemming
geven voor deze zorg (informed consent). Daarnaast bepaalt de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) dat een
zorgaanbieder goede zorg moet leveren die in ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig
en cliëntgericht is. De zorg moet tijdig worden verleend en moet passen bij de daadwerkelijke
behoefte van de patiënt. In sommige situaties is hiervoor de inzet van een professionele
tolk een randvoorwaarde.

Op 20 juni 2023 zijn drie moties aangenomen door uw Kamer:

– Motie van de leden Paulusma (D66), Ceder (CU) en Westerveld (GL) die de regering verzoekt
op de korte termijn tot een oplossing te komen voor de problemen rondom de inzet van
tolken in de huisartsenzorg.1

– Motie van de leden Paulusma (D66) en Ceder (CU) die regering verzoekt om voor de lange
termijn te bezien of en, zo ja, hoe een algehele prestatie binnen de Zvw voor de inzet
van tolken mogelijk wordt en hierover voor de komende begroting te informeren.2

– Motie van het lid Van der Plas (BBB) die de regering verzoekt om de resultaten van
relevante analyses af te wachten voordat voorstellen naar de Kamer worden gezonden.3

Mijn voorganger heeft uw Kamer geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van
deze moties in de Kamerbrieven van 27 november 20234 en 21 december 2023.5 In deze Kamerbrieven staat hoe de bekostiging van de inzet van tolken in de verschillende
zorgwetten nu is geregeld. Op 13 mei jongstleden is in lijn met deze moties een adviesaanvraag
verstuurd aan de NZa over de bekostiging van tolken in de huisartsenzorg. Via deze
brief informeer ik uw Kamer over het advies van de NZa en de volgende stappen die
ik naar aanleiding van dit advies wil nemen.

Adviesaanvraag

De NZa is gevraagd om advies te geven over de bekostiging van de inzet van tolken
binnen de huisartsenzorg. In de adviesaanvraag is onder bepaalde voorwaarden ook de
mogelijkheid gegeven aan de NZa om over andere bekostigingsmogelijkheden te adviseren.
Eén van deze voorwaarden is bijvoorbeeld dat de bekostigingsmogelijkheid niet mag
zorgen voor extra administratieve lasten voor huisartsen. De volledige adviesaanvraag
is bijgevoegd bij deze Kamerbrief.

Het advies van de NZa

De NZa benoemt in haar rapport verschillende routes voor de bekostiging van de inzet
van professionele tolken in de huisartsenzorg en de daarbij horende voor- en nadelen.
In het rapport schrijft de NZa ook dat ze signalen hebben ontvangen van knelpunten
in de bekostiging van tolken buiten de huisartsenzorg (namelijk paramedische zorg,
wijkverpleging en farmaceutische zorg). Daarom geeft de NZa ook (op hoofdlijnen) enkele
overstijgende bekostigingsopties, die opties zijn breder dan de huisartsenzorg. Voorbeelden
hiervan zijn onder andere de bekostiging via een regionaal eerstelijnsamenwerkingsverband
(RESV) of een «algemene dienst ten behoeve van zorg»-prestatie (ADZ-prestatie). De
NZa adviseert om deze mogelijkheden die breder zijn dan de huisartsenzorg verder te
onderzoeken voordat een definitief besluit wordt genomen over de bekostiging van tolken
in de huisartsenzorg. De betrokken partijen – waaronder de Patiëntenfederatie Nederland,
de Landelijke Huisartsen Vereniging, InEen, de Achterstandsfondsen, Zorgverzekeraars
Nederland en Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen – ondersteunen dit advies. Het
volledige adviesrapport van de NZa is bijgevoegd bij deze Kamerbrief.

Vervolg

Ik wil de NZa bedanken voor het toesturen van het adviesrapport over de bekostiging
van tolken in de huisartsenzorg. Ik vind het belangrijk dat zorgprofessionals, waaronder
huisartsen, worden ondersteund in de randvoorwaarden voor het leveren van zorg zoals
die onder andere worden beschreven in de Wgbo en Wkkgz. Hieruit volgt dat in sommige
gevallen een tolk noodzakelijk is. Omdat de NZa aangeeft ook signalen te hebben ontvangen
van knelpunten in de bekostiging van tolken buiten de huisartsenzorg, snap ik dat
de NZa ook breder heeft gekeken naar overstijgende bekostigingsopties. Ik wil alleen
kijken naar opties die niet zorgen voor extra administratieve lasten voor de zorgaanbieders
en die binnen de wettelijke bevoegdheden van de NZa vallen. Als kansrijke opties zie
ik de bekostiging via een RESV of een ADZ-prestatie. Dit is ook in lijn met de visie
versterking eerste lijn. Daarom zal ik – in lijn met het advies van de NZa – eerst
deze twee specifieke opties verder uit laten werken en de NZa vragen mij hierover
gericht te adviseren. Ik zet daarmee een vervolgstap in de uitvoering van de drie
moties en ik blijf uw Kamer uiteraard informeren over de voortgang.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. Agema