Brief regering : Verzoek instemming geen bezwaar tegen toetreding Kaapverdië tot het Haags Alimentatieverdrag 2007

I/ Nr. 100 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
8 november 2024.

De wens dat de ontwerpbesluiten uitdrukkelijke instemming behoeven kan door of namens
één van beide Kamers te kennen worden gegeven uiterlijk op 23 november 2024.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 8 november 2024

Het Haags Alimentatieverdrag 20071 heeft tot doelstelling de effectieve internationale inning van levensonderhoud voor
kinderen en andere familieleden te waarborgen, in het bijzonder door samenwerking
tussen de centrale autoriteiten van de verdragsluitende partijen, en te zorgen voor
de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen inzake levensonderhoud. De Europese
Unie (EU) is namens de lidstaten toegetreden tot dit verdrag. De EU heeft ook een
regeling op de onderdelen van dit verdrag (de Alimentatieverordening2) waardoor de toetreding van nieuwe partijen bij dit verdrag valt onder de bevoegdheid
van de EU.

Kaapverdië heeft op 9 januari 2024 meegedeeld toe te willen treden tot het Haags Alimentatieverdrag
2007 en op 11 januari 2024 heeft de notificatie hiervan door de depositaris plaatsgevonden.
Op grond van het verdrag is er een termijn van 12 maanden voor het maken van bezwaar
tegen de voorgenomen toetreding.3 Deze termijn eindigt op 11 januari 2025.

De Nederlandse inzet is gericht op een zo groot mogelijk bereik van het Haags Alimentatieverdrag
2007. Dit is in het belang van alle alimentatiegerechtigden die recht hebben op betaling
van alimentatie vanuit een andere verdragsstaat.

Het niet maken van bezwaar tegen toetreding van Kaapverdië is een besluit van de Raad
van de Europese Unie op grond van artikel 81, derde lid, Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie. Omdat het familierecht betreft is unanimiteit vereist. Een dergelijk
besluit vergt de instemming van beide Kamers der Staten-Generaal op grond van artikel
3 van de Goedkeuringswet Verdrag van Lissabon.

Ter voorbereiding van de besluitvorming is binnen de Europese Commissie onderzoek
gedaan naar Kaapverdië met betrekking tot de «rule of law», fundamentele rechten en
het rechtssysteem.4 Wat betreft de implementatie is onder meer gekeken naar de aanwijzing en het functioneren
van de centrale autoriteit.

Op grond van dat onderzoek kan het volgende worden geconcludeerd.

De EU en Kaapverdië hebben al langer dan vier decennia een constructieve relatie en
delen waarden zoals respect voor de democratie en voor mensenrechten.

Er is tussen de EU en Kaapverdië in 2007 een speciaal partnerschap tot stand gekomen
dat verder is en wordt versterkt. Dit partnerschap ziet onder meer op de pijlers veiligheid
en stabiliteit, strijd tegen armoede, het bevorderen van duurzame ontwikkeling en
bestuurlijke hervorming.

Kaapverdië wordt beschouwd als een stabiele en goed functionerende democratie. Het
land kent een sterk juridisch kader dat mensenrechten beschermt. Wel vragen enkele
terreinen nog de nodige aandacht, zoals de toegang tot de gezondheidszorg en (het
tegengaan van) gendergerelateerd geweld en kinderarbeid.

Het rechtssysteem van Kaapverdië is solide en gaat uit van dezelfde beginselen als
de rechtssystemen binnen de EU, het heeft met name overeenkomsten met het rechtssysteem
van Portugal. Wel zijn er, vanwege de beperkte hoeveelheid menskracht en beperkte
financiële middelen, vertragingen bij de rechtspraak. De EU probeert de rechtspraak
hulp te bieden met een ondersteuningsprogramma. Het Ministerie van Justitie van Kaapverdië
heeft inmiddels een programma gepresenteerd voor het moderniseren van de infrastructuur
van de rechtspraak. Dit bevat een serie hervormingen die tot 2026 zullen worden doorgevoerd.

Met betrekking tot de implementatie van het Haags Alimentatieverdrag 2007 heeft Kaapverdië
als centrale autoriteit het openbaar ministerie aangewezen dat een afdeling heeft
die gespecialiseerd is in juridische samenwerking en ervaring heeft met grensoverschrijdend
innen van alimentatie. Unicef ondersteunt de centrale autoriteit bij de implementatie
van het verdrag. Het verdrag is voor Kaapverdië vanaf de inwerkingtreding direct toepasbaar,
er is geen specifieke implementatiewetgeving nodig. Voor de training van onder meer
rechters krijgt Kaapverdië steun van met name landen als Portugal en Brazilië, met
dezelfde taal en een vergelijkbaar wettelijk regime.

Tot slot wordt opgemerkt dat Kaapverdië reeds partij is bij verschillende Haagse verdragen,
waaronder het Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996. Met betrekking tot de toetreding
door Kaapverdië tot dit verdrag is in 2023 besloten geen bezwaar te maken.

Gelet op het voorgaande ben ik met de Europese Commissie van oordeel dat er geen bezwaar
bestaat tegen de toetreding door Kaapverdië tot het Haags Alimentatieverdrag 2007.
U wordt dan ook gevraagd in te stemmen met het niet maken van bezwaar tegen de toetreding
door Kaapverdië.

Er is een concept-besluit van geen bezwaar in voorbereiding. Dit document is op dit
moment nog niet openbaar, maar toegankelijk voor beide Kamers via de delegates portal.5 Er kunnen nog minimale wijzigingen in dit besluit worden aangebracht op basis van
juridisch taalkundige revisies.

Gelet op het naderende einde van de bezwaartermijn en de nog te doorlopen procedure
is het niet mogelijk om te wachten met het vragen van instemming tot een concept-besluit
openbaar is gemaakt.

Overeenkomstig de Goedkeuringswet Verdrag van Lissabon vraag ik uw Kamer instemming
om medewerking te verlenen aan de totstandkoming van dit besluit.

Ik ga ervan uit dat uw Kamer stilzwijgende instemming heeft verleend, indien deze
brief niet binnen 15 dagen na dagtekening ervan tot een reactie heeft geleid.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, T.H.D. Struycken