Brief regering : Schriftelijke antwoorden op de vragen, gesteld tijdens het wetgevingsoverleg van donderdag 24 oktober 2024, over de wetsvoorstellen t.a.v. de huurtoeslag, over het pakket Belastingplan 2025

Nr. 46
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 november 2024

In deze brief treft u de schriftelijke antwoorden aan op de vragen die zijn gesteld
tijdens het wetgevingsoverleg van donderdag 24 oktober 2024, over de wetsvoorstellen
ten aanzien van de huurtoeslag, bij het Belastingplan 2025.

De antwoorden in deze brief zijn per wetsvoorstel geclusterd en waar mogelijk per
maatregel binnen het wetsvoorstel. Vervolgens volgt een cluster met vragen die betrekking
hebben op de samenloop van de wetsvoorstellen. Daarnaast is een aantal vragen gesteld
dat niet direct betrekking heeft op de wetsvoorstellen die geagendeerd waren voor
het wetgevingsoverleg. Deze vragen worden aan het einde van deze brief beantwoord,
bij het kopje Overig. In aanvulling op de schriftelijke beantwoording ontvangt u tevens de uitvoeringstoets
op het wetsvoorstel ter verbetering van de koopkracht en vereenvoudiging van de regeling
(36 608) en de geactualiseerde uitvoeringstoets op het wetsvoorstel vereenvoudiging van de
huurtoeslag (36 311).

Wetsvoorstel vereenvoudiging van de huurtoeslag

Afschaffen maximum huurgrenzen

Mevrouw Maatoug vraagt in hoeverre de Minister de afschaffing van de maximum huurgrenzen
ziet als een subsidiëring van grondeigenaren en ontwikkelaars in het duurdere segment.
Zij vraagt of de (grond)prijzen hierdoor kunnen toenemen.

Ik zie deze maatregel niet als subsidiëring van grondeigenaren of van het dure segment.
Het inkomensbereik van de huurtoeslag is namelijk nog steeds dermate beperkt, dat
de meeste huishoudens met dit inkomen alsnog niet (voor langere tijd) een woning in
deze duurdere sector zouden kunnen betalen. Momenteel hanteren veel verhuurders in
dit segment minimale inkomenseisen, om zo zekerheid te hebben dat de huur betaald
kan worden en dat de huurder ook zonder steun geen betalingsproblemen krijgt. Huishoudens
die op basis van hun inkomen in aanmerking zouden komen voor significante bedragen
aan huurtoeslag, zullen nog steeds niet voor deze woningen in aanmerking komen. Huishoudens
die aan de bovenkant van het inkomensbereik van de huurtoeslag zitten, zullen al maar
een beperkt bedrag aan huurtoeslag ontvangen. Het is hiermee niet de verwachting dat
de huurtoeslag dermate veel gaat bijdragen aan de betaalbaarheid voor deze groep,
dat dit een effect zal hebben op de huurprijzen in het duurdere segment, en daarmee
doorwerking zou hebben op grondprijzen en dergelijke.

Deze maatregel richt zich dan ook niet op de huishoudens die naar een duurdere huurwoning
gaan verhuizen en aan inkomenseisen moeten voldoen. Deze maatregel richt zich in plaats
daarvan op zittende huurders in duurdere woningen die bij acceptatie van de woning
wel aan de inkomenseisen voldeden, maar waarbij het inkomen sindsdien door omstandigheden
is gedaald. Het hiermee beoogde nieuwe recht op huurtoeslag zal dan geen structurele
oplossing voor deze mensen bieden, maar wel helpen om de periode te overbruggen tot
het inkomen weer op peil is of een goedkopere woning is gevonden.

Mevrouw Van Dijk vraagt of, nu alleen het inkomen bepalend is om voor huurtoeslag
in aanmerking te komen, er concurrentie zal ontstaan tussen de huurtoeslagdoelgroep
en middeninkomens en of dit leidt tot nieuwe problemen. Met het vervallen van de maximum huurgrens als voorwaarde voor het ontvangen van huurtoeslag
kunnen ook huishoudens (met een laag inkomen) in de middenhuur aanspraak maken op
huurtoeslag. Ondanks dat deze huishoudens hiermee geholpen zijn is de netto huur alsnog
erg hoog in verhouding tot het inkomen. Deze maatregel is bedoeld om lagere inkomens,
die door de krappe woningmarkt geen woning in de reguleerde sector kunnen vinden,
te ondersteunen terwijl zij zoeken naar een goedkopere woning die beter past bij het
inkomen. De betaalruimte voor wonen van deze groep is niet vergelijkbaar met die van
middeninkomens en het is niet realistisch dat zij met deze hogere-inkomensgroep concurreren.

De heer Grinwis vraagt of het kabinet kan garanderen dat het afschaffen van de maximum
huurprijs per 2026 ingevoerd kan worden.

Met deze brief worden ook de uitvoeringstoetsen van Dienst Toeslagen meegezonden.
Uit deze uitvoeringstoetsen blijkt dat de voorgestelde maatregel per 2026 uitvoerbaar
is.

Afschaffen subsidiëring servicekosten

De Heer Grinwis vraagt of voor gebouwen met collectieve warmtevoorzieningen en mensen
met een handicap compenserende maatregelen genomen worden voor het niet meer subsidiëren
van de servicekosten.

Collectieve warmtevoorzieningen vallen nu al niet onder servicekosten. Hier heeft
het afschaffen van subsidiëring van de vier specifieke servicekostenposten binnen
de huurtoeslag geen effect op. Het kabinet verwacht niet dat mensen met een beperking
significant harder worden getroffen door deze maatregel dan mensen zonder een beperking.
Mensen met een beperking wonen niet uitsluitend in appartementen, maar ook in (gelijkvloerse)
eengezinswoningen, en andersom wonen ook mensen zonder een beperking in appartementen
met liften en overige gemeenschappelijke ruimtes waarvoor (subsidiabele) servicekosten
worden doorberekend. Ook zou een nieuwe uitzonderingsregel tegenstrijdig zijn aan
het doel van dit wetsvoorstel, namelijk vereenvoudiging van de huurtoeslag.

Wel werk ik aan een betere regulering van de servicekosten die bij huurders in rekening
worden gebracht. De motie Grinwis/Beckerman1 heeft de regering verzocht om tot een scherpere afbakening van servicekosten te komen
en om te bezien of en hoe de mogelijkheid om als huurder bepaalde voorzieningen niet
af te nemen, kan worden gereguleerd. Om tot deze scherpere afbakening te komen heeft
het kabinet een herziening van de wet- en regelgeving rond servicekosten in voorbereiding.
Ik verwacht uw Kamer dit najaar een voorstel tot wetswijziging te kunnen aanbieden.
In de toelichting op dit wetsvoorstel zal ik nader ingaan op de effecten voor huurders.
Er is dan ook geen effect verwacht van deze scherpere afbakening op de huurtoeslag.

Mevrouw Welzijn vraagt of er andere oplossingen denkbaar zijn, in samenwerking met
de sector, in plaats van het laten vervallen van huurtoeslag over servicekosten.

De subsidiering van servicekosten leidt tot administratieve lasten en complexiteit.
Het vervallen van deze subsidiering is een grote vereenvoudiging. Compensatie voor
de kwetsbare groep huishoudens die hierdoor negatief geraakt worden kan alleen via
een generieke compensatie die geldt voor alle huurtoeslagontvangers en dat is kostbaar.
Op dit moment zijn er geen concrete alternatieven voor deze afschaffing die de foutgevoeligheid
kunnen wegnemen of de controlemogelijkheden voor de uitvoering kunnen verbeteren.

De Heer Flach vraagt of de effecten van het niet meer subsidiëren van servicekosten
in beeld zijn gebracht om te voorkomen dat effecten bij bepaalde groepen neerslaan
(AOW-ers, mensen met een handicap).

Bewoners van meergezinswoningen hebben vaker met (hogere) subsidiabele servicekosten
te maken dan bewoners van eengezinswoningen. Dit past bij de bouwvorm en het type
servicekosten dat nu bij de huurtoeslag kan worden betrokken, onder andere de kosten
van het schoonmaken van de gemeenschappelijke ruimten zoals de lift, het trappenhuis
en galerij en de energiekosten van deze ruimten. Daar staat tegenover dat de gemiddelde
kale huur van deze woningen lager is dan de kale huur van eengezinswoningen.

Ouderenhuishoudens betalen gemiddeld meer servicekosten dan niet-ouderenhuishoudens,
maar dit verschil is beperkt. Op basis van de gegevens in het WoON of uitvoeringscijfers
van Dienst Toeslagen is het niet mogelijk om een uitsplitsing te maken voor de groep
van gehandicapten met een mobiliteitsbeperking die van dergelijke woonruimte gebruik
maken. Echter verwacht het kabinet niet dat mensen met een beperking significant harder
worden getroffen door deze maatregel dan mensen zonder een beperking. Mensen met een
beperking wonen niet uitsluitend in appartementen, maar ook in (gelijkvloerse) eengezinswoningen,
en andersom wonen ook mensen zonder een beperking in appartementen met liften en overige
gemeenschappelijke ruimtes waarvoor (subsidiabele) servicekosten worden doorberekend.

Mevrouw Maatoug vraagt of er een manier is om de negatieve effecten van de beide wetsvoorstellen
op te vangen. De heer Mooiman vraagt of door de verhoging van de eigen bijdrage en
het vervallen van de vergoeding over servicekosten huishoudens in de problemen kunnen
komen en hoe het kabinet aankijkt tegen deze maatregelen. Ook Mevrouw Beckerman vraagt
waarom ervoor gekozen is om 20% van de huurtoeslagontvangers er op achteruit te laten
gaan (tot -€ 436) en vraagt of mensen hiermee niet verder in de armoede belanden.
Ook vraagt mevrouw Beckerman hoe huurtoeslagontvangers die servicekosten betalen gecompenseerd
kunnen worden en hoe dit samenhangt met de servicekosten over zonnepanelen en de aanpassing
van de salderingsregeling.

Met dit pakket aan maatregelen is geprobeerd de huurtoeslag te vereenvoudigen en de
bijkomende negatieve inkomenseffecten zoveel mogelijk te verzachten. Het afschaffen
van de subsidie op servicekosten is een grote vereenvoudiging. De vier servicekostenposten
die op dit moment in aanmerking komen voor huurtoeslag komen te vervallen. Servicekosten
voor zonnepanelen worden nu al niet vergoed in de huurtoeslag. De groep die te maken
krijgt met negatieve inkomenseffecten betreft enkel de huurtoeslagontvangers die geen
subsidiëring meer krijgen over hun gemeenschappelijke servicekosten. Het afschaffen
van de subsidiering op servicekosten resulteert voor een deel van de huurtoeslagontvangers
tot negatieve inkomenseffecten. Ongeveer 800.000 huurtoeslagontvangers krijgen nu
een (gedeeltelijke) vergoeding over hun subsidiabele servicekosten. Van deze huishoudens
zal 8% meer dan € 20 per maand aan huurtoeslag kwijtraken door de afschaffing van
subsidiëring op servicekosten. Echter, dit verlies aan huurtoeslag wordt gedeeltelijk
en voor sommige huishoudens volledig gecompenseerd door andere maatregelen, zoals
de verlaging van de eigen bijdrage en de minder steile inkomensafhankelijke afbouw.

Compensatie voor het verlies van dit bedrag met behoud van de maatregel, kan alleen
via een generieke compensatie die geldt voor alle huurtoeslagontvangers. Dit is kostbaar.
Een generieke compensatie, zoals een verlaging van de eigen bijdrage ter hoogte van
dit gemiddelde negatieve inkomenseffect, kost al ruim € 200 miljoen. Overigens leidt
een generieke compensatie tot overcompensatie van de huurtoeslagontvangers zonder
servicekosten.

Met de afschaffing van de subsidiering van servicekosten is een bedrag van circa € 100
miljoen per jaar gemoeid.

Het kabinet is gekomen tot een weloverwogen pakket waarin de negatieve inkomenseffecten
zoveel mogelijk verzacht worden.

Verlagen van de jongerenleeftijdsgrens

Mevrouw Van Dijk vraagt hoe groot de kans is dat jongeren van 21 in staat zijn door
te stromen, dit gezien het beperkte aanbod van woningen. Daarnaast vraagt zij in hoeverre
de verwachting is dat er voldoende woningen onder de lagere huurgrens voor jongeren
onder de 21 jaar zijn, en benoemt hierbij dat uit onderzoek is gebleken dat 53.000
jongeren tussen 18 en 21 jaar zelfstandig willen wonen, maar geen betaalbare woning
konden vinden. Ook mevrouw Beckerman vraagt hoe het kabinet gaat zorgen voor meer
betaalbare woningen voor jongeren tot 21 jaar. De verlaging van de jongerenleeftijdsgrens zal bijdragen aan de betaalbaarheid van
wonen voor jongeren tussen de 21 en 23 jaar, de te verwachten doorstroming die hierdoor
opgang komt is een bijkomend positief effect. Ik kan op dit moment echter geen inschatting
maken van de mate waarin deze doorstroming zal plaatsvinden. Daarom werk ik ook aan
het toevoegen van meer betaalbare woningen voor jongeren, onder andere via het Landelijk
Actieplan Studentenhuisvesting, waarmee we in 2030 60.000 extra studentenwoningen
willen realiseren. Daarnaast werk ik aan andere manieren om meer betaalbare woningen
te realiseren. Mijn streven is om 2/3e van de nieuwbouw betaalbaar te maken.

Wetsvoorstel ter verbetering van de koopkracht en vereenvoudiging van de regeling

Harmoniseren ouderen en niet-ouderen, en harmoniseren vergoeding huurdelen

Mevrouw Maatoug vraagt of het aantal huishoudtypen ook voor passend toewijzen kan
worden teruggebracht van vier naar twee, nu ook Aedes daartoe oproept. Een aanpassing van het aantal huishoudtypen voor passend toewijzen heeft niet alleen
gevolgen voor de huurtoeslag, daarom is dit niet meegenomen in dit wetsvoorstel. Het
terugbrengen van het aantal huishoudtypen voor passend toewijzen, op dezelfde manier
zoals in dit wetsvoorstel wordt gedaan, zal leiden tot een verkleining van de doelgroep
passend toewijzen. Ik onderzoek de mogelijke aanpassing van passend toewijzen en neem
het terugbrengen van het aantal huishoudtypen hierin mee.

De heer Mooiman vraagt of het klopt dat en kwaliteitskortingspercentage van 40% over
het huurdeel aftoppingsgrens voor meerpersoonshuishoudens kan leiden tot € 87 extra
huurtoeslag per maand en of dit geldt voor alle huurders die hier recht op krijgen.

Met dit wetsvoorstel krijgen ook meerpersoonshuishoudens 40% vergoed over het huurdeel
tussen de aftoppingsgrens en de maximum huurgrens. Hoeveel specifieke huishoudens
erop vooruitgaan is afhankelijk van de hoogte van de huur. In het rekenvoorbeeld dat
de heer Mooiman aanhaalt waren er ook nog positieve gevolgen door de harmonisering
tussen ouderen en niet-ouderen en door de verlaging van de eigen bijdrage.

Verlaging eigen bijdrage

Mevrouw Maatoug geeft aan dat er structureel € 500 miljoen is opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord
ten behoeve van de huurtoeslag, waarvan in 2025 maar een deel is ingezet. Vraag is
waar het resterende budget heen is gegaan. Deze vraag wordt ook gesteld door de heer
Vijlbrief. Tevens vragen mevrouw Maatoug en mevrouw Beckerman waarom de eigen bijdrage
pas in 2026 verlaagd wordt.

Tijdens de augustusbesluitvorming is ervoor gekozen de koopkrachtenvelop voor lastenverlichting
gefaseerd in te zetten, waaronder de huurtoeslag. Dit zorgt er ten eerste voor dat
de koopkrachtontwikkeling beter wordt verspreid over de gehele kabinetsperiode, wat
ertoe leidt dat de eigen bijdrage pas in 2026 wordt verlaagd. Daarnaast was de verhoging
van de eigen bijdrage met € 4, ter gedeeltelijke dekking van het wetsvoorstel Vereenvoudiging
van de huurtoeslag, ook voor 2026 gepland. Door de verlaging van de eigen bijdrage
met € 11,58 gelijktijdig in te laten gaan, ervaren huurtoeslagontvangers geen schommelingen
hierin, maar enkel de per saldo verlaging met € 7,58.

Daarnaast heeft de infasering voor budgettaire ruimte gezorgd (in de huurtoeslag is
in plaats van € 500 mln., € 215 mln. geïntensiveerd). Bij de augustusbesluitvorming
bleek dat er een aantal dekkingsopgaven waren die conform de begrotingsregels gedekt
moesten worden. Hierbij moesten toen keuzes worden gemaakt. Bij de integrale besluitvorming
hierover is toen op een aantal vlakken gekozen voor een evenwichtig dekkingspakket
waarin ook aangekondigde lastenverlichting later in wordt gezet. Dit heeft ertoe geleid
dat de vrijgekomen middelen uit de huurtoeslag door het uitstellen van de verlaging
van de eigen bijdrage, ingezet konden worden ten behoeve van de dekkingsopgave.

De heer Vijlbrief merkt op dat, in combinatie met het wetsvoorstel Vereenvoudiging
van de huurtoeslag, per saldo een verlaging van de eigen bijdrage met € 7,58 wordt
gerealiseerd en vraagt of dit, gezien het beschikbare budget, op een andere manier
slimmer had gekund.

Dit kabinet heeft ervoor gekozen om in te zetten op zowel een vereenvoudiging van
de regeling als een lastenverlichting. Bij het vormgeven van de maatregelen om te
vereenvoudigen is dit zo gedaan dat dit niet tot negatieve inkomenseffecten zou leiden.
Om dit te realiseren was het noodzakelijk dat een deel van het budget hieraan besteed
zou worden.

Samenloop en ambitie toeslagenstelsel

De heer Vijlbrief vraagt welke inkomensgroepen instromen door de beide wetsvoorstellen
en met welke maatregelen mensen minder afhankelijk gemaakt worden van toeslagen.

Het merendeel van de instroom is het gevolg van het afschaffen van de maximum huurgrenzen.
Tevens krijgen meer huurders recht door het introduceren van de minder steile afbouw
in de huurtoeslag. In tabel 1 wordt aangegeven welke inkomensgroepen de instromers
betreft.

Daarnaast heeft het kabinet de ambitie om deze kabinetsperiode wetgeving voor te bereiden
voor een hervorming van het belasting- en toeslagenstelsel. Dat is de enige manier
om de fundamentele problemen van het toeslagenstelsel aan te pakken.

Tabel 1 Inkomenseffecten nieuwe huurtoeslagontvangers 2026 – combinatie van wetsvoorstellen
– in € p/jaar, afgerond op hele bedragen. Aantallen afgerond op duizend. (Bron: eigen
bewerking Ministerie van VRO op WoonOnderzoek Nederland 2021).

Inkomenseffecten (€)

gemiddelde

minimum

maximum

aantal

Alle huishoudens

€ 2.109

€ 31

€ 5.739

168.000

Inkomensgroep

1e (<=111% WML)

€ 4.998

€ 160

€ 5.739

33.000

2e (111–177% WML)

€ 1.740

€ 31

€ 5.568

95.000

3e (>177% WML)

€ 601

€ 32

€ 1.746

40.000

Mevrouw van Eijk vraagt welke mogelijkheden de Minister nog ziet voor verdere verbeteringen
binnen het huidige stelsel in relatie tot huurtoeslag.
Tevens vraagt mevrouw Van Dijk waarom er geen aanzienlijke transitie-envelop is voorzien
voor herziening van het stelsel.

Er zijn meer vereenvoudigingen denkbaar dan dat er in deze wetsvoorstellen zijn opgenomen.
Bij iedere maatregel moet een afweging genomen worden tussen de mate van vereenvoudiging,
het budgettaire effect voor het Rijk, de inkomenseffecten voor huurtoeslagontvangers
en de noodzakelijkheid van eventuele ingroeipaden, de termijn waarop maatregelen uitvoerbaar
zijn voor uitvoering en mogelijke gevolgen voor verhuurders. In onder andere het Eindrapport
Toekomst Toeslagenstelsel2 zijn verschillende opties verkend om de huurtoeslag te vereenvoudigen, waaronder
opties om de afbouw te vereenvoudigen. De maatregelen in deze wetsvoorstellen zijn
geïdentificeerd als meest wenselijk en realistisch.

De budgettaire consequenties van hervormingen in het stelsel zijn afhankelijk van
de gewenste vormgeving. Varianten zijn hierbij schaalbaar in budgettaire effecten,
onder andere afhankelijk van de vraag welke (verdeling van) inkomenseffecten geaccepteerd
worden. Op dit moment is daarom niet te duiden wat de budgettaire consequenties zullen
zijn en wanneer die neerslaan.

De heer Flach geeft aan dat door deze wetsvoorstellen huurders meer recht krijgen
op huurtoeslag. Hij vraagt of het kabinet de ambitie deelt om de afhankelijkheid van
huurtoeslag te verminderen.

Het afschaffen van de maximale huurgrens leidt tot instroom van nieuwe huishoudens
in de huurtoeslag. Dit zijn huishoudens die huren in de vrije sector, maar met een
inkomen waarmee ze in aanmerking komen voor huurtoeslag. Het Kabinet acht het wenselijk
om deze groep mensen ook te ondersteunen met huurtoeslag, juist omdat ze een hoge
huur hebben in relatie tot hun inkomen. Omdat dit meestal wel huishoudens zijn die
voor de doelgroep relatief hogere inkomens hebben, zullen zij slechts een beperkt
bedrag aan huurtoeslag krijgen.

Deze aanpassing staat een hervorming van het toeslagenstelsel niet in de weg. Zo’n
hervorming vergt echter een langere adem, terwijl voor deze specifieke groep de betaalbaarheidsproblemen
urgent zijn.

De heer Flach vraagt tevens of een vereenvoudiging kan leiden tot een versobering.

Een minder complex en gericht toeslagenstelsel, of specifieke toeslag, leidt ook tot
wijzigingen van de toeslagbedragen en de grootte van de doelgroep. Of het nemen van
maatregelen leidt tot een versobering of intensivering van een regeling, hangt van
de vormgeving af.

Wanneer vereenvoudigingsmaatregelen budgetneutraal worden genomen, leidt dit tot een
herverdeling van bestaande middelen en daarmee tot een spreiding van inkomenseffecten.
Het beperken van negatieve effecten kost in veel gevallen extra geld. Wanneer bepaalde
onderdelen van een regeling worden afgeschaft, kan een maatregel (op zichzelf) ook
leiden tot een versobering. Het niet meer subsidiëren van de vier categorieën servicekosten
is hiervan een voorbeeld.

Overig

Mevrouw Maatoug vraagt of de Minister bereid is om naar een amendement te kijken over
de leegstandsheffing (36 202, nr. 63) dat een aantal jaar geleden is ingediend.

Ik ben bekend met het betreffende amendement waarin u voorstelde een leegstandbelasting
te regelen via de OZB-belasting. Ik evalueer thans de leegstandwet en neem de (on)mogelijkheden
van een leegstandheffing daarin mee. Hier informeer ik uw Kamer over voor het einde
van het jaar en ook over welke voornemens ik heb naar aanleiding van de evaluatie.
Daarbij kijk ik ook naar het destijds door u ingediende amendement.

Mevrouw Beckerman vraagt hoe de huurverhoging in 2025 wordt ondervangen met deze wetsvoorstellen.

Bij ongewijzigd beleid zal de huurverhoging in 2025 minder hard oplopen dan de inkomensontwikkeling
(CAO loonontwikkeling – 0,5%), hierdoor daalt de hoogte van de huur in verhouding
tot het inkomen en verbeterd de betaalbaarheid van wonen. Met deze wetsvoorstellen
zal voor het merendeel van de huurtoeslagontvangers het huurtoeslagbedrag toenemen
en voor hen zal de betaalbaarheid van wonen verder verbeteren. Momenteel ben ik met
de partijen van de Nationale Prestatie Afspraken bezig met een herijking van de afspraken
waar ook de betaalbaarheidsmaatregelen onderdeel van zijn.

Mevrouw Van Dijk vraagt hoe de regering kijkt naar studerende kinderen die van hun
ouders huren en daar maximaal huurtoeslag voor (gaan) ontvangen. Huurtoeslag is een tegemoetkoming in de huurlasten van de huur van een woning. In
de Wet op de huurtoeslag staan geen beperkingen ten aanzien van een eventuele familierelatie
tussen de verhuurder en de huurder. In principe is er contractsvrijheid voor partijen.
Dus het is aan de contractspartijen om in overeenstemming te komen over de prijs van
de woonruimte; voor familierelaties bestaat daarbij geen uitzondering. Een uitzondering
alleen voor familierelaties zou op gespannen voet komen te staan met het gelijkheidsbeginsel.

Er mag geen sprake zijn van een constructie waardoor de huurder invloed zou kunnen
uitoefenen op de hoogte van de huurprijs. In die gevallen waarbij sprake is van samenspannen
tussen huurder en verhuurder, ook binnen familierelaties, om op oneigenlijke wijze
gebruik te maken van de huurtoeslag vind ik dit onwenselijk. Ik zie echter geen uitvoerbare
mogelijkheden de huurtoeslagregeling zo aan te passen dat een constructie binnen de
wettelijke kaders specifiek voor familiesituaties onmogelijk wordt gemaakt. Een huurder
die een huurovereenkomst heeft met een familielid zou immers anders behandeld worden
dan een huurder die niet huurt van een familielid.

Mevrouw Van Dijk uit zorgen over hoe de maatregelen uit dit voorstel zullen samenlopen
met de vermogenstoets, die niet van toepassing is op box 2 vermogen. Zij geeft aan
dat er vaker signalen zijn ontvangen over ondernemers die hun inkomens zo plannen
dat er onterecht recht op toeslagen ontstaat. Mevrouw Van Dijk vraagt hier een reflectie
op.

Hoewel de geschetste situatie in theorie mogelijk is, is het in de praktijk onwaarschijnlijk
dat hier veel gebruik van wordt gemaakt. Over het algemeen zullen personen die in
aanmerking komen voor box 2 vermogen een dermate hoog inkomen hebben, dat ze al buiten
het inkomensbereik van de huurtoeslag vallen. Het zodanig plannen van het inkomen
dat men hier toch in aanmerking voor komt zal dermate veel moeite en geld kosten,
dat de financiële voordelen van huurtoeslag hier niet meer tegen opwegen.

Mevrouw Beckerman vraagt waarom is gekozen om elke huurder met huurtoeslag straks
elke maand 57 cent te laten betalen voor de invoering voor de wet Versterking regie
volkshuisvesting en wet Betaalbare huur.

De kosten die aan beide wetsvoorstellen verbonden zijn moesten gedekt worden. Er waren
geen andere dekkingsopties op de begroting van BZK/VRO. Overigens is de benodigde
verhoging van de eigen bijdrage is beperkt.

Mevrouw Welzijn vraagt waarom de huurtoeslag wordt gekoppeld aan het woningtype (zelfstandige
huurwoningen) en of het niet beter kan worden gekoppeld aan enkel de doelgroep, zodat
ook huurders in onzelfstandige woonruimtes bereikt kunnen worden.

Het verbreden van het recht op huurtoeslag naar onzelfstandige woonruimten brengt
financiële gevolgen met zich mee waarvoor momenteel geen budgettaire dekking is. Naar
schatting zullen de kosten voor de huurtoeslag tussen de € 925 miljoen en € 1,3 miljard
per jaar stijgen. Dit is exclusief de kosten die gepaard gaan met het registreren
van onzelfstandige woonruimtes.

Daarnaast zijn er de uitvoeringstechnische belemmeringen. De huurtoeslag is nu toegankelijk
voor huurders met een laag inkomen en vermogen, die een zelfstandige woning huren.
Om het recht op huurtoeslag en de hoogte vast te stellen, maakt de Dienst Toeslagen
gebruik van gegevens uit onder andere de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).
Zonder deze gegevens kan niet worden vastgesteld of het adres van de aanvraag ook
daadwerkelijk gekoppeld is aan een woning, dat ook bedoeld is voor bewoning, en of
er voor dat adres reeds huurtoeslag is aangevraagd. Onzelfstandige woonruimtes worden
hier momenteel niet in geregistreerd, en kunnen hier niet op gecontroleerd worden.

Bij een ontkoppeling met het woningtype, en een uitbreiding van de huurtoeslag, zou
dan niet alleen recht voor huurtoeslag ontstaan bij onzelfstandige woonruimtes (met
een woondoel), maar ook voor niet-woningen, zoals bijvoorbeeld commerciële ruimtes.
Dit is onwenselijk. Daarnaast zijn er situaties waarbij meerdere huishoudens op één
adres wonen. Bij deze vorm van onzelfstandig wonen is het momenteel niet mogelijk
om op basis van bestaande registraties de huishoudens en hun inkomens, van elkaar
te scheiden, en zo het individueel recht op huurtoeslag te bepalen. Zij zouden enkel
als één huishouden gezien kunnen worden, met een gezamenlijk toetsingsinkomen, waardoor
veelal het recht op huurtoeslag op basis van die voorwaarde vervalt.

Een uitbreiding kan in dit opzicht dus pas overwogen worden als onzelfstandige woonruimtes
adequaat worden geregistreerd in een (landelijk) systeem. Deze ontwikkeling wordt
tevens bezien in relatie tot de verkenning naar de mogelijkheden voor een huurregister.

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, M.C.G. Keijzer