Brief regering : Antwoorden op vragen commissie van de V-100 over het thema Circulariteit, verduurzaming en energielasten van het mkb

Nr. 643
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 juni 2024

Hierbij zend ik u mede namens de Minister voor Klimaat en Energie de antwoorden op
de vragen van de vaste Tweede Kamer commissie van Economische Zaken en Klimaat over
het Jaarverslag EZK 2023 in het kader van het V-100 evenement (2024Z09422, ingezonden 30 mei 2024).

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

1

Wat zijn de eerste resultaten uit de pilots van energiehubs uit de afgelopen drie
jaar? Hoe kunnen deze op korte termijn (binnen een jaar) op grotere schaal worden
toegepast? En wat gaat u doen om dit te stimuleren?

Antwoord

De stand van zaken met betrekking tot energiehubs is beschreven in de «Routekaart
energiehubs: de Nulmeting» (Routekaart Samenwerken in energiehubs: de nulmeting (rvo.nl)). Het stimuleringsprogramma energiehubs is ingesteld om de verdere opschaling mogelijk
te maken. Verdere informatie is te vinden in de Kamerbrief «Stimuleringsprogramma
energiehubs» van 5 juni jl. (Kamerstuk 32 813, nr. 1398).

2

Hoe kunt u het mogelijk maken om het delen van energie-infrastructuur (energiehubs)
op lokaal niveau te versnellen om daarmee de lokale opwek van duurzame energie te
vergroten, het lokaal gebruik van duurzaam opgewerkte energie te stimuleren en de
belasting van het energienet te verlagen en de wachtlijsten daarmee te verkleinen?

Antwoord

Dit wordt op verschillende manieren bevorderd, maar is een ontwikkeling die nog in
de pilotfase zit. Er wordt momenteel gewerkt aan het standaardiseren van oplossingen
en het bevorderen van randvoorwaarden zodat vanaf 2025 opschaling mogelijk wordt.
Belangrijk is bijvoorbeeld het faciliteren van de ontwikkelfase van energiehubs met
procesgeld, kennisontwikkeling en -deling, organiseren van samenwerking en belemmeringen
in regelgeving aanpakken. Hiervoor is een Stimuleringsprogramma Energiehubs opgesteld.
Een en ander staat uitgebreid beschreven in vorig antwoord genoemde Routekaart en
Kamerbrief.

3

Hoe kunt u het mogelijk maken om op decentraal niveau (provincie en netbeheerders)
de kansen en innovaties die er zijn te stimuleren en uitvoerbaar te maken zodat er
geen vertraging is in de uitvoering?

Antwoord

De doorvertaling van het Nationale Plan Energiesysteem en het Programma Energie Hoofdstructuur
naar de regio gebeurt door het maken van interbestuurlijke afspraken.

Daarnaast zijn decentrale overheden, netbeheerders en het Rijk samen vertegenwoordigd
in de 14 regionale energie boards. Daar staat voortgang op de uitvoering van plannen
om het energie-netwerk uit te breiden hoog op de agenda. Daar komt ook de selectie
van de energy hubs op de agenda en worden kansen en innovaties uitgewisseld.

Binnen het Landelijke Actieprogramma Netcongestie actielijn Sneller Bouwen werken
Netbeheer Nederland (NBNL), IPO (Interprovinciaal Overleg), de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG), de Ministeries van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Bouwend Nederland en Techniek Nederland samen
aan het versnellen van de bouw van elektriciteitsinfrastructuur.

4

Kunt u aangeven hoe u de aanbevelingen in de evaluatie van de TEK meeneemt om bij
toekomstige regelingen te zorgen voor een betere aansluiting op het bedrijfsleven
en rekening te houden met een gelijk speelveld? Kunt u in het bijzonder rekening houden
met aanbevelingen op het gebied van toepasbaarheid en vindbaarheid?

Antwoord

De Algemene Rekenkamer (AR) stelde onlangs dat de overheid, net zoals het geval was
ten tijde van de coronacrisis, gedurende de energiecrisis in zeer korte tijd een regeling
als de TEK heeft opgezet om financiële schade voor ondernemers te beperken. Ook in
de toekomst kan de overheid genoodzaakt worden om op korte termijn crisismaatregelen
te treffen. Daarom beveelt de AR aan om een maatregel als de TEK te evalueren, waarbij
de AR specifiek aandacht vraagt voor de mate waarin de regeling aansloot bij de behoeften
van de doelgroep. De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft in dit
verband op 28 maart jl. ook gevraagd naar de eventuele verbeterpunten van de TEK.
Ik zal hier dan ook invulling aan geven. Ik kan nog niet vooruitlopen op de uitkomsten,
maar verwacht dat de lessen gebruikt kunnen worden bij de ontwikkeling van eventuele
nieuwe regelingen.

5

Bent u bereid om de niet gebruikte middelen in het jaar 2023 alsnog beschikbaar te
stellen ten behoeve van de verduurzaming van het MKB?

Antwoord

Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zorgt ervoor dat bedrijven (waaronder
het mkb) hun bijdrage kunnen leveren aan een duurzame en inclusieve welvaartsgroei.
Dit doen wij door verschillend instrumentarium zoals subsidies en garanties open te
stellen voor het mkb. Daarnaast zorgen wij voor een adequate wetgeving en ondersteunende
publieke voorzieningen die deze verduurzaming mogelijk maakt.

Onderuitputting op reguliere begrotingsmiddelen vloeit normaliter uiterlijk bij Slotwet
terug naar de schatkist en loopt dus niet automatisch mee naar het volgende jaar.
De middelen die verkregen zijn uit het Klimaatfonds voor verduurzaming van het (industriële)
MKB en in 2023 niet zijn uitgegeven, zijn in het voorjaar toegevoegd aan het budget
van 2024 voor besteding aan hetzelfde doel of regeling.

De BMKB-Groen is een speciaal luik onder de BMKB om financiering voor groene investeringen
voor het mkb te vergemakkelijken. Voor de BMKB is een jaarlijks garantieplafond van
€ 765 mln. beschikbaar.

6

Bent u bereid te onderzoeken hoe u meer ruimte en vertrouwen kan geven aan ondernemers
door bv. achteraf controle op de aanwending hiervan toe te passen in plaats van vooraf
(zoals TVL/NOW)?

Antwoord

Bij het ontwerpen van regelingen tussen beleid en uitvoering wordt altijd getracht
de balans te vinden tussen enerzijds het gemak voor de ondernemer in het gebruik van
de regeling en anderzijds het beperken van risico op onjuist gebruik.

Regulier vindt controle achteraf plaats om te toetsen of de besteding van middelen
overeenkomstig de voorwaarden is. Vooraf worden de criteria opgesteld waaraan indieners
van aanvragen voor financiële steun moeten voldoen om succesvol te kunnen zijn.

7

Kunt u onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om te voorkomen dat de toenemende transportkosten
(per kilometer) als gevolg van o.a. zero-emissieregelingen ondraaglijk worden voor
bedrijven die niet primair op transport en logistiek gericht zijn?

8

Hoe zorgt u ervoor dat (milieu)maatregelen voor kleine bedrijven niet ontdoken kunnen
worden door werkzaamheden te verplaatsen naar bijvoorbeeld de thuisomgeving (denk
aan bezorgen met brommers i.p.v. afhaalrestaurants met «bring your own»-regels of
de afvalstoffen van thuiskappers)?

Antwoord op vragen 7 en 8

Het Ministerie van EZK heeft een breed scala aan instrumenten om het mkb te ondersteunen
en te verduurzamen (voor meer informatie zie Kamerbrief voortgang verduurzaming mkb
d.d. 14 mei 2024 kamerstuk nr. 32637–640). Hier kunnen bedrijven gebruik van maken
om zich gereed te maken voor een duurzame toekomst. Op dit moment is er binnen EZK
geen sprake van het ondersteunen van bedrijven die extra kosten moeten maken n.a.v.
de zero-emissieregeling en is onderzoek hiernaar niet nodig. Binnen het Ministerie
van I&W wordt er gewerkt aan de ondersteuning van de elektrificatie van het wegvervoer.

Het ontduiken van (milieu)maatregelen is een handhavingsvraagstuk onder de verantwoordelijkheid
van de Minister van I&W. Ik zal uw zorg bij deze collega onder de aandacht brengen.
Ook kleine bedrijven dienen zich aan de geldende wet- en regelgeving te houden.

9

Hoe voorkomt u dat het hebben van een (on-)juiste SBI-code zorgt voor ongelijke regelgeving,
subsidieregelingen of kostendruk tussen vergelijkbare bedrijven?

Antwoord

De SBI-code wordt beheerd door het CBS en door de KvK vastgelegd in het Handelsregister.
De ondernemer is verantwoordelijk voor een juiste opgave aan de KvK van de SBI-code.
De KvK voorziet de ondernemer van allerlei hulpmiddelen om dit op een goede manier
te doen. Door het inzetten van een digitale tool op de KvK website, aan de balie en
bij de voorinschrijving kan KVK ondernemers helpen een juiste code te selecteren met
betrekking tot de bedrijfsactiviteit(en). De tool die is ontwikkeld bevat de meest
voorkomende bedrijfsactiviteiten en werkt met kunstmatige intelligentie. Bij wijziging
van de bedrijfsactiviteit is het aan de ondernemer om tijdig de gegevens te muteren
in het HR en de juiste SBI-code op te geven. KvK kan hieraan niet meer doen dan ondernemers
te wijzen op het belang van een tijdige mutatie.